Bí ẩn về 125 triệu người 'vô hình' ở Trung Quốc

[pizza]

Tại Trung Quốc, 125 triệu người đang sống một mình và nỗ lực tìm cách bảo vệ bản thân, kết nối với cộng đồng và giữ lấy sự độc lập trong một xã hội ngày càng cô lập hóa.


Ở Trung Quốc, nhiều người lựa chọn việc sống một mình. Ảnh: Jason Lee/Reuters.
Giữa những thành phố đông đúc nhất thế giới, nơi hàng chục triệu người sống san sát, có những người vẫn cảm thấy mình hoàn toàn một mình.

Trung Quốc hiện có khoảng 125 triệu người sống đơn thân. Họ có công việc, có nhà cửa, có cuộc sống riêng. Nhưng phía sau sự độc lập ấy là một nỗi lo thầm kín: nếu một ngày gặp chuyện, liệu có ai biết?

Từ những ứng dụng "báo động sự sống" đến các cộng đồng trực tuyến ẩn danh, nhiều người đang tìm cách để không trở nên vô hình giữa xã hội hiện đại, theo Sixth Tone.

Không ai biết mình biến mất
Wang Zheng, 54 tuổi, làm việc trong ngành truyền thông tại Bắc Kinh. Thành phố này có hơn 22 triệu dân, nhưng bà thường xuyên cảm thấy cô đơn. Sau hàng chục năm sống ở thủ đô, bà vẫn khó tạo dựng những mối quan hệ thân thiết trong một nơi chuyển động quá nhanh, đến mức con người dễ bị lãng quên.

"Tôi sợ nhất là bị xã hội quên mất, mất đi tiếng nói của mình, trở nên vô hình như một ngọn cỏ ven đường", bà nói.

Đầu năm nay, một ứng dụng có tên "Sileme" (nghĩa là "Bạn đã chết chưa?") bất ngờ đứng đầu bảng xếp hạng ứng dụng trả phí của Apple tại Trung Quốc. Hiện ứng dụng được biết đến với tên quốc tế Demumu.

Cách hoạt động rất đơn giản: nếu người dùng không "điểm danh" trong hai ngày liên tiếp, hệ thống sẽ tự động gửi email cho người liên hệ khẩn cấp.

Guo Mengchu, đồng sáng lập ứng dụng, cho biết anh nhận thấy ngày càng nhiều cuộc thảo luận về nỗi lo khi sống một mình. Chỉ với 1.500 nhân dân tệ (khoảng 217 USD) và hai người bạn, anh đã phát triển ứng dụng trong vòng một tháng. Gần 90% người dùng là phụ nữ độc thân 25-35 tuổi sống tại các thành phố lớn.

Trước đó, ứng dụng Shanyan ra mắt năm 2020 còn đi xa hơn. Nếu người dùng không phản hồi sau nhiều lần nhắc nhở và tình trạng tử vong được xác minh, hệ thống sẽ gửi những lời nhắn chia tay đã viết sẵn đến người thân. Dù số lượng người dùng không nhiều, ứng dụng này đã từng gửi lời nhắn cuối cùng cho hai người.

Tuy nhiên, các ứng dụng này cũng bộc lộ giới hạn. Khi biết đến Demumu, Wang băn khoăn không biết nên ghi tên ai làm người liên hệ khẩn cấp. "Đợi hai ngày mới báo cho người khác thì đã quá muộn", bà nói.

Với người cao tuổi, công nghệ càng khó tiếp cận. Pang Xiaocui ở Hà Bắc cho biết bà ngoại cô sống một mình hơn 20 năm nhưng không dùng điện thoại thông minh. "Người lớn tuổi như bà tôi không thể điểm danh hàng ngày. Bà cũng không thích phải báo mình đang ở đâu. Bà cảm thấy như bị theo dõi", cô nói.

Wang từng bị thương tại nhà, điện thoại nằm ngoài tầm với. Bà phải lê người ra cửa và dùng hệ thống liên lạc để gọi bảo vệ. "Có lúc bạn vẫn bình thường, nhưng chỉ một giây sau đã không thể cử động", bà nhớ lại.

Ngay cả thủ tục y tế thông thường cũng trở thành trở ngại. Nhiều bệnh viện yêu cầu phải có người đi cùng ký giấy đồng ý khi gây mê. Wang từng phải nhờ người thân, thậm chí thuê "người đi cùng y tế" trên Taobao, chỉ để hoàn tất thủ tục.

Với người già, mọi việc càng khó khăn hơn. Cha của Wang, 89 tuổi, sống một mình tại Đại Liên. Ông bắt đầu ngại thay quần áo, tắm rửa vì quá vất vả khi không có ai hỗ trợ. "Với người già sống một mình, việc gì cũng trở thành thử thách", bà nói.

Pang cũng lo cho bà ngoại mắc Alzheimer nhưng vẫn khăng khăng sống một mình và từ chối uống thuốc. Gia đình buộc phải nhờ ban quản lý khu dân cư để ý và lặng lẽ bật định vị trên điện thoại của bà.

"Sống một mình sẽ ngày càng khó khi thời gian trôi qua", Pang nói.

Sống theo cách riêng
Dù vậy, không phải ai sống một mình cũng chỉ có lo lắng. Sau nhiều năm độc lập, Wang tận hưởng việc tự quyết định mọi thứ. "Trở về nhà giống như trở về vương quốc của riêng tôi", bà nói.

Bà nghe podcast trước khi ngủ, nuôi một con mèo để bớt trống trải và duy trì tài khoản mạng xã hội như một "đường dây sinh tồn", nơi có thể giữ liên lạc với những người sẵn sàng giúp đỡ khi cần.

Quan Yifan, từng sống một mình tại Pháp, dùng nghệ thuật để đối diện nỗi sợ. Cô vẽ truyện tranh về một nhân vật sống đơn độc, dọn dẹp nhà cửa. "Sau khi vượt qua những nỗi sợ đó, tôi thực sự bắt đầu tận hưởng cuộc sống một mình", cô nói.

Ở Thượng Hải, một số khu dân cư lắp thiết bị theo dõi chuyển động trong phòng khách của người cao tuổi. Nếu không có hoạt động trong thời gian nhất định, hệ thống sẽ cảnh báo người thân và ban quản lý.

"Chúng tôi liên hệ với nhóm cư dân có nguy cơ cao hai đến ba ngày một lần", ông Li Chunhui, đại diện một khu dân cư tại Tùng Giang, cho biết.

Trên mạng, nhiều người tìm kiếm sự đồng cảm. Zhang Mo lập trang "Just Me" khi bản thân cô sống một mình và không ngủ được vì cô đơn. Sáng hôm sau, trang có 20.000 người theo dõi.

Một bài viết của cô gái trẻ hỏi cách "vượt qua mùa đông một cách đàng hoàng" nhận gần 1.000 bình luận. Nhiều người muốn giúp đỡ. Nhưng theo Zhang, cô gái chỉ muốn tìm sự kết nối cảm xúc.

Wang từng lập nhóm dành cho người trung niên sống một mình, nhưng hầu như không ai chia sẻ thật lòng. "Phần lớn người trung niên và cao tuổi sống một mình không muốn chia sẻ. Họ có cảm giác xấu hổ", bà nói.

Dù vậy, Wang tin công nghệ có thể giúp các cộng đồng này trở nên hữu ích hơn khi mọi người hỗ trợ nhau theo nhu cầu cụ thể. Cha bà, gần 90 tuổi, vẫn sống độc lập và bình yên. Điều đó khiến bà vững tâm hơn khi nghĩ về tương lai của chính mình.

"Dù bao nhiêu tuổi, dù sức khỏe suy giảm ra sao, mong muốn được sống một mình vẫn xứng đáng được tôn trọng. Sống một mình không phải điều đáng thương bởi đó là lựa chọn sống theo cách của riêng mình", Wang nói.

VietBF@ sưu tập