Cách tiếp cận mới đối với Trung Quốc trong chiến lược quốc phòng quốc gia của Mỹ

[kentto]

Ảnh do Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc cung cấp.

Chính quyền Trump đã công bố hai văn kiện, Chiến lược An ninh Quốc gia và Chiến lược Quốc phòng , cả hai đều đề cập đến các mối đe dọa lớn đối với Hoa Kỳ.

Các tài liệu chiến lược cho thấy trọng tâm sẽ là đối phó với Trung Quốc ở Tây bán cầu, gần lãnh thổ Hoa Kỳ trước tiên, và sau đó là đối phó với Trung Quốc ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Phần "Trung Quốc" trong Chiến lược Quốc phòng Quốc gia năm 2026 (NDS) mô tả Cộng hòa Nhân dân Trung Quốc là quốc gia mạnh thứ hai trên thế giới, chỉ sau Hoa Kỳ.

Nhận định đó chỉ chính xác khi sức mạnh được đo lường bằng tổng thể chứ không chỉ dựa vào năng lực quân sự. Xét riêng về bảng xếp hạng quân sự, Trung Quốc không đứng thứ hai.

Theo hầu hết các đánh giá đáng tin cậy, bao gồm cả năng lực hạt nhân, khả năng triển khai lực lượng và chiều sâu chiến lược, Trung Quốc xếp sau cả Hoa Kỳ và Nga, đứng thứ ba về sức mạnh quân sự tổng thể .

Nhận định rằng Trung Quốc là quốc gia mạnh thứ hai thế giới phản ánh một đánh giá toàn diện hơn, kết hợp sức mạnh quân sự với quy mô kinh tế, năng lực công nghiệp, sự phát triển công nghệ, tầm ảnh hưởng ngoại giao và ảnh hưởng chính trị.

Xét trên các tiêu chí đó, Hoa Kỳ vẫn là quốc gia hùng mạnh nhất về kinh tế, quân sự và chính trị, đặc biệt là khả năng gây ảnh hưởng đến chính sách đối ngoại của các quốc gia khác.

Nền kinh tế Trung Quốc đang chậm lại do quốc gia này đối mặt với cuộc khủng hoảng nhân khẩu học.

Dân số đang già đi, và tỷ lệ người trẻ trong xã hội ngày càng giảm. Ở một quốc gia mà hầu hết các gia đình chỉ có một con, cha mẹ thường ngần ngại cho phép con mình gia nhập quân đội.

Trong nỗ lực vượt qua Hoa Kỳ, Bắc Kinh đã liên tục tăng chi tiêu quốc phòng, nhưng đổi lại là việc cắt giảm các chương trình phúc lợi xã hội dành cho dân số già, những người sẽ cần được chăm sóc nhiều hơn.

Đồng thời, tỷ lệ dân số đóng thuế đang giảm do người lao động nghỉ hưu và không có người thay thế sinh ra.

Tuy nhiên, NDS lưu ý rằng Trung Quốc có thể tiếp tục tăng chi tiêu quốc phòng nếu họ muốn. Lịch sử đã chứng minh rằng các ưu tiên của nhà nước thường lấn át việc chăm lo cho người dân.

Trung Quốc đã và đang phát triển các loại vũ khí công nghệ cao, giá thành đắt đỏ, chủ yếu tập trung vào việc kiểm soát khu vực Tây Thái Bình Dương, cũng như các hệ thống có khả năng tấn công các mục tiêu ở khoảng cách xa hơn nhiều.

Khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương dự kiến ​​sẽ chiếm hơn một nửa nền kinh tế toàn cầu trong tương lai gần.

Điều này có nghĩa là việc Trung Quốc tăng cường sức mạnh quân sự đe dọa lợi ích của Mỹ, cũng như an ninh, tự do và thịnh vượng của người dân Mỹ.

Trung Quốc đang chuẩn bị can thiệp vào hoạt động thương mại và vận tải biển của Mỹ, có khả năng hạn chế khả năng tiếp cận thị trường toàn cầu của Mỹ.

Đây là lý do tại sao NDS, NSS và Bộ Chiến tranh thúc giục Hoa Kỳ duy trì thế cân bằng quyền lực có lợi cho Trung Quốc, đặc biệt là ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Điều này không chỉ quan trọng đối với lợi ích của Mỹ mà còn để bảo vệ các đồng minh trong khu vực, những quốc gia có lực lượng quân sự quá nhỏ để trực tiếp thách thức Trung Quốc.

Việc hỗ trợ các đồng minh đó làm tăng sức mạnh quân sự của Mỹ bằng cách cung cấp các căn cứ nơi Mỹ có thể tiếp tế hoặc tiến hành tuần tra. Nó cũng đóng vai trò là yếu tố nhân rộng sức mạnh khi quân đội các đồng minh phối hợp với lực lượng Mỹ.

Việc Mỹ chuyển trọng tâm sang khu vực nội địa và ven biển vẫn ưu tiên đối phó với Trung Quốc. Bảo vệ lãnh thổ Mỹ và khu vực lân cận không chỉ đơn thuần là việc bố trí quân đội mà còn là vấn đề an ninh địa kinh tế.

Bằng cách ưu tiên khu vực Tây bán cầu, Hoa Kỳ đặt mục tiêu đảm bảo chuỗi cung ứng bằng cách chuyển hoạt động sản xuất quan trọng từ châu Á sang Bắc và Nam Mỹ, giảm thiểu rủi ro.

Mục tiêu của nó cũng là loại trừ ảnh hưởng kinh tế và công nghệ của Trung Quốc khỏi khu vực Mỹ Latinh và Caribe.

Bằng cách khuyến khích châu Âu và Hàn Quốc gánh vác trách nhiệm lớn hơn đối với quốc phòng của chính họ, Hoa Kỳ giải phóng nguồn lực để bảo vệ hậu phương ở châu Mỹ đồng thời thúc đẩy mặt trận ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Đồng thời, chiến lược này ủng hộ việc mở rộng liên lạc quân sự với Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc nhằm thúc đẩy ổn định chiến lược, giảm xung đột và giảm leo thang căng thẳng.

Trong khi các phương pháp tiếp cận trước đây chủ yếu giới hạn sự tham gia như vậy vào việc quản lý khủng hoảng hoặc các biện pháp xây dựng lòng tin mang tính biểu tượng, thì Chiến lược Quốc phòng 2026 coi đối thoại quân sự bền vững là một công cụ để ngăn ngừa những tính toán sai lầm trong khi đàm phán từ vị thế mạnh.

Mục tiêu bao quát là ngăn chặn hành động gây hấn, bảo vệ quyền tự do hành động ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương và duy trì hòa bình thông qua sức mạnh, tạo đòn bẩy cho Tổng thống Trump để đạt được những kết quả có lợi cho Hoa Kỳ đồng thời bảo vệ an ninh khu vực, khả năng tiếp cận kinh tế và sự thịnh vượng lâu dài.