Bộ trưởng Hà Lan: Tiêm kích F-35 có thể bị bẻ khóa như iPhone

[troopy]

Bộ trưởng Quốc phòng Hà Lan tuyên bố phần mềm của tiêm kích F-35 có thể "bị bẻ khóa" để chấp nhận bản cập nhật của bên thứ ba.

"Tôi sẽ nói điều đáng lẽ không nên nói, đó là rằng quý vị có thể bẻ khóa chiếc F-35 giống như iPhone nếu muốn cập nhật phần mềm bằng mọi giá", Bộ trưởng Quốc phòng Hà Lan Gijs Tuinman cho biết trong cuộc phỏng vấn với đài BNR Nieuwsradio hôm 15/2.

Theo ông Tuinman, "bộ não điện tử" của tiêm kích tàng hình F-35, trong đó có các thành phần dựa trên nền tảng điện toán đám mây, có thể bị bẻ khóa để chấp nhận bản cập nhật phần mềm từ bên thứ ba, tương tự phương thức trên điện thoại di động. Tuy nhiên, ông không nói chi tiết về quy trình này.

Chưa rõ phát biểu của ông Tuinman nhằm ám chỉ lỗ hổng an ninh trong phần mềm của F-35, hay là đề cập biện pháp có thể thực hiện trong trường hợp Mỹ áp đặt hạn chế với quốc gia vận hành.


Tiêm kích F-35A Hà Lan triển khai ở Ba Lan hồi tháng 8/2025. Ảnh: BQP Hà Lan

Văn phòng Quản lý Chương trình F-35 (JPO) của Mỹ và nhà sản xuất Lockheed Martin chưa bình luận về thông tin.

Mỹ áp đặt nhiều giới hạn đặc thù đối với các quốc gia vận hành dòng F-35, đặc biệt về khả năng tự điều chỉnh phần mềm và các hệ thống mặt đất liên quan.

Gần như toàn bộ tiêm kích F-35 hiện nay được cập nhật phần mềm thông qua nền tảng điện toán đám mây. Mạng lưới ban đầu mang tên Hệ thống thông tin hậu cần tự động (ALIS), nhưng do gặp nhiều vấn đề dai dẳng nên đang được chuyển đổi sang Mạng lưới tích hợp dữ liệu vận hành (ODIN).

ALIS/ODIN có thể chia sẻ thông tin chi tiết về hệ thống phòng không của đối phương và nhiều dữ liệu tình báo, quyết định khả năng sống sót của F-35 trong mỗi nhiệm vụ. Ngoài ra, hệ thống này còn cung cấp dữ liệu về tầm hoạt động của cảm biến và vũ khí trên F-35, cũng như chiến thuật hiệp đồng giữa tiêm kích và lực lượng đồng đội.

"Đây là một trong những năng lực mạnh nhất của F-35. Nếu thiếu ALIS/ODIN, phi công và tiêm kích sẽ khó lòng tối ưu khả năng của mình, dễ bị đối phương bắn hạ hơn", Tyler Rogoway, biên tập viên của chuyên trang quân sự Mỹ War Zone, cho biết.

Nhiều chuyên gia, cựu quan chức châu Âu hồi năm ngoái từng bày tỏ lo ngại khả năng phi đội F-35 được Mỹ bán cho nước ngoài kèm theo "công tắc ẩn", cho phép vô hiệu hóa chúng từ xa. Tập đoàn quốc phòng Lockheed Martin khẳng định đây "chỉ là tin đồn", trong khi quan chức một số quốc gia vận hành dòng F-35 trong NATO cũng khẳng định nghi vấn này không có cơ sở.

Giới chuyên gia quân sự cho rằng Mỹ có những biện pháp để phi đội F-35 ở nước ngoài phải ngừng hoạt động mà không cần đến công tắc ẩn, như đình chỉ hỗ trợ hậu cần và kỹ thuật, cắt quyền truy cập ALIS/ODIN và mạng lưới liên lạc không gian.

Joseph Trevithick, nhà phân tích của War Zone, cho rằng bẻ khóa phần mềm của F-35 và hệ thống ALIS/ODIN là khả thi về mặt kỹ thuật. "Câu hỏi lớn đặt ra là liệu quốc gia đó có thể tái lập toàn bộ hệ sinh thái hỗ trợ quá trình tác chiến của F-35 hay không", chuyên gia Mỹ nêu quan điểm.

VietBF@sưu tập