TỔNG THỐNG TRUMP SIẾT CHẶT NATO: CÂN NHẮC RÚT QUÂN KHỎI CÁC ĐỒNG MINH KHÔNG ỦNG HỘ CHIẾN DỊCH IRAN

[nguoiduatinabc]

Tổng thống Trump đang trực tiếp xem xét một bước đi chiến lược có thể tái định hình toàn bộ cấu trúc NATO: điều chuyển lực lượng quân sự Hoa Kỳ khỏi các quốc gia bị xem là không hỗ trợ trong chiến dịch Iran, đồng thời tăng cường hiện diện tại những quốc gia đã thể hiện sự trung thành và hợp tác thực tế.

Theo các phúc trình liên quan đến Wall Street Journal và các tuyên bố công khai của Tổng thống Trump, quyết định này không còn mang tính giả định, mà đang được nghiên cứu cụ thể ở cấp hoạch định chiến lược, bao gồm việc xem xét bản đồ bố trí quân sự hiện tại tại châu Âu.

Bối cảnh của quyết định này xuất phát từ chiến dịch quân sự do Hoa Kỳ và Israel tiến hành nhằm vô hiệu hóa chương trình hạt nhân Iran, phá hủy lực lượng hải quân và năng lực hỏa tiễn đạn đạo, đồng thời bảo đảm an ninh cho eo biển Hormuz, nơi chiếm khoảng 20% lưu lượng dầu toàn cầu. Trong giai đoạn cao điểm, Hoa Kỳ đã tiêu tốn hàng chục tỷ Mỹ kim chỉ trong những ngày đầu của chiến dịch.

Tuy nhiên, phản ứng từ nhiều quốc gia châu Âu đã gây bất mãn sâu sắc trong nội bộ chính quyền Tổng thống Trump. Tây Ban Nha, dưới sự lãnh đạo của Thủ tướng Pedro Sánchez, đã từ chối cho phép lực lượng Hoa Kỳ sử dụng căn cứ hoặc không phận cho các nhiệm vụ liên quan đến Iran, thậm chí công khai chỉ trích hành động quân sự của Hoa Kỳ là “bất hợp pháp”. Các căn cứ chiến lược như Rota và Morón, vốn là trung tâm tiếp vận quan trọng, nay có thể đối diện nguy cơ bị cắt giảm hiện diện quân sự.



Pháp cũng bị chỉ trích khi từ chối cho phép máy bay Hoa Kỳ chở trang bị quân sự hỗ trợ Israel bay qua không phận. Tổng thống Trump đã công khai đánh giá Pháp là “không hữu ích”, và cảnh báo rằng Hoa Kỳ sẽ ghi nhận lập trường này trong các quyết định chiến lược sắp tới.

Ý cũng từ chối cho phép các phi cơ quân sự Hoa Kỳ hạ cánh tại các căn cứ quan trọng như Sigonella khi nhiệm vụ liên quan trực tiếp đến chiến dịch Iran, cho thấy sự thiếu đồng thuận trong các vấn đề an ninh cốt lõi.

Đức dù duy trì một số hợp tác theo các thỏa thuận hiện hữu, vẫn công khai xem cuộc chiến Iran là “không phải cuộc chiến của chúng ta”, phản ánh lập trường dè dặt và làm gia tăng nghi ngờ về mức độ cam kết của Berlin đối với các chiến dịch do Hoa Kỳ dẫn dắt.

Ngược lại, nhiều quốc gia Đông Âu và đồng minh khác đã thể hiện sự ủng hộ rõ ràng. Ba Lan, Cộng hòa Czech và các quốc gia Baltic như Lithuania, Latvia và Estonia được ghi nhận đã đứng về phía Hoa Kỳ trong chiến dịch, phù hợp với lập trường chống các mối đe dọa an ninh khu vực. Những quốc gia này có thể trở thành điểm đến ưu tiên cho việc tăng cường hiện diện quân sự Hoa Kỳ.

Bồ Đào Nha cũng được đánh giá tích cực khi tiếp tục bảo đảm quyền sử dụng căn cứ Lajes tại Azores cho các hoạt động của Hoa Kỳ, thể hiện vai trò đối tác đáng tin cậy trong hệ thống NATO.

Vương quốc Anh dù ban đầu có dấu hiệu do dự, cuối cùng vẫn cho phép sử dụng các căn cứ quan trọng phục vụ chiến dịch, giúp duy trì vị thế hợp tác chiến lược với Hoa Kỳ.

Các quốc gia nhỏ hơn như Albania và Bắc Macedonia cũng được ghi nhận có lập trường ủng hộ trong bối cảnh chung của liên minh.

Theo các nguồn tin, chính quyền Tổng thống Trump đang trực tiếp xem xét việc điều chỉnh lực lượng theo nguyên tắc “thưởng phạt rõ ràng”: tăng cường hiện diện tại các quốc gia ủng hộ và giảm hiện diện tại các quốc gia bị xem là thiếu hợp tác.

Cách tiếp cận này phản ánh quan điểm nhất quán của Tổng thống Trump về NATO như một hệ thống cần tái cân bằng, trong đó Hoa Kỳ không còn đóng vai trò gánh vác đơn phương mà yêu cầu sự đóng góp tương xứng từ các đồng minh.

Diễn biến hiện nay cho thấy một bước chuyển quan trọng từ mô hình liên minh truyền thống sang mô hình hợp tác có điều kiện, nơi nghĩa vụ an ninh gắn liền trực tiếp với hành động thực tế trong các cuộc khủng hoảng quốc tế.