Làn sóng người Mỹ rời quê hương tìm 'miền đất hứa' mới

[goodidea]

Từng là điểm đến của người di cư, Mỹ nay chứng kiến số người rời đi tăng mạnh khi nhiều người muốn tìm kiếm một nơi hấp dẫn về chi phí và an toàn hơn.

Michael Le Blanc, 56 tuổi, từng là giám đốc sáng tạo tại Adobe và Paramount ở Mỹ nhưng giờ chọn làm việc tự do tại Lisbon, thủ đô Bồ Đào Nha. Ông cùng gia đình chuyển đến đây sau khi trường học của cậu con trai 8 tuổi ở Los Angeles trải qua hai vụ đe dọa xả súng.

Hiện tại, vợ ông là Stephanie làm nghề môi giới bất động sản tại Lisbon với khách hàng chính là những người Mỹ đang đổ xô đến đây.

"Tôi không ngờ xung quanh có nhiều người Mỹ đến thế. Tôi đang học tiếng, nhưng nó thực sự khó", ông kể khi đang mua hàng tại một cửa hàng đồ Mỹ tại Lisbon.

Tại Lisbon, người Mỹ mua căn hộ nhiều đến mức những người mới đến nói rằng họ nghe thấy tiếng Anh nhiều hơn tiếng Bồ Đào Nha. Khoảng 58% người nước ngoài mua nhà tại Bồ Đào Nha là người Mỹ và giá nhà đã tăng gấp đôi trong vòng 5 năm qua tại một số khu vực.


Một người đạp xe qua nhà ga ở thành phố Barcelona, Tây Ban Nha hồi tháng 1. Ảnh: AFP

Ở hầu hết 27 quốc gia trong Liên minh châu Âu (EU), số lượng người Mỹ chuyển đến sinh sống và làm việc đang ở mức kỷ lục và không ngừng tăng. Tại Bồ Đào Nha, con số này tăng 500% kể từ đại dịch Covid-19 và 36% chỉ riêng trong năm 2024.

Trong 10 năm qua, số lượng cư dân Mỹ ở Tây Ban Nha và Hà Lan tăng gần gấp đôi, trong khi tại Cộng hòa Czech tăng hơn 2 lần. Năm ngoái, số người Mỹ chuyển đến Đức nhiều hơn số người Đức chuyển đến Mỹ. Điều tương tự cũng xảy ra ở Ireland, quốc gia đã chào đón 10.000 người từ Mỹ vào năm 2025, gấp đôi so với số người đến vào năm 2024.

Người Mỹ đăng ký hộ chiếu Ireland đạt 31.825 năm 2024 và ước tính tăng lên 40.000 trong năm ngoái. Lượng công dân Mỹ xin quốc tịch Anh cũng ghi nhận mức cao nhất kể từ khi bắt đầu thống kê từ năm 2004, với khoảng 6.600 người trong năm tính đến tháng 3/2025.

Châu Âu mang lại dịch vụ chăm sóc sức khỏe rẻ, những thành phố có thể đi bộ với các quán cà phê vỉa hè và không gian làm việc chung, nơi tiếng Anh đã thay thế ngôn ngữ địa phương. Nhà ở tại nhiều thành phố vẫn tương đối rẻ và dồi dào. Trường học an toàn và thường có xếp hạng cao hơn Mỹ.

"Bạn không còn phải đối mặt viễn cảnh đứa con 5 tuổi đi học mẫu giáo và phải thực tập diễn tập ứng phó với xả súng. Tiền lương ở Mỹ cao hơn, nhưng chất lượng cuộc sống ở châu Âu tốt hơn", Chris Ford, 41 tuổi, người làm việc cho công ty đầu tư bất động sản ở Dallas kiêm điều hành giải bóng chày trẻ em ở Berlin, nói.

Nhiều người Mỹ xa xứ cho hay có nhiều yếu tố thúc đẩy họ rời đi và tìm kiếm cuộc sống ở các nước khác. Đó là những ưu đãi kinh tế và lối sống mới tại một nước khác, hoặc là nỗi thất vọng với chi phí sinh hoạt tăng, tội phạm bạo lực hoặc chính trị hỗn loạn của Mỹ.

Khi Gallup khảo sát người Mỹ trong thời kỳ suy thoái năm 2008 rằng có bao nhiêu người muốn rời khỏi đất nước, con số là 10%. Nhưng năm ngoái, tỷ lệ này đã tăng lên 20%.

Mỹ năm 2025 ghi nhận tình trạng di cư ròng âm - tức là số người rời khỏi đất nước nhiều hơn số người nhập cư - ước tính mất khoảng 150.000 người. Tổng lượng nhập cư năm ngoái khoảng 2,6-2,7 triệu người, giảm từ mức đỉnh gần 6 triệu người năm 2023. Trong khi đó, Mỹ đã thực hiện 675.000 vụ trục xuất và 2,2 triệu người quyết định "tự trục xuất" vào năm ngoái, theo dữ liệu từ Bộ An ninh Nội địa.

Lần cuối cùng số người rời khỏi Mỹ nhiều hơn số người chuyển đến là năm 1935 và điểm đến được lựa chọn là Liên Xô, theo số liệu thống kê lịch sử của Cục Điều tra Dân số Mỹ.

Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump ca ngợi làn sóng rời Mỹ là minh chứng cho cam kết tăng cường kiểm soát biên giới và nhập cư.

Một phát ngôn viên của Nhà Trắng cho biết nền kinh tế Mỹ đang vượt xa các quốc gia phát triển khác. Quan chức này thêm rằng các chính sách của chính quyền Trump đang trục xuất hàng trăm nghìn người nhập cư bất hợp pháp, đồng thời thu hút "vô số người nước ngoài có tài sản cực cao", những người đang "chi ra 1 triệu USD cho Thẻ Vàng để đến định cư tại Mỹ".

Một số nhà bình luận gọi làn sóng di cư của người Mỹ là "cú chạy khỏi Donald", cho rằng xu hướng tăng vọt trong nhiệm kỳ hai của Tổng thống Trump. Song nhiều người khác chỉ ra hiện tượng này đã hình thành từ nhiều năm và được thúc đẩy bởi xu hướng tăng cường làm việc từ xa, chi phí sinh hoạt tăng và cảm giác khao khát lối sống nước ngoài, đặc biệt ở châu Âu.

"Xu hướng này làm xói mòn niềm tin vào sự vĩ đại độc tôn của người Mỹ, vốn xem 'chúng ta có chất lượng cuộc sống tốt nhất, chúng ta là quốc gia tốt nhất thế giới, mọi người đều muốn chuyển đến đây'", Caitlin Joyce, nhà nghiên cứu tại Đại học Temple, cho biết.

Trong một hội nghị trực tuyến tháng trước do công ty hỗ trợ tái định cư Expatsi, gần 400 người Mỹ đã đăng ký để tìm hiểu cách chuyển đến Albania, quốc gia ở đông nam châu Âu. Quốc gia này cung cấp loại thị thực đặc biệt cho phép công dân Mỹ sống và làm việc tại đó, không đánh thuế thu nhập từ nước ngoài trong một năm và không yêu cầu thủ tục rườm rà.

"Trước đây, những người Mỹ ra đi thường là người cực kỳ thích phiêu lưu và có trình độ cao. Bây giờ họ là những người bình thường giống như tôi", Jen Barnett, người sáng lập Expatsi gốc Alabama đã chuyển đến Yucatan, Mexico năm 2024, cho biết.

Kelly McCoy, người gốc New York, từng phải vật lộn để trang trải cuộc sống với mức lương 80.000 USD cho đến khi cô chuyển đến Albania vào mùa hè năm 2024 theo thị thực dành cho người Mỹ. Cô thường thích kể lại câu chuyện từng được điều trị chấn động não và gãy tay tại một bệnh viện Albania mà không mất viện phí.

McCoy, 45 tuổi, sau này chuyển đến Romania và làm công việc tư vấn cho những người Mỹ khác muốn rời đất nước. "Ở Albania, bạn có thể sống dễ dàng với 1.000 USD một tháng", cô nói và cho biết đã giúp 15 khách hàng Mỹ chuyển đến quốc gia này.

Sân bay Dallas Fort Worth ở Texas ngày 23/1. Ảnh: Reuters
Sân bay Dallas Fort Worth ở Texas ngày 23/1. Ảnh: Reuters

Tại thành phố Barcelona ở Tây Ban Nha, Lia Mashaka cũng điều hành một doanh nghiệp giúp người Mỹ mới chuyển đến đây, từ việc hướng dẫn xin thị thực đến việc tìm bác sĩ nhi khoa. Cô cho biết nhiều người ban đầu đến và tự nhủ rằng họ sẽ chỉ ở lại một năm, nhưng sau đó "tôi chưa bao giờ có khách hàng nào chọn quay trở lại Mỹ".

Năm 2024, chồng cô là Akida đã mở Trường Trung học Barcelona, một ngôi trường kiểu Mỹ, với ý nghĩ rằng nó sẽ giúp con trai họ dễ dàng quay lại Mỹ học đại học sau khi tốt nghiệp. Nhưng cậu bé cuối cùng chọn Đại học IE của Madrid, nơi hiện có số lượng sinh viên Mỹ tương đương với sinh viên Tây Ban Nha.

Vào một buổi sáng gần đây tại Trường trung học Barcelona, 30 gia đình mới đã có mặt để dự buổi định hướng. Trường dự kiến tiếp nhận 600 học sinh vào tháng 9, tăng từ mức 300 của hai năm trước.

"Các gia đình trước đây chủ yếu đến từ bang New York hoặc California. Nhưng giờ đây chúng tôi có cả Alaska, Utah, Texas, Colorado, Kentucky", Amanda Slefo, giám đốc trường, cho biết.

VietBF@sưu tập