Ấn Độ trì hoãn thử nghiệm tiêm kích Tejas Mk2: Cơ hội cho Su-30MKI và Su-57 của Nga

[Romano]

Việc trì hoãn chuyến bay thử nghiệm Tejas Mk2 thêm hai năm buộc Ấn Độ phải đẩy mạnh nâng cấp phi đội Su-30MKI hiện có và đàm phán mua tiêm kích thế hệ thứ năm Su-57 từ Nga.

Chuyến bay thử nghiệm đầu tiên của phiên bản tiêm kích cải tiến Tejas Mk2 dành cho Không quân Ấn Độ đã chính thức bị trì hoãn thêm hai năm. Đây là bước lùi mới nhất trong chuỗi chậm trễ kéo dài, gây ảnh hưởng đáng kể đến lộ trình hiện đại hóa lực lượng không quân của quốc gia này. Mặc dù Hội đồng Quốc phòng Ấn Độ đã thông qua chương trình vào cuối năm 2022, nhưng việc phân bổ ngân sách thực tế và hoàn tất các thỏa thuận hợp tác quốc tế đã bị đẩy lùi sang tận cuối năm 2023.

Rào cản kỹ thuật và chuỗi cung ứng động cơ
So với phiên bản Tejas Mk1 đang hoạt động, Tejas Mk2 là mẫu máy bay phức tạp hơn với thân máy bay lớn hơn, bổ sung cánh mũi (canards) để tăng khả năng cơ động. Đáng chú ý, dòng máy bay này dự kiến trang bị động cơ F414 mạnh mẽ của General Electric (Mỹ) để thay thế dòng F404 cũ.

Tuy nhiên, nhà cung cấp General Electric đang đối mặt với những đứt gãy trong chuỗi cung ứng, dẫn đến việc bàn giao động cơ F414 bị chậm trễ. Điều này buộc Ấn Độ phải cân nhắc các phương án động cơ thay thế hoặc chấp nhận đợi chờ, làm dấy lên những nghi ngại về khả năng sẵn sàng chiến đấu của dòng máy bay nội địa này.

Bên cạnh đó, yêu cầu tỉ lệ nội địa hóa phải đạt ít nhất 80% cũng là một thách thức lớn. Với tiền lệ các chương trình nội địa thường xuyên lỗi hẹn và sự hạn chế về hạ tầng công nghiệp, mục tiêu này được đánh giá là cực kỳ khó khăn đối với các nhà sản xuất trong nước.

Chi phí đắt đỏ và hiệu quả thực tế
Vào tháng 9 năm 2025, Bộ Quốc phòng Ấn Độ đã ký hợp đồng trị giá 7 tỷ USD để mua 97 chiếc Tejas Mk1A, với đơn giá xấp xỉ 72 triệu USD mỗi chiếc. Tuy nhiên, hiệu quả chi phí của dòng tiêm kích này đang bị đặt dấu hỏi lớn khi chương trình đã kéo dài gần 40 năm nhưng số lượng biên chế vẫn còn hạn chế. Chuyến bay đầu tiên của dòng Tejas diễn ra từ năm 2001, nhưng phải mất 18 năm sau mới bắt đầu được đưa vào phục vụ hạn chế.

Sự trỗi dậy của công nghệ Nga tại Ấn Độ

Trong khi các dự án nội địa dậm chân tại chỗ, Ấn Độ đang đẩy mạnh kế hoạch nâng cấp toàn diện phi đội tiêm kích hạng nặng Su-30MKI. Vào tháng 2 năm 2026, Bộ Quốc phòng Ấn Độ xác nhận sẽ hiện đại hóa 84 trên tổng số hơn 270 chiếc Su-30MKI với sự hỗ trợ kỹ thuật từ Nga. Thiết kế của Su-30MKI được đánh giá là còn nhiều dư địa để tích hợp các công nghệ của tiêm kích thế hệ thứ năm.

Đáng chú ý hơn, các cuộc đàm phán về việc sản xuất tiêm kích thế hệ thứ năm Su-57 theo giấy phép đã bước vào giai đoạn kỹ thuật chuyên sâu từ tháng 1 năm 2026. Nga đã đưa ra đề nghị chưa từng có tiền lệ khi sẵn sàng cung cấp toàn quyền truy cập vào mã nguồn của Su-57 cho phía Ấn Độ. Đây là phương án khả thi nhất để New Delhi lấp đầy khoảng trống lực lượng trong khi chương trình tiêm kích thế hệ năm tự thân (AMCA) dự kiến không thể trực chiến trước năm 2040.