Con người ta, khi đã làm điều sai trái, khi đã nói lời ác nghiệp, ác niệm, ít có ai sẽ nhận ra ngay hậu quả. Vì quả báo sẽ không đến tức thì, nên điều đó khiến cho họ càng mê muội, rất hăng say để mặc tung hoành trong Trời Đất.

(Minh họa)
Trời không đánh một tiếng sấm để cho người sai trái liền bị ngã xuống. Nhiều người lại tưởng như vậy là sẽ thoát thân. Nhưng lại không biết rằng càng đi sâu, sẽ càng chìm đắm. Đến khi thân tàn ma dại, tâm loạn, phúc kiệt, mới thấy giật mình. Nhưng lúc đó, dù hối hận thì cũng đã quá muộn rồi.
Thật sự có những người, lại cố chấp cho đến cùng. Chưa thấy quan tài, chưa đổ lệ. Chưa mất mát, chưa tỉnh ngộ. Chưa gặp họa, chưa chịu quay đầu.
Lời khuyên chân thành bị coi thường. Sự nhẫn nại của người khác bị lợi dụng. Cái gì cũng cho là nhỏ nhặt, là không đáng bận tâm. Nhưng, quả báo sẽ không chừa một ai. Và thường lại đến lúc mà bạn ít ngờ nhất, đang đau đớn nhất, đang bất lực nhất.
Trong một gia đình, người cha ham cờ bạc. Mẹ khuyên, con khóc, người thân xa lánh. Nhưng ông ta vẫn điềm nhiên, nghĩ
"đời mình làm chủ, ai có nói gì cũng mặc kệ". Mười năm sau, tán gia bại sản, sức khỏe suy kiệt, con cái oán giận, người vợ bỏ đi. Khi ngồi một mình giữa căn phòng trống lạnh, ông mới hiểu lời vợ năm xưa không phải là để chỉ trích, mà là lời cứu. Nhưng đã quá trễ.
Một người trẻ, được dạy dỗ tử tế, nhưng vì kiêu ngạo mà coi thường người khác. Nói lời cay độc, hành xử khinh người, bạc bẽo, vô ý tứ. Không ai nhắc nhở, cứ nghĩ mình luôn tốt. Đến khi bị tẩy chay, bạn bè xa lánh, công việc thất bại, mới quay lại tìm hiểu lý do.
Lúc ấy, nhận ra chính là do mình gieo mầm đó, nhưng đã muộn rồi. Cái giá phải trả, là sự đơn độc và mất hết niềm tin nơi người khác.

(Minh họa)
Có người lúc bệnh tật ập đến, mới chịu từ bỏ thói quen xấu. Có người lúc mất đi người thân, mới biết mình quá vô tâm. Có người khi sắp mất mạng, mới cầu Trời xin tha thứ. Nhưng nhân quả không vì nước mắt muộn màng mà rút lại quả đã chín. Có thể Trời sẽ mở ra con đường mới nếu người đó thật sự thay đổi lương tâm của mình, nhưng cái nhân đã gieo rồi cũng phải tự mình phải gánh chịu lấy.
Kỳ thực, vũ trụ này luôn có sự công bằng. Không cần có ai giám sát, không cần có ai phán xét. Mỗi hành vi, mỗi ý nghĩ, đều gieo mầm trong sinh hoạt đời sống. Gieo thứ gì sẽ gặt thứ ấy. Nhanh hay chậm, nông hay sâu, đều có sự tính toán tinh vi vượt ra ngoài sự hiểu biết của con người. Dù con người có tin hay không thì nó vẫn luôn được vận hành như vậy.
Người khôn không phải là người mưu tính nhiều kế, mà là người biết dừng đúng lúc đúng chổ. Biết sợ sai. Biết kính sợ lẽ phải, đạo lý.
Có người không hề sợ luật pháp, nhưng cần phải biết sợ lẽ Trời. Vì biết rằng, trời tuy lặng nhưng không quên. Nhân quả tuy chậm nhưng không để sót.
Điều đau đớn nhất, không phải là quả báo sẽ đến, mà vì lúc đó, lòng người đã kiệt, ân nghĩa đã cạn, không còn có ai đợi bạn tỉnh mộng. Một lời xin lỗi lúc ấy cũng sẽ vô nghĩa. Một cái quay đầu lúc ấy, không còn ai chờ đợi.
Nếu hôm nay, bạn còn có người góp ý cho bạn, đó là Phúc. Nếu còn ai khó chịu vì bạn đã sai, đó là nhân duyên. Nếu còn cơ hội sửa chữa, đó là thời gian được gia hạn. Đừng nên xem thường những lời chân thành, đừng nên bỏ qua tiếng nói nhỏ trong tâm. Lắm lúc, lương tri chỉ thì thầm có một lần, rồi sẽ im lặng mãi mãi.
Người đời thường xem nhẹ điều thiện ý nhỏ nhặt, nghĩ rằng lỡ thốt ra một lời độc cũng chẳng sao. Nhưng giống như một giọt độc trong bát nước, tưởng chừng không sao, nhưng dần dần tích lủy lại, cuối cùng không thể uống nổi.
Một câu nói làm tổn thương đến người khác, một hành động ích kỷ, đều có tiếng vang dội trở lại. Đừng nên tưởng rằng nếu không ai biết ra là sẽ không có hậu quả. Trời biết, đất biết, lương tâm mình biết.
Một ngày nào đó, tất cả những điều đã từng làm ra sẽ quay trở về. Không phải để trả thù, mà để dạy dỗ bạn. Nhưng nếu khi ấy, bạnkhông còn sức để học bài học đó, thì chỉ còn nước bị gục ngã trong nỗi ân hận muộn màng.
Cho nên, sống làm sao để không cần lúc đến quan tài mới đổ lệ. Nếu đang làm điều gì sai trái, hãy dừng ngay lúc còn chưa trễ. Còn lương tri là sẽ còn đường lui. Còn biết sai sót là còn hy vọng.
Cuối cùng, điều chân thật nhất là như thế này:
Người thông minh sớm biết hối cải. Người trí tuệ không cần mắc sai lầm.
Còn kẻ ngốc nghếch, đợi quả báo rồi mới bị thấm đòn. Thấy rồi mới tin, không thấy sẽ không tin.
Nhưng khi quả đã chín, không phải ai cũng còn cơ hội để sửa chửa lại thứ mà mình đã gây ra.