Nếu chiến sự liên quan đến Iran kéo dài, các hãng xe lớn nhất châu Á có thể phải trả giá

[june04]

Các hãng xe như Toyota, Hyundai và nhiều nhà sản xuất ô tô Trung Quốc khác đang bước vào giai đoạn bất ổn định khi căng thẳng liên quan đến Iran bắt đầu tác động đến thương mại tại Trung Đông. Một cuộc xung đột địa chính trị tưởng như xa xôi đang nhanh chóng trở thành vấn đề kinh doanh thực tế đối với các công ty phụ thuộc vào các tuyến vận tải biển thông suốt và nhu cầu ổn định tại khu vực Vùng Vịnh.

Trung Đông từ lâu đã là thị trường mạnh của các thương hiệu ô tô châu Á. Các mẫu SUV và bán tải của Toyota xuất hiện dày đặc trên đường phố tại Ả-Rập Xê-Út và Các tiểu vương quốc Ả-Rập Thống nhất (UAE) - nơi hãng nắm khoảng 17% thị phần. Hyundai cũng xây dựng được tệp khách hàng trung thành với nhiều dòng xe từ sedan cỡ nhỏ đến SUV gia đình, chiếm khoảng 10% doanh số xe mới.

Trong vài năm gần đây, các nhà sản xuất Trung Quốc như BYD, Chery và SAIC cũng đẩy mạnh quá trình thâm nhập khu vực này đồng thời coi đây là bàn đạp mở rộng ra toàn cầu. Với Trung Quốc, Trung Đông chiếm khoảng 17% tổng lượng xuất khẩu xe du lịch mới.

Tuy nhiên, khi nguy cơ chiến sự bao trùm khu vực, chính sự phụ thuộc này lại khiến các hãng trở nên nhạy cảm trước biến động. Điểm áp lực đầu tiên nằm ở hoạt động xuất nhập khẩu. Strait of Hormuz vốn là một trong những tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng nhất thế giới. Tuyến này cũng được sử dụng để vận chuyển xe và linh kiện tới Trung Đông. Một nhà phân tích của Bernstein nói với CNBC rằng nếu eo biển này bị đóng, thời gian vận chuyển có thể tăng thêm 10-14 ngày.

Khi căng thẳng leo thang, chi phí bảo hiểm vận tải biển, cước phí và thời gian giao hàng cũng tăng theo. Theo các nhà phân tích, các hãng xe Nhật Bản hiện có thể chịu tác động ít hơn trong ngắn hạn trong khi Stellantis lại có mức độ rủi ro cao hơn.

Các hãng xe Trung Quốc đối mặt với rủi ro theo cách khác. Nhiều doanh nghiệp phụ thuộc mạnh vào xuất khẩu để bù đắp cho tăng trưởng chậm lại tại thị trường nội địa. Trung Đông là một trong những thị trường tăng trưởng nhanh nhất của họ. Nếu xung đột kéo dài và người mua trì hoãn việc mua xe, đà tăng trưởng xuất khẩu này có thể chững lại. Với các hãng dựa vào nhu cầu nước ngoài để cân bằng cạnh tranh trong nước, thời điểm này khá nhạy cảm.

Các nhà sản xuất Trung Quốc có thể cảm nhận tác động gần như ngay lập tức. Xe vận chuyển tới các showroom tại Vùng Vịnh trở nên đắt đỏ hơn, đồng thời việc lập kế hoạch sản xuất cũng khó khăn hơn. Các công ty buộc phải lựa chọn giữa việc tự gánh chi phí tăng thêm hoặc chuyển phần chi phí đó sang người tiêu dùng.

Giá dầu cũng là một yếu tố quan trọng khác. Nếu nhiên liệu tiếp tục đắt đỏ, hành vi tiêu dùng sẽ thay đổi. Các mẫu SUV cỡ lớn và dùng động cơ dung tích lớn vốn rất phổ biến tại Vùng Vịnh, chiếm tỷ trọng đáng kể trong doanh số của Toyota và Hyundai. Giá xăng cao hơn có thể buộc người mua dần chuyển sang xe hybrid, xe dùng động cơ nhỏ hơn hoặc xe điện. Quá trình này cần thời gian, nhưng áp lực giá nhiên liệu kéo dài thường sẽ làm thay đổi thị hiếu.

Bên cạnh đó là yếu tố tâm lý thị trường. Bất ổn chính trị thường khiến các hộ gia đình thận trọng hơn trong chi tiêu. Những khoản mua sắm lớn như ô tô rất dễ bị trì hoãn khi bối cảnh trở nên bất ổn định. Ngay cả sự sụt giảm ngắn hạn về lượng khách tới showroom cũng có thể tác động ngược trở lại các nhà máy tại Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc.