Châu Á tăng cường sử dụng nhiên liệu bẩn để bù đắp sự thiếu hụt năng lượng do chiến tranh Iran gây ra

[PinaColada]

Xung đột ở Trung Đông đang đẩy châu Á vào một cuộc khủng hoảng năng lượng nghiêm trọng, buộc nhiều quốc gia phải quay lại với than đá - loại nhiên liệu gây ô nhiễm nặng nhất, để duy trì nguồn cung điện.

Nhà máy nhiệt điện chạy bằng than ở Tuticorin, Ấn Độ. (Ảnh: Prashanth Vishwanathan/Bloomberg/Getty Images)

Than đá trở lại trong cơn khủng hoảng năng lượng

Các chính phủ trên khắp châu Á đang tăng cường sử dụng than đá, loại nhiên liệu hóa thạch bẩn nhất, nhằm bù đắp sự thiếu hụt năng lượng nghiêm trọng do cuộc chiến tranh Mỹ-Israel chống Iran gây ra.

Các chuyên gia khí hậu đã cảnh báo về các tác động tới môi trường từ than đá. Đồng thời, họ cho rằng cuộc khủng hoảng năng lượng hiện nay nên là lời cảnh tỉnh để các chính phủ đầu tư vào năng lượng tái tạo, vốn có thể cung cấp nguồn cung ổn định hơn và ít chịu tác động từ biến động giá.

Trên khắp khu vực, từ Bangladesh đến Hàn Quốc, các chính phủ đang tìm cách bù đắp sự sụt giảm lượng năng lượng nhập khẩu, phần lớn đến từ Trung Đông.

Hàn Quốc cho biết sẽ hoãn việc đóng cửa các nhà máy điện than và đã dỡ bỏ các giới hạn về sản lượng điện từ than, trong khi chính phủ Thái Lan đã tăng sản lượng tại nhà máy điện than lớn nhất nước. Philippines từng tuyên bố "tình trạng khẩn cấp năng lượng quốc gia" do chiến tranh, cũng có kế hoạch tăng cường hoạt động của các nhà máy điện than.

Tại Nam Á, Ấn Độ là quốc gia phụ thuộc vào than đá để sản xuất gần 75% điện năng, đã yêu cầu các nhà máy điện than hoạt động hết công suất và tránh các sự cố ngừng hoạt động theo kế hoạch, trong khi Bangladesh đã tăng sản lượng điện than và nhập khẩu điện than trong tháng 3.

Các chính phủ đang chạy đua để khắc phục tình trạng thiếu hụt, đặc biệt là nguồn cung khí tự nhiên hóa lỏng, loại nhiên liệu được quảng bá như một giải pháp chuyển tiếp từ than đá sang năng lượng sạch hơn, mặc dù các nghiên cứu đã chỉ ra rằng khí đốt xuất khẩu phát thải khí nhà kính nhiều hơn than đá rất nhiều.

Khủng hoảng nguồn cung khí tự nhiên hóa lỏng và áp lực chuyển đổi năng lượng

Nhiều quốc gia trong khu vực phụ thuộc vào khí tự nhiên hóa lỏng để sản xuất điện, cũng như phục vụ các ngành công nghiệp như sản xuất phân bón. Nhu cầu ở châu Á được dự báo sẽ tăng gấp đôi trong 25 năm tới.

Tuy nhiên, nguồn cung đã bị gián đoạn do việc đóng cửa eo biển Hormuz, nơi mà một phần năm lượng khí đốt tự nhiên hóa lỏng vận chuyển trên toàn thế giới đi qua. Các chuyên gia nhận định, các cuộc đình công tại một cơ sở xuất khẩu khí đốt tự nhiên hóa lỏng lớn ở Qatar sẽ làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu hụt và gây ảnh hưởng lâu dài đến ngành công nghiệp này.

Ông Henning Gloystein, giám đốc điều hành năng lượng và tài nguyên của Eurasia Group cho biết, gần 30 tỷ mét khối khí tự nhiên hóa lỏng đã bị loại khỏi chuỗi cung ứng toàn cầu, trong đó hơn 80% thiếu hụt tập trung ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Những chuyến hàng cuối cùng còn lại đi qua eo biển trước khi xung đột leo thang sẽ đến trong tuần tới.

Ông Gloystein nhận định: “Chỉ trong vòng bốn tuần, thị trường toàn cầu đã chuyển từ tình trạng dư cung khá tốt sang tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng và điều đó không chỉ dẫn đến giá cả tăng vọt mà còn gây ra tình trạng thiếu nhiên liệu thực sự”.

Ông nói thêm: “Những quốc gia có trữ lượng than sẽ sử dụng than vì đó là cách nhanh nhất, rẻ nhất để thay thế khí tự nhiên hóa lỏng”, đồng thời lưu ý rằng các quốc gia như Ấn Độ cũng đang đẩy mạnh phát triển năng lượng tái tạo.

Tại Delhi, chính quyền đã đẩy nhanh tiến độ cấp phép cho việc vận hành các nhà máy điện gió và hệ thống lưu trữ năng lượng pin.

Cảnh báo cho môi trường và an ninh năng lượng

Bà Pauline Heinrichs, một chuyên gia về khí hậu và năng lượng tại Đại học King's College London cho biết, cuộc khủng hoảng này nên là một bước ngoặt đối với các chính phủ. Bà nhận định: “Tác động của than đá đối với khí hậu và sức khỏe là tàn khốc và tai hại. Chúng ta đã chứng minh điều này trong nhiều thập kỷ qua. Tất nhiên, nó không chỉ làm trầm trọng thêm các rủi ro về khí hậu, mà còn gây ô nhiễm và độc hại”.

Theo bà, cuộc khủng hoảng hiện nay càng nhấn mạnh tầm quan trọng của năng lượng tái tạo, “không chỉ là ưu tiên về khí hậu mà còn là yếu tố then chốt đối với an ninh năng lượng rộng hơn tại châu Á”.

Bà cũng cho rằng những nền kinh tế có tỷ trọng năng lượng tái tạo cao thực tế ít dễ bị tổn thương hơn trước các cú sốc năng lượng. Các chính phủ không nên để việc quay trở lại sử dụng than đá trở thành một phần cố hữu của hệ thống năng lượng về lâu dài. “Chúng ta cần hiểu rằng đây là thời điểm để phá vỡ chu kỳ phản ứng trước những cú sốc nhiên liệu hóa thạch ngắn hạn bằng cách tiếp tục đầu tư vào nhiên liệu hóa thạch, bởi vì chúng luôn là những khoản đầu tư dài hạn vào cơ sở hạ tầng".

Dinita Setyawati, nhà phân tích năng lượng cấp cao khu vực châu Á tại viện nghiên cứu Ember, có trụ sở tại Jakarta, cho biết thêm: “Việc phụ thuộc vào than đá là không bền vững. Năng lượng tái tạo trong nước chắc chắn là hướng đi đúng đắn để cải thiện an ninh và khả năng phục hồi năng lượng".

Trên khắp châu Á, các quốc gia đang tìm cách giảm tiêu thụ năng lượng. Philippines và Sri Lanka áp dụng chế độ làm việc bốn ngày một tuần cho nhiều nhân viên chính phủ trong khi Việt Nam khuyến khích người dân làm việc tại nhà. Bangladesh đóng cửa các trường đại học sớm hơn, đẩy nhanh kỳ nghỉ lễ Eid al-Fitr, và đã thực hiện thêm các đợt cắt điện theo kế hoạch, trong khi các trường học ở Pakistan chuyển sang hình thức dạy học trực tuyến từ xa.

Ông Gloystein cảnh báo sẽ mất nhiều năm để khôi phục nguồn cung khí tự nhiên hóa lỏng: “Đây không phải là vấn đề ngắn hạn, nhiều người kỳ vọng chỉ cần hạ nhiệt căng thẳng hoặc đạt được lệnh ngừng bắn là mọi thứ sẽ trở lại bình thường”. Ông cho rằng: “Điều này sẽ còn ảnh hưởng đến chúng ta trong một thời gian dài vì những thiệt hại đã gây ra, sẽ mất nhiều năm để khắc phục”.

Vietbf @ Sưu tầm