Ông Trump đồng ý đàm phán với lãnh đạo mới của Iran.

[kentto]

Tổng thống Donald Trump đã đồng ý mở các cuộc đàm phán với ban lãnh đạo mới được thành lập của Iran sau cái chết của Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei. Động thái này báo hiệu một sự thay đổi tiềm tàng trong quan hệ ngoại giao giữa Washington và Tehran.

“Họ muốn nói chuyện, và tôi đã đồng ý, vì vậy tôi sẽ nói chuyện với họ,” Trump nói với tờ The Atlantic vào ngày 1 tháng 3. “Họ đáng lẽ nên làm điều đó sớm hơn. Họ đáng lẽ nên đưa ra những điều rất thiết thực và dễ thực hiện sớm hơn. Họ đã chờ đợi quá lâu.”
Ông Khamenei đã thiệt mạng trong các cuộc tấn công của Mỹ và Israel hôm thứ Bảy.

Theo đúng quy trình hiến pháp, Iran đã thành lập một hội đồng lãnh đạo lâm thời để đảm nhiệm các trách nhiệm trước đây do Khamenei nắm giữ.

Việc thành lập hội đồng đã được Ali Larijani, Bí thư Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran, công bố. Cơ quan lâm thời này bao gồm Tổng thống Iran đương nhiệm Masoud Pezeshkian, Chánh án Tòa án Tối cao Gholam Hossein Mohseni Ejehei và giáo sĩ Ali Reza Arafi.

Hội đồng sẽ “tạm thời đảm nhiệm tất cả các nhiệm vụ lãnh đạo” cho đến khi người kế nhiệm được lựa chọn. Ông Pezeshkian xác nhận trên truyền hình nhà nước rằng cơ quan mới “đã bắt đầu công việc của mình”.

Theo hiến pháp Iran, trách nhiệm bổ nhiệm Lãnh đạo tối cao mới thuộc về Hội đồng Chuyên gia gồm 88 thành viên, một cơ quan giáo sĩ được bầu chọn trực tiếp bởi người dân cứ tám năm một lần. Tuy nhiên, tất cả các ứng cử viên vào Hội đồng đều phải được Hội đồng Giám hộ phê chuẩn trước – một nửa số thành viên của hội đồng này do Lãnh đạo tối cao bổ nhiệm – điều này cho phép giới cầm quyền có ảnh hưởng đáng kể đến quá trình lựa chọn.

Để bổ nhiệm một ayatollah mới, Hội đồng phải giành được đa số hai phần ba trong một cuộc bỏ phiếu kín. Trong số những người được xem xét cho vị trí này có con trai của Khamenei, Mojtaba Khamenei.

Ông Larijani tuyên bố rằng hội đồng lâm thời sẽ tiếp tục nắm quyền cho đến khi người kế nhiệm được chính thức lựa chọn.

Ông Larijani, cựu thành viên Lực lượng Vệ binh Cách mạng, chủ tịch quốc hội và trưởng đoàn đàm phán hạt nhân, trước đây đã thể hiện sự sẵn sàng giải quyết căng thẳng liên quan đến chương trình hạt nhân của Iran. Phát biểu trên truyền hình nhà nước Oman hồi tháng Hai, ông cho rằng những lo ngại của Mỹ có thể được giải quyết.

“Nếu mối quan ngại của người Mỹ là Iran không nên tiến tới việc sở hữu vũ khí hạt nhân, thì điều đó có thể được giải quyết,” ông nói.

Các cuộc đàm phán hạt nhân đã bị đình trệ sau khi Trump bày tỏ sự không hài lòng với lập trường của Tehran. Phát biểu bên ngoài Nhà Trắng vào ngày 27 tháng 2, ông nói: “Tôi không hài lòng với việc họ không sẵn lòng cho chúng ta những gì chúng ta cần. Tôi không vui vẻ gì về điều đó. Chúng ta sẽ xem điều gì xảy ra. Chúng ta sẽ nói chuyện sau.”

Tuy nhiên, sau cái chết của Khamenei, Trump cho rằng ngoại giao giờ đây có thể khả thi hơn. Trong một cuộc phỏng vấn với CBS News, ông mô tả tình hình hiện nay "dễ dàng hơn nhiều so với một ngày trước, rõ ràng là vì họ đang bị đánh bại nặng nề."

Đồng thời, ông Trump từ chối bình luận về việc liệu có những mối đe dọa mới nào chống lại Hoa Kỳ xuất hiện kể từ sau cuộc tấn công của Mỹ và Israel hay không.

“Tôi không muốn nói cho bạn biết điều đó,” anh ấy nói.

Khi được hỏi liệu Hoa Kỳ có tiếp tục các cuộc tấn công quân sự để hỗ trợ một cuộc nổi dậy tiềm tàng bên trong Iran hay không, Trump đã không đưa ra cam kết chắc chắn nào.

“Tôi phải xem xét tình hình vào thời điểm nó xảy ra… Bạn không thể trả lời câu hỏi đó,” ông nói.