Mỹ - Israel xuyên thủng phòng tuyến Iran ra sao?

[Cupcake01]

Các đợt tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran đang diễn ra với cường độ cao. Báo cáo ban đầu cho thấy Mỹ thực hiện 900 cuộc không kích trong 12 giờ đầu của chiến dịch, trong khi Israel tuyên bố đã ném bom 1.200 lần trong 24 giờ đầu.

Tấn công mục tiêu di động trong xung đột tại Trung Đông.

Theo Reuters và hình ảnh do Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ cung cấp, Mỹ và Israel huy động một loạt vũ khí tối tân nhất từng được sử dụng trong thực chiến. Trong đó, Washington triển khai tên lửa hành trình Tomahawk, tiêm kích tàng hình F-35, máy bay F/A-18, cùng máy bay không người lái cảm tử giá rẻ LUCAS - lần đầu tiên được sử dụng trong tác chiến thực tế.

Một số nguồn tin quốc phòng còn đề cập đến hệ thống tên lửa chiến thuật ATACMS, tiêm kích F-15 và sự giúp sức từ trí tuệ nhân tạo (AI).

Tên lửa Tomahawk đen bí ẩn lần đầu lộ diện

Trong các hình ảnh do Hải quân Mỹ công bố về đòn tập kích Iran, phần lớn tên lửa BGM-109 Tomahawk (TLAM) phóng từ khu trục hạm lớp Arleigh Burke đều mang màu xám tiêu chuẩn. Tuy nhiên, một bức ảnh cho thấy một quả Tomahawk sơn đen bóng hoàn toàn, khác biệt rõ rệt so với cấu hình quen thuộc.

Đây được cho là lần đầu tiên Tomahawk xuất hiện với lớp phủ như vậy. Trước nay, các biến thể TLAM đều mang màu xám hải quân truyền thống. Sự thay đổi này khiến giới quan sát đặt câu hỏi liệu đây có phải là biến thể mới thuộc dòng Maritime Strike Tomahawk (MST) - phiên bản tối ưu hóa cho nhiệm vụ chống hạm tầm xa.

Biến thể mới được cho là tích hợp hệ thống dẫn đường đa chế độ, bao gồm đầu dò hồng ngoại hình ảnh (IIR), cho phép khóa và phân biệt mục tiêu trên biển - đặc biệt hữu ích khi tấn công tàu chiến cơ động. Ngoài ra, tất cả Tomahawk Block V đều có liên kết dữ liệu hai chiều, cho phép cập nhật mục tiêu giữa hành trình, điều chỉnh quỹ đạo hoặc tái phân công nhiệm vụ trong khi bay.

Một slide thuyết trình không mật của Bộ Tư lệnh Hệ thống Không quân Hải quân Mỹ (NAVAIR) năm 2025 từng cho thấy hình ảnh mờ của một Tomahawk màu tối trong phần mô tả MST, càng củng cố khả năng phiên bản “đen bóng” chính là Maritime Strike Tomahawk.

Giới phân tích nhận định màu đen không đơn thuần mang tính thẩm mỹ. Nhiều khả năng đây là lớp phủ hấp thụ radar (RAM) hoặc vật liệu hạn chế bức xạ hồng ngoại nhằm tăng khả năng sống sót, đặc biệt khi bay thấp sát mặt biển.

Các video từ chiến dịch còn cho thấy một số tên lửa có cấu hình cánh xuôi về phía trước, khác với thiết kế truyền thống. Nếu xác nhận là Tomahawk, đây có thể là biện pháp bổ sung nhằm giảm diện tích phản xạ radar và cải thiện hiệu suất khí động học ở hành trình tầm xa.

Một chiếc LRASM đang được thử nghiệm. (Ảnh: Hải quân Mỹ)

Một giả thuyết khác - dù ít khả năng hơn cho rằng đây có thể là tên lửa hành trình khác chưa được xác định, thậm chí có thể liên quan tới biến thể thông thường của tên lửa hành trình phóng từ tàu ngầm Popeye Turbo mà Israel sử dụng trên tàu ngầm.

Nếu quả thật đây là Maritime Strike Tomahawk với lớp phủ tàng hình mới, sự xuất hiện của nó trong chiến dịch chống Iran mang ý nghĩa lớn. Nó cho thấy Hải quân Mỹ đang tái định hình Tomahawk - loại tên lửa đã phục vụ hàng chục năm, thành một vũ khí chống hạm tầm xa có độ sống sót cao hơn trong môi trường A2/AD hiện đại.

Mỹ dùng Claude AI trong chiến dịch tấn công Iran?

Trong một tiết lộ gây sốc giữa chiến dịch quân sự đang diễn ra của Mỹ và Israel chống lại Iran, tờ Wall Street Journal đưa tin rằng lực lượng Mỹ ở Trung Đông tiếp tục dựa vào công cụ trí tuệ nhân tạo Claude của Anthropic cho các hoạt động.

Theo những người quen thuộc với vấn đề được WSJ trích dẫn, Claude đã được sử dụng tích cực trong giai đoạn lập kế hoạch và thực hiện các cuộc tấn công, bất chấp chỉ thị của tổng thống được ban hành ngay trước đó.

WSJ cho rằng Mỹ dùng Claude AI trong chiến dịch tấn công Iran sau khi bị ông Trump cấm.

Trí tuệ nhân tạo Claude của Anthropic nổi lên như một trong những mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) tiên tiến và tập trung vào đạo đức nhất trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo tạo sinh.

Cuộc tấn công diễn ra trong bối cảnh tranh chấp căng thẳng đang diễn ra giữa Lầu Năm Góc và Anthropic liên quan đến các biện pháp bảo vệ an toàn đối với trí tuệ nhân tạo, với việc quân đội lập luận rằng họ cần sử dụng công nghệ này cho "tất cả các mục đích hợp pháp" trong khi Anthropic tìm cách duy trì các hạn chế đối với vũ khí tự động hoàn toàn.

Mỹ, Israel xuyên thủng phòng tuyến Iran: Sức mạnh tình báo kết hợp AI đáng sợ thế nào?

Theo trang Business Insider, quân đội Israel tuyên bố đây là chiến dịch không quân lớn nhất trong lịch sử nước này, với sự phối hợp của quân đội Mỹ và được xây dựng dựa trên quá trình chuẩn bị kỹ lưỡng và "nguồn tình báo chất lượng cao".

Kênh Channel 12 cho biết chiến dịch này được Israel và Mỹ phối hợp chuẩn bị trong nhiều tháng qua. Theo nguồn tin, Israel đang “huy động tối đa nguồn lực” cho chiến dịch, đồng thời nhấn mạnh Washington cũng chia sẻ cùng lập trường và cách tiếp cận. Người này cho biết thêm “giai đoạn đầu” của đợt tấn công chung được dự kiến kéo dài khoảng 4 ngày.

Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) được cho là đơn vị xác định được vị trí của mục tiêu quan trọng bậc nhất: Đại giáo chủ Ali Khamenei, Lãnh tụ Tối cao của Iran. Theo nhiều nguồn tin, CIA theo dõi ông Khamenei trong nhiều tháng, ngày càng nắm chắc hơn về địa điểm và quy luật di chuyển của ông.

Sau đó, cơ quan này phát hiện cuộc họp của các quan chức cấp cao Iran dự kiến diễn ra vào sáng ngày 28/2, tại một khu phức hợp lãnh đạo ở trung tâm Tehran. Quan trọng nhất, CIA biết được rằng Lãnh tụ Tối cao sẽ có mặt tại đây.

Mỹ và Israel quyết định điều chỉnh thời điểm tấn công, một phần để tận dụng thông tin tình báo mới này. Cửa sổ cơ hội đó cho phép hai nước tìm kiếm một thắng lợi sớm và mang tính quyết định khi loại bỏ các quan chức cấp cao Iran và sát hại ông Khamenei.

Cột khói lớn bốc lên tại cảng Jebel Ali ở Dubai. (Ảnh: Getty)

Theo tờ The New York Times, chiến dịch ném bom hiện tại có thể sẽ có quy mô lớn hơn nhiều so với Midnight Hammer - chiến dịch 37 giờ của Mỹ nhằm vào chương trình hạt nhân Iran. Các cuộc tấn công của Mỹ hiện đang tập trung vào mục tiêu quân sự.

Tờ Jerusalem Post cho rằng dù đang tiến hành bất cứ hoạt động gì, nhiều khả năng đặc vụ tình báo Mossad vẫn đang âm thầm hoạt động phía sau hậu trường. Chiến dịch "Sư tử Trỗi dậy" của Israel diễn ra hồi tháng 6/2025 đã hé lộ mức độ xâm nhập đáng kinh ngạc của cơ quan tình báo Mossad vào sâu trong lòng Iran.

Trong khi đó, Iran với Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) và mạng lưới tình báo nội địa luôn tìm cách chống lại sự xâm nhập của Israel. Tuy nhiên, các sự kiện gần đây cho thấy Iran dù có sự chuẩn bị nhưng vẫn đối mặt với những thách thức lớn trong việc bảo vệ lãnh thổ trước mạng lưới gián điệp của Mossad.

Tại Iran, Mossad chủ yếu dựa vào các "katsa" (sĩ quan tình báo) và "kidon" (biệt kích tinh nhuệ) để điều hành mạng lưới gián điệp và thực hiện các nhiệm vụ nguy hiểm. Theo tiến sĩ Ori Goldberg, chuyên gia làm việc với cơ quan quốc phòng Israel, ngoài các đặc vụ như vậy, Mossad còn tuyển mộ nhiều người Iran phục vụ cho mình bằng động cơ tài chính hoặc chính trị.

Hồi năm ngoái, cựu Tổng thống Iran Mahmoud Ahmadinejad từng cho hay chính người đứng đầu đơn vị phản gián chống Mossad của Iran cũng bị tuyển mộ, trở thành "điệp viên hai mang", cung cấp thông tin về chương trình hạt nhân cho Israel.

Tổng thống Donald Trump và các quan chức chính quyền theo dõi cuộc tấn công của Mỹ - Israel vào Iran.

Các nguồn tin cũng mô tả chiến dịch là kết quả của quá trình chuẩn bị nhiều tháng và mạng lưới tình báo hiệu quả. Sau cuộc tấn công vào địa điểm hạt nhân của Iran kéo 12 ngày hồi năm ngoái, Mỹ giờ đây thu thập thêm nhiều thông tin về cách ông Khamenei và IRGC liên lạc, di chuyển khi chịu sức ép, từ đó nâng cao khả năng theo dõi và dự đoán hành tung của lãnh đạo Iran.

Hệ thống phòng không Iran bị Israel phá hủy quan trọng thế nào?

Không quân Israel công bố video mô phỏng 3D quá trình phá hủy hệ thống phòng không chiến lược tại khu vực Kermanshah, miền tây Iran. Thông cáo chính thức gọi mục tiêu là “SA-65 tiên tiến". Tuy nhiên, giới quan sát lưu ý rằng NATO không có định danh SA-65 trong hệ thống phân loại tên lửa đất đối không tiêu chuẩn như SA-6, SA-10 hay SA-21. “SA-65” có thể là mã nội bộ của Israel.

Thực tế, nhiều dấu hiệu cho thấy khả năng cao SA-65 bị phá hủy chính là hệ thống phòng không Khordad-3 của Iran.

Khordad-3 được thiết kế để lấp khoảng trống giữa các hệ thống tầm xa như Bavar-373 và các tổ hợp phòng không tầm ngắn như Tor-M1 mà Iran vận hành. Hệ thống được cho là sử dụng tên lửa đánh chặn Sayyad-2 hoặc Taer-2B, với tầm bắn ước tính từ 50-75 km và trần đánh chặn khoảng 25-30 km.

Radar mảng pha chủ động cho phép theo dõi đồng thời nhiều mục tiêu và dẫn bắn nhiều đạn đánh chặn cùng lúc, tăng hiệu quả trước máy bay cơ động, tên lửa hành trình và UAV. Nhờ vậy, Khordad-3 trở thành một trong những thành phần đáng tin cậy nhất trong kho phòng không nội địa của Tehran.

Việc vô hiệu hóa một tổ hợp Khordad-3 tại khu vực này có ý nghĩa trực tiếp về mật độ phòng thủ. Một khẩu đội thường bao gồm radar, xe điều khiển hỏa lực và nhiều bệ phóng tích hợp trong mạng lưới phòng không hợp nhất. Loại bỏ một nút như vậy không chỉ làm giảm số lượng đạn đánh chặn của Iran, mà còn tạo ra khoảng trống giữa lớp phòng không tầm xa và tầm ngắn.

Trong bối cảnh chiến dịch tấn công Iran, điều này cho thấy Israel không tiến hành các đòn tấn công mang tính biểu tượng, mà đang thực hiện chiến dịch chế áp phòng không đối phương có hệ thống, nhằm mở rộng không gian hoạt động trên không.

Hệ thống Khordad-3 của Iran. (Ảnh: Wikipedia)

Hiện cần thêm xác nhận từ ảnh vệ tinh độ phân giải cao hoặc đánh giá thiệt hại chiến trường để xác định mức độ phá hủy thực tế. Tuy nhiên, nếu mục tiêu tại Kermanshah thực sự là Khordad-3, đây sẽ là đòn giáng mạnh vào năng lực phòng không tầm trung của Iran và có thể làm thay đổi đáng kể cán cân tiếp cận đường không tại khu vực miền tây nước này.