EO BIỂN HORMUZ BỊ ĐÓNG BĂNG KHÔNG PHẢI BỞI HỎA TIỄN MÀ BỞI THỊ TRƯỜNG BẢO HIỂM

[nguoiduatinabc]

Eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới, đã gần như ngưng hoạt động không phải vì mìn, hỏa tiễn hay chiến hạm. Theo các phúc trình mới, nguyên nhân trực tiếp là việc 7 tổ chức bảo hiểm hàng hải lớn rút toàn bộ bảo hiểm rủi ro chiến tranh đối với các chuyến tàu đi qua khu vực Vịnh Ba Tư.

Vào Ngày 5 tháng 3, các tổ chức bảo hiểm hàng hải thuộc nhóm P&I Club bao gồm Gard, NorthStandard, Skuld, Steamship Mutual, American Club, Swedish Club và London P&I Club đã hủy bỏ bảo hiểm chiến tranh đối với tàu hoạt động trong khu vực.

Các tổ chức này hiện đang bảo hiểm cho khoảng 90% tổng trọng tải tàu biển toàn cầu. Quyết định rút bảo hiểm được cho là xuất phát từ áp lực của các công ty tái bảo hiểm tại London, vốn phải tuân thủ các quy định vốn Solvency II của Âu Châu và không thể duy trì rủi ro vô hạn trong một vùng chiến sự.

Ngay sau quyết định này, lưu lượng tàu qua eo biển Hormuz đã sụt giảm mạnh. Số chuyến tàu qua lại giảm từ khoảng 138 chuyến mỗi ngày xuống mức gần như không có tàu chở dầu nào đi qua vào Ngày 7 tháng 3.

Khoảng 300 tàu chở dầu hiện phải neo đậu chờ đợi, trong khi gần 1,000 tàu vận tải bị kẹt trong khu vực. Giá thuê tàu chở dầu siêu lớn đã tăng vọt lên mức kỷ lục khoảng $481,170 Mỹ kim mỗi ngày.

Thị trường năng lượng toàn cầu cũng phản ứng mạnh. Giá dầu Brent tăng từ khoảng $67 Mỹ kim lên $108 Mỹ kim chỉ trong vòng 9 ngày, đánh dấu mức tăng nhanh nhất trong lịch sử thị trường dầu kể từ năm 1983.

Mặc dù Hoa Kỳ đã triển khai 3 nhóm tác chiến hàng không mẫu hạm trong khu vực và tuyên bố đã giành ưu thế trên không, eo biển Hormuz vẫn chưa thể mở lại cho hoạt động thương mại bình thường.

Theo các báo cáo quân sự, khoảng 80% hệ thống phòng không của Iran đã bị phá hủy và các cuộc phóng hỏa tiễn của Iran đã giảm khoảng 86%. Tuy nhiên các tàu chở dầu vẫn không quay trở lại tuyến vận tải này.

Hải quân Hoa Kỳ cho đến nay chưa hộ tống chuyến tàu chở dầu nào qua eo biển Hormuz kể từ khi khủng hoảng bùng nổ.

Chánh quyền của Tổng thống Trump đã đề xuất một quỹ tái bảo hiểm trị giá $20 tỷ Mỹ kim thông qua Tổ chức Tài chánh Phát triển Quốc tế nhằm hỗ trợ thị trường bảo hiểm. Tuy nhiên con số này chỉ chiếm khoảng 5.7% so với tổng mức rủi ro ước tính khoảng $352 tỷ Mỹ kim đối với hoạt động vận tải trong khu vực.



Các chuyên gia thị trường cho rằng việc khôi phục hoạt động vận tải bình thường không chỉ phụ thuộc vào chiến thắng quân sự mà còn phụ thuộc vào quá trình tái thiết hệ thống bảo hiểm và tái bảo hiểm toàn cầu.

Quá trình này có thể kéo dài nhiều tháng hoặc thậm chí nhiều năm, vì các công ty bảo hiểm phải đánh giá lại toàn bộ rủi ro chiến tranh và ký lại các hợp đồng bảo hiểm cho từng con tàu.

Một yếu tố khác làm gia tăng bất ổn là học thuyết phòng thủ Mosaic của Iran, trong đó 31 bộ chỉ huy thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng được trao quyền tự động phát động tấn công trong trường hợp khủng hoảng.

Trong khi đó, các chuyên gia quốc phòng cũng chỉ ra sự chênh lệch lớn về chi phí giữa các loại vũ khí. Một drone Shahed của Iran có giá khoảng $20,000 Mỹ kim trong khi một hỏa tiễn đánh chặn THAAD của Hoa Kỳ có giá khoảng $12.7 triệu Mỹ kim.

Ngoài ra, khoảng 441 kilogram uranium làm giàu gần cấp độ vũ khí của Iran được cho là vẫn còn tồn tại sau các cuộc không kích, trong khi Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế hiện không thể giám sát đầy đủ tình hình.

Một số nhà phân tích gọi hiện tượng hiện nay là “chiến tranh bảo hiểm”, khi các quyết định của thị trường tài chánh và tái bảo hiểm có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của tuyến vận tải năng lượng quan trọng nhất thế giới.