Những lực lượng bộ binh Mỹ đang đến vùng Vịnh

[goodidea]

Mỹ đang điều khoảng 7.000 lính thủy đánh bộ và lính dù đến vùng Vịnh, có thể nhằm gây áp lực lên Iran thay vì mở chiến dịch trên bộ.

Hãng thông tấn AP hôm 25/3 dẫn ba nguồn thạo tin cho biết quân đội Mỹ đang chuẩn bị điều động ít nhất 1.000 quân nhân thuộc Sư đoàn Dù 82 đến Trung Đông. Đây sẽ là sự bổ sung mới nhất cho lực lượng Mỹ tại khu vực, giữa lúc một số tàu hải quân chở hàng nghìn lính thủy đánh bộ đang hướng tới Trung Đông.

Tổng thống Donald Trump đến nay chưa phê duyệt kế hoạch tấn công trên bộ nhằm vào Iran, nhưng quyết định điều động các đơn vị thủy quân lục chiến và lính dù tinh nhuệ, cùng cấu trúc chỉ huy cấp sư đoàn, đã mở rộng đáng kể lựa chọn về quân sự của Mỹ.

Tiêm kích F-35B hạ cánh thẳng đứng và cất cánh trên tàu USS Tripoli tháng 12/2025. Video: US Navy

Các lực lượng đang được Mỹ tăng cường đến vùng Vịnh gồm 3 đội hình riêng biệt, đóng quân tại ba địa điểm và có lộ trình cùng thời gian biểu khác nhau.

Đầu tiên là nhóm tác chiến đổ bộ Tripoli và Đơn vị Thủy quân lục chiến Viễn chinh (MEU) số 31, khởi hành từ Sasebo, Nhật Bản ngày 13/3 và cập cảng đảo Diego Garcia sau 10 ngày, dự kiến đến Trung Đông vào cuối tháng 3 hoặc đầu tháng 4.

Tiếp theo là nhóm tác chiến đổ bộ Boxer và MEU 11, đóng quân tại bang California của Mỹ. Lực lượng này rời quân cảng San Diego ngày 19-20/3, vượt quãng đường khoảng 22.000 km và sẽ tới khu vực tác chiến sớm nhất vào giữa tháng 4.

Nhóm tác chiến đổ bộ (ARG) là lực lượng phản ứng nhanh, chuyên thực hiện nhiệm vụ tấn công đổ bộ và tác chiến đặc biệt. Mỗi nhóm thường gồm một tàu đổ bộ tấn công, hai tàu vận tải đổ bộ và một tàu hỗ trợ, kèm theo một MEU với quân số khoảng 2.000-3.000 người.

MEU là lực lượng có tính linh hoạt cao với khả năng thực hiện nhiều nhiệm vụ khác nhau, từ tập kích mục tiêu trên đất liền, kiểm soát trên biển cho đến đổ bộ và hỗ trợ hậu cần.

Tàu đổ bộ tấn công USS Tripoli thuộc lớp America, có kích thước lớn hơn USS Boxer thuộc lớp Wasp. Cả hai chiến hạm có thể đóng vai trò tàu sân bay hạng nhẹ để vận hành tiêm kích tàng hình F-35B, cũng như có khả năng triển khai lính thủy đánh bộ bằng đường không và đường biển.


Tàu đổ bộ tấn công USS Tripoli ngoài khơi San Diego, California tháng 4/2022. Ảnh: USMC

Cuối cùng là một lữ đoàn chiến đấu và một phần bộ chỉ huy Sư đoàn Dù số 82, đóng quân tại căn cứ Fort Bragg ở bang Bắc Carolina. Lữ đoàn được xem xét điều tới Trung Đông là "Lực lượng Phản ứng Tức thời", với quân số đầy đủ khoảng 3.000 người và có khả năng sẵn sàng lên đường đến mọi nơi trên thế giới trong vòng 18 giờ kể từ khi nhận lệnh.

Sư đoàn Dù 82 là đơn vị đột kích có sức cơ động cao của lục quân Mỹ, chuyên thực hiện các chiến dịch nhảy dù và đổ bộ đường không, chiếm giữ sân bay và bảo vệ khu vực trong lúc chờ lực lượng tăng viện.

Lực lượng Phản ứng Tức thời của Sư đoàn Dù 82 đã nhiều lần được điều động những năm gần đây, trong đó có đến Trung Đông hồi tháng 1/2020 sau vụ đại sứ quán Mỹ ở Baghdad bị tấn công, tới Afghanistan hồi tháng 8/2021 để hỗ trợ sơ tán và tới Đông Âu vào năm 2022 để trợ giúp hoạt động tại Ukraine.

Nhược điểm của Sư đoàn Dù 82 là không mang theo thiết bị hạng nặng, như xe tăng và thiết giáp, nên thiếu khả năng phòng vệ trong trường hợp Iran phản công.

Giới chuyên gia cho rằng hàng nghìn lính bộ binh nói trên sẽ phục vụ một số nhiệm vụ trong quy mô rất hẹp, thay vì tham gia chiến dịch trên bộ nhằm vào lãnh thổ Iran. Ruben Stewart, chuyên gia của Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế (IISS), nhận định Mỹ khó có khả năng mở chiến dịch trên bộ nhằm vào Iran vào thời điểm này.

"Các đơn vị được điều tới vùng Vịnh chỉ phù hợp với hoạt động riêng lẻ có thời hạn, không phải chiến dịch kéo dài. Đây là lực lượng phản ứng nhanh, với cấu trúc được thiết kế cho những cuộc đột kích chớp nhoáng, đánh chiếm vị trí chiến lược và duy trì hiện diện hạn chế sau đó", ông nói.

Theo Stewart, điều đáng chú ý là lực lượng Mỹ tại vùng Vịnh đang thiếu các đơn vị tăng thiết giáp hạng nặng, hậu cần chiều sâu và cấu trúc chỉ huy phù hợp cho chiến dịch kéo dài. "Đây là lực lượng có thể hành động nhanh chóng và có chọn lọc, nhưng không thể duy trì tác chiến sâu trong lãnh thổ Iran hoặc suốt thời gian dài", ông cho biết.

Dựa trên quy mô và thành phần lực lượng, cùng những tuyên bố công khai của giới chức Mỹ, giới chuyên gia đã nêu ra 3 kịch bản dễ xảy ra nhất là chiếm giữ hoặc phong tỏa đảo Kharg, tấn công bờ biển Iran để mở cửa eo biển Hormuz và đột kích lấy vật liệu hạt nhân.

Stewart nhận định trong 3 kịch bản tác chiến, mở lại eo biển Hormuz là khả thi nhất. Mỹ có thể triển khai chiến dịch hạn chế dọc khu vực, trong đó có đảm bảo an ninh tại những vùng biển trọng yếu hoặc ngăn mối đe dọa với tàu thuyền. "Điều này phù hợp với năng lực của các nhóm tác chiến đổ bộ và lính dù", ông nói.

Đổ quân vào đảo Kharg sẽ là động thái leo thang mạnh, đòi hỏi chiến dịch quy mô lớn, kéo dài và tiềm ẩn nhiều rủi ro, nguy cơ gây ra hậu quả nghiêm trọng, thậm chí cả ở trong nội bộ nước Mỹ.

Chỉ riêng tiếp cận hòn đảo cũng đã vô cùng nguy hiểm, do lực lượng đổ bộ sẽ phải di chuyển qua eo biển Hormuz đang bị Iran phong tỏa. Điều này cũng khiến lực lượng Mỹ lọt vào tầm ngắm của tên lửa đạn đạo, diệt hạm và UAV, những vũ khí sẽ được phóng liên tục từ bờ biển và sâu trong đất liền.

"Đây sẽ là mục tiêu béo bở đối với Iran. Nước này sẽ tung ra mọi thứ để tấn công", Phil Ingram, cựu đại tá tình báo quân đội Anh, cho hay.

Trong khi đó, đột kích tịch thu vật liệu hạt nhân của Iran là kịch bản khó diễn ra nhất với lực lượng hiện có, do đòi hỏi Mỹ đưa nhiều quân tới thực địa hơn trong thời gian dài.

Theo Stewart, Mỹ điều quân tới vùng Vịnh trong lúc nỗ lực ngoại giao vẫn diễn ra nên được hiểu là "động thái gây áp lực thay vì quyết định tiến hành chiến dịch".

"Đưa thêm lực lượng tới Trung Đông có thể giúp Mỹ tăng sức mạnh đàm phán và báo hiệu họ có nhiều lựa chọn nếu phương án ngoại giao thất bại. Tuy nhiên, đây có thể trở thành con dao hai lưỡi, khi động thái liên tục điều thêm quân tới Trung Đông sẽ làm tăng nguy cơ leo thang ngoài ý muốn hoặc giảm tính linh hoạt ngoại giao", ông nói.

VietBF@sưu tập