Phản ứng của Mỹ về vụ ám sát quan chức an ninh số 1 Iran và câu hỏi đặt ra

[goodidea]

Sau khi Israel tuyên bố đã tiêu diệt Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran Ali Larijani, phía Iran đã xác nhận và cảnh báo về đòn “trả thù máu”, nhưng phản ứng từ phía Mỹ nhìn chung khá hạn chế và mờ nhạt.


Thư ký Hội đồng An ninh quốc gia tối cao Iran (SNSC) Ali Larijani. Ảnh tư liệu: THX/TTXVN

Theo kênh Al Jazeera của Qatar ngày 18/3, ở tầm nguyên thủ, Tổng thống Mỹ Donald Trump chỉ đưa ra một phát biểu khá mơ hồ, trong đó ông nói rằng “một trong những nhân vật cấp cao” đã bị giết cùng với một người khác, nhưng không nêu đích danh ông Ali Larijani.

Thay vì tập trung vào sự kiện này, nhà lãnh đạo Mỹ lại dành nhiều sự chú ý hơn để chỉ trích các đồng minh của mình trong Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), cho rằng họ không hỗ trợ đầy đủ trong việc đảm bảo an ninh hàng hải tại Eo biển Hormuz.

Về phía Nhà Trắng và các thành viên nội các cấp cao, họ cũng hầu như không có thêm phản ứng đáng kể, ít nhất là trên các kênh công khai như mạng xã hội.

Tuy nhiên, trong các phát biểu trước đây, ông Trump từng nói rằng Iran muốn đạt được một thỏa thuận với Mỹ, nhưng ông không rõ đang “nói chuyện với ai”, và cũng chưa muốn tiến hành thỏa thuận đó vào thời điểm hiện tại.

Ngược lại, phía Iran phủ nhận việc liên hệ với Mỹ để đàm phán.

Theo Al Jazeera, có một vấn đề quan trọng là nếu trong tương lai Mỹ muốn tìm một “lối thoát” khỏi xung đột, thì những nhân vật có ảnh hưởng như ông Ali Larijani có thể trở nên cần thiết cho đàm phán.

Tuy nhiên, với việc Israel liên tục tiến hành các vụ ám sát nhằm vào lãnh đạo, câu hỏi đặt ra là: liệu còn ai đủ tầm vóc để đứng ra dẫn dắt các cuộc thương lượng hay không?

Nhà phân tích Trita Parsi ở Viện Quincy về Quản trị Nhà nước Có trách nhiệm cũng cho rằng ông Ali Larijani giữ “vai trò rất quan trọng” trên cương vị Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao của Iran.

Có thể ông Ali Larijani không hẳn là người ra quyết định cuối cùng, nhưng lại là “người kiến tạo đồng thuận chủ chốt” trong hệ thống chính quyền Iran.

Theo nàh phân tích Parsi, lãnh đạo Iran đã chuẩn bị sẵn người thay thế cho các vị trí chủ chốt kể từ cuộc chiến kéo dài 12 ngày vào tháng 6 năm ngoái, “do nhận thức rằng phía Israel sẽ tìm cách làm sụp đổ chế độ thông qua các cuộc tấn công kiểu ‘chặt đầu’ nhằm vào lãnh đạo”.

Do đó, vụ ám sát ông Ali Larijani sẽ không ảnh hưởng đến khả năng tiếp tục chiến tranh của Iran. Thay vào đó, nó sẽ tác động đến “lối thoát dành cho Tổng thống Mỹ Donald Trump”, tức là khả năng của ông trong việc tìm được một đối tác đàm phán “có đủ uy tín để kéo toàn bộ hệ thống Iran đi cùng”.

“Chính những nhân vật như vậy đang bị loại bỏ trong các vụ ám sát của Israel. Và dù đó có phải là chủ ý nhằm làm suy yếu cơ hội của ông Trump trong việc tìm kiếm một lối thoát khỏi cuộc chiến này hay không, thì đây vẫn là một trong những hệ quả quan trọng của vụ ám sát”, nhà phân tích Parsi nhận định.

Về phía Iran, theo hãng tin AFP của Pháp, ngày 18/3, Tư lệnh Quân đội nước này, ông Amir Hatami đã tuyên bố sẽ tiến hành một cuộc trả đũa "quyết liệt" đối với vụ sát hại Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Ali Larijani trong một cuộc không kích của Israel.

Trong tuyên bố chính thức, ông Hatami khẳng định: "Phản ứng của Iran đối với vụ ám sát Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao sẽ mang tính quyết định và khiến đối phương phải hối tiếc".

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) - lực lượng quân sự hùng mạnh hoạt động độc lập với quân đội chính quy - đã thông báo họ đã phóng tên lửa vào miền Trung Israel "nhằm trả thù cho máu của liệt sĩ Ali Larijani và các đồng đội của ông".

Trước đó, Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran chính thức xác nhận ông Ali Larijani đã thiệt mạng trong một cuộc không kích nhằm vào thủ đô Tehran. Vụ tấn công cũng cướp đi sinh mạng của con trai ông cùng đội cận vệ.

Cùng ngày, Bộ Quốc phòng Saudi Arabia thông báo đã đánh chặn một tên lửa đạn đạo gần căn cứ không quân Prince Sultan, nơi có quân nhân Mỹ đồn trú, trong bối cảnh Iran tiếp tục các cuộc tấn công vào các quốc gia Vùng Vịnh.

VietBF@sưu tập