ĐÀI LOAN TIẾP CẬN BẮC KINH GIỮA KHỦNG HOẢNG HORMUZ: CUỘC CHIẾN NĂNG LƯỢNG MỞ RỘNG SANG CHIẾN TRƯỜNG CHIP

[nguoiduatinabc]

Trong khi thế giới tập trung theo dõi eo biển Hormuz được mở lại sau lệnh ngưng bắn, một diễn biến địa chính trị khác đang âm thầm diễn ra tại Đông Á: lãnh đạo đối lập của Đài Loan đã đặt chân đến Trung Cộng trong một chuyến thăm mang ý nghĩa chiến lược sâu rộng.

Bà Cheng Li-wen, chủ tịch Quốc Dân Đảng, đến Thượng Hải vào Ngày 7 tháng 4 cho chuyến công du kéo dài 6 ngày, dự kiến sẽ đến Nam Kinh và Bắc Kinh, nơi bà có thể gặp Chủ tịch Tập Cận Bình. Đây là chuyến thăm đầu tiên của một lãnh đạo đương nhiệm Quốc Dân Đảng trong vòng một thập niên. Bà mô tả đây là hành trình vì hòa bình, dựa trên “Đồng thuận 1992”, công thức cho rằng hai bên cùng thuộc về một Trung Hoa nhưng có cách diễn giải riêng. Chính quyền Tổng thống Lại Thanh Đức bác bỏ hoàn toàn công thức này và khẳng định không bên nào có quyền chi phối bên kia.

Mối liên hệ giữa chuyến đi này và cuộc chiến Iran không nằm ở bề mặt chính trị, mà ở cấu trúc năng lượng và chuỗi cung ứng toàn cầu. Đài Loan nhập khẩu 95% năng lượng, trong đó 70% dầu thô đến từ Trung Đông. Khoảng 38% khí tự nhiên hóa lỏng cũng đến từ khu vực này, với Qatar chiếm gần một phần ba tổng lượng nhập khẩu LNG. Nguồn LNG này cung cấp từ 40% đến 48% điện năng của Đài Loan.

Tập đoàn TSMC tiêu thụ từ 9% đến 10% tổng điện năng của đảo. Đây là nhà sản xuất 92% các loại chip tiên tiến dưới 7 nanomet trên toàn cầu. Mọi hệ thống trí tuệ nhân tạo, vũ khí hiện đại và điện thoại cao cấp đều phụ thuộc vào các con chip được sản xuất từ các nhà máy vận hành bằng nguồn điện phụ thuộc vào LNG đi qua eo biển Hormuz.

Ngoài ra, Qatar còn cung cấp từ 60% đến 70% lượng helium sử dụng trong quy trình sản xuất chip của TSMC. Helium là yếu tố thiết yếu trong việc làm mát hệ thống quang khắc và không thể thay thế ở quy mô công nghiệp. Khi eo biển Hormuz bị đóng cửa trong 39 ngày, chuỗi cung ứng này bị gián đoạn nghiêm trọng.



Bộ Kinh tế Đài Loan đã tìm cách bảo đảm nguồn LNG thay thế đến tháng 4 và ký kết hợp đồng mới với Hoa Kỳ và Úc từ tháng 5. Tuy nhiên, đối với helium, không tồn tại phương án thay thế tương đương ở quy mô lớn.

Trong khi đó, quân đội Trung Cộng đã tái khởi động các hoạt động xâm nhập quy mô lớn vào vùng nhận diện phòng không của Đài Loan từ Ngày 14 tháng 3, chỉ hai tuần sau khi chiến sự Iran bùng nổ, thời điểm Hoa Kỳ tập trung nguồn lực vào Trung Đông.
Bắc Kinh cũng được cho là đã gây áp lực vào phút chót buộc Iran chấp thuận ngưng bắn, không nhằm hỗ trợ Hoa Kỳ, mà để bảo vệ lợi ích riêng, bao gồm đội tàu vận chuyển dầu và khoảng 1,220,000 thùng dầu mỗi ngày đang được đưa vào các nhà máy lọc dầu tại Sơn Đông.

Dù eo biển Hormuz được mở lại tạm thời, vấn đề cốt lõi của Đài Loan vẫn chưa được giải quyết. Sự phụ thuộc vào các tuyến vận tải năng lượng dễ bị gián đoạn khiến đảo quốc này đối diện rủi ro chiến lược dài hạn. Một cuộc phong tỏa năng lượng có thể tạo ra tác động sâu rộng hơn cả việc đóng cửa Hormuz.

Chuyến thăm của bà Cheng diễn ra đúng vào thời điểm mà sự mong manh về năng lượng của Đài Loan bị phơi bày, trong khi Hoa Kỳ đang dồn lực vào Trung Đông, và Quốc Dân Đảng đang chặn một ngân sách quốc phòng đặc biệt trị giá $40,000,000,000 tại cơ quan lập pháp.

Giới quan sát cho rằng Trung Cộng không cần hành động quân sự trực tiếp, mà chỉ cần chứng minh rằng sự tồn tại của Đài Loan phụ thuộc vào các chuỗi cung ứng đi qua những điểm nghẽn mà Bắc Kinh có thể gây ảnh hưởng. Trong bối cảnh đó, việc đối lập Đài Loan sẵn sàng đối thoại càng làm gia tăng tính phức tạp của bài toán chiến lược.

Cuộc khủng hoảng hiện nay không còn giới hạn tại Trung Đông, mà đã lan rộng sang toàn bộ hệ thống năng lượng, công nghệ và chuỗi cung ứng toàn cầu. Đài Loan trở thành một điểm giao thoa giữa năng lượng và bán dẫn, nơi mỗi quyết định địa chính trị đều có thể tạo ra tác động toàn cầu.