Middle East “Hormuz chưa mở”: Lời cảnh báo lạnh người, 26 tàu Hàn Quốc bị mắc kẹt

[Gibbs]

“Hormuz chưa mở”: Lời cảnh báo lạnh người từ Abu Dhabi

Trong khi nhiều tuyên bố chính trị vẫn cố gắng trấn an thị trường rằng eo biển Hormuz đã “mở cửa trở lại”, thì một tiếng nói đầy trọng lượng từ Trung Đông đã dội gáo nước lạnh vào niềm hy vọng mong manh ấy. Ông Sultan Al Jaber – người đứng đầu tập đoàn dầu khí quốc gia Abu Dhabi (ADNOC) – tuyên bố thẳng thắn: Hormuz không hề mở.
Ông nhấn mạnh rằng việc qua lại eo biển hiện nay đang bị “điều kiện hóa” và trở thành công cụ gây sức ép chính trị của Iran. Một tuyến đường từng là huyết mạch tự do của thương mại toàn cầu giờ đây bị bóp nghẹt bởi những toan tính địa chính trị.
“Con sông có khúc, con người có lúc” – Hormuz hôm nay chính là khúc quanh nguy hiểm của nền kinh tế thế giới.

Từ tuyến đường tự do thành “con bài chiến lược”

Trước chiến tranh, Hormuz là tuyến hàng hải quốc tế mở – nơi tàu thuyền đi lại tự do, không cần xin phép bất kỳ quốc gia nào. Nhưng giờ đây, Iran đã biến nó thành một “cổng kiểm soát”.
Tehran tuyên bố rằng việc lưu thông chỉ có thể diễn ra khi có sự phối hợp với lực lượng vũ trang Iran và phải tuân theo những “giới hạn kỹ thuật”. Nói cách khác, quyền tự do hàng hải – nguyên tắc nền tảng của thương mại toàn cầu – đang bị thách thức.
Ông Al Jaber cảnh báo: nếu việc “vũ khí hóa” Hormuz tiếp tục, nó sẽ tạo tiền lệ nguy hiểm, phá vỡ trật tự thương mại quốc tế và kéo theo bất ổn kinh tế toàn cầu. Một khi “cửa biển” bị khóa, thì cả thế giới đều phải trả giá.

Tàu hàng vẫn nằm im: Nỗi sợ lớn hơn lệnh ngừng bắn

Dù lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran đã được công bố, nhưng thực tế trên biển lại hoàn toàn khác. Các hãng vận tải và chuyên gia đều đồng ý rằng: rủi ro vẫn quá lớn để di chuyển.
Không có hướng dẫn cụ thể, không có đảm bảo an toàn, không có cơ chế phối hợp rõ ràng – tất cả khiến các con tàu trở thành “con tin của sự bất định”.
Hàn Quốc – một đồng minh chiến lược của Mỹ – hiện có 26 tàu bị mắc kẹt, buộc phải cử đặc phái viên sang Tehran để đàm phán hành lang an toàn. Điều này cho thấy mức độ nghiêm trọng của tình hình: không còn là vấn đề thương mại đơn thuần, mà là bài toán ngoại giao cấp quốc gia.


Thị trường tài chính rung lắc: dầu tăng, chứng khoán chờ đợi

Thị trường toàn cầu đang phản ứng như con thuyền trước sóng lớn. Giá dầu WTI đã tăng lên khoảng 98,55 USD/thùng, trong khi Brent đạt 96,30 USD/thùng – tiến sát ngưỡng tâm lý 100 USD.
Trong khi đó, chứng khoán châu Á tăng nhẹ do kỳ vọng vào các cuộc đàm phán Mỹ – Iran tại Islamabad. Nhưng sự lạc quan này rất mong manh, bởi mọi thứ phụ thuộc vào một câu hỏi duy nhất: Hormuz có thật sự mở lại hay không?
Ngân hàng J.P. Morgan nhận định rằng ngay cả khi ngừng bắn được duy trì, thị trường dầu mỏ toàn cầu cũng cần ít nhất 4 tháng để phục hồi hoàn toàn. Những bất định vẫn còn dày đặc như mây giông trước bão.

Mỹ – Iran – Israel: Thế cờ chồng chéo, hòa bình xa vời

Tình hình càng phức tạp khi các bên không thống nhất về nội dung lệnh ngừng bắn. Iran khẳng định Lebanon là một phần của thỏa thuận, trong khi Mỹ và Israel phủ nhận.
Các cuộc không kích tại Lebanon vẫn tiếp diễn, khiến hàng trăm người thiệt mạng, làm dấy lên nghi ngờ rằng lệnh ngừng bắn chỉ là “vỏ bọc tạm thời”.
Tổng thống Donald Trump thì gây áp lực lên Iran, cảnh báo không được thu phí tàu qua lại và kêu gọi NATO tham gia bảo vệ eo biển. Trong khi đó, Iran tuyên bố mọi cuộc đàm phán hòa bình phụ thuộc vào việc Mỹ tuân thủ cam kết – đặc biệt là ngừng chiến sự tại Lebanon.



“Thế gian vạn sự như cờ bạc, được thua chưa biết đến ngày mai.” Tình hình Hormuz cũng vậy – hôm nay tưởng mở, ngày mai có thể đóng.
Và cho đến khi có một cam kết rõ ràng, minh bạch và được tất cả các bên tôn trọng, thì thế giới vẫn sẽ phải sống trong nỗi lo: chỉ cần Hormuz nghẹt thở, cả nền kinh tế toàn cầu sẽ chao đảo theo.