Hãy lưu ý: 2 vị trí có màu vàng cảnh báo nguy hiểm không nên bỏ qua

[PinaColada]

Theo bác sĩ Nguyễn Thế Anh, vàng da và mắt không phải là vấn đề thẩm mỹ đơn giản. Đó là dấu hiệu cho thấy gan hoặc mật đang gặp nguy hiểm.
Ung thư giai đoạn cuối vì chủ quan
Anh N.H.L (36 tuổi, Ninh Bình) đã sốc nặng khi được bác sĩ chẩn đoán mắc ung thư biểu mô tế bào gan (HCC) giai đoạn muộn, có khối u kích thước lớn xâm lấn tĩnh mạch cửa một biến chứng nguy hiểm có thể đe dọa tính mạng.

Bệnh nhân được chẩn đoán khối u gan phải đường kính hơn 14cm, chiếm khoảng 60-70% thể tích gan và xâm lấn tĩnh mạch cửa nhánh phải.

Anh L. không đi khám bệnh bao giờ. Cách đây 2-3 tháng, anh thấy người mệt, ăn không ngon nên đến một cơ sở y tế gần nhà được chẩn đoán tăng huyết áp. Anh cho rằng các triệu chứng do tăng huyết áp, không kiểm tra chuyên sâu. Mặc dù da vàng, củng mắt vàng nhưng người đàn ông này cũng không quan tâm.

Anh quên đi căn bệnh viêm gan B mình đã được chẩn đoán từ 18 năm trước. Khi tình trạng vàng da kèm đau hạ sườn tăng hơn, anh L. mới đến khám và nhận chẩn đoán ung thư gan. Anh L. được tư vấn sử dụng thuốc đích trước theo phác đồ.

Nguyên nhân ung thư của bệnh nhân được bác sĩ xác nhận là viêm gan B không được kiểm soát và theo dõi định kỳ.

Nói về bệnh lý gan mật, bác sĩ Nguyễn Thế Anh - Trung tâm Tiêu hóa Gan Mật, Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội), cho biết nhiều người chủ quan với triệu chứng vàng da. Đây là dấu hiệu cảnh báo sớm các bệnh lý gan - mật tiềm ẩn, thậm chí nguy hiểm đến tính mạng nếu phát hiện muộn.

Vàng da là tình trạng da và niêm mạc chuyển sang màu vàng do bilirubin - một sản phẩm thoái giáng của hồng cầu - tích tụ quá mức trong máu. Dấu hiệu xuất hiện sớm nhất thường là vàng củng mạc mắt (lòng trắng mắt), sau đó mới lan ra da toàn thân.


Vàng da cảnh báo bệnh gan mật. Ảnh: BVHN.
“Rất nhiều người bỏ qua giai đoạn vàng mắt vì không đau, không ngứa. Tuy nhiên, đây chính là ‘tiếng chuông báo động’ cho thấy gan hoặc đường mật đang gặp vấn đề nghiêm trọng”, bác sĩ Thế Anh cho biết.

Hiện tượng vàng da xảy ra khi khối u lớn nằm gần ống mật chủ gây chèn ép từ bên ngoài hoặc xâm lấn vào ống mật, gián đoạn dòng chảy của mật hoặc do ung thư gan trên nền xơ gan.

2 vị trí có màu vàng đặc biệt nguy hiểm
Thứ nhất: Vàng củng mạc mắt

Đây là vị trí xuất hiện sớm nhất và dễ nhận thấy nhất. Khi lòng trắng mắt ngả vàng, nguy cơ cao cho thấy gan không còn khả năng xử lý bilirubin hoặc đường mật bị tắc nghẽn. Dù da chưa vàng rõ, người bệnh vẫn cần đi khám sớm để tránh bỏ lỡ “thời điểm vàng” điều trị.

Thứ hai: Vàng da toàn thân
Vàng da lan rộng, đặc biệt đi kèm nước tiểu sẫm màu như nước trà, phân bạc màu hoặc mùi bất thường, là dấu hiệu cảnh báo các bệnh lý nặng như tắc mật, viêm gan tiến triển, xơ gan hoặc ung thư đường mật, ung thư tụy.

Bác sĩ Thế Anh khuyến cáo người dân cần đi khám ngay nếu xuất hiện một hoặc nhiều biểu hiện da hoặc mắt vàng rõ, nước tiểu sẫm màu kéo dài; phân bạc màu, có mùi lạ, ngứa dai dẳng, nhất là về đêm. Các triệu chứng toàn thân như mệt mỏi, sụt cân không rõ nguyên nhân

Các xét nghiệm như men gan, siêu âm ổ bụng, chụp cộng hưởng từ mật tụy (MRCP) có thể giúp xác định nguyên nhân sớm.

Đặc biệt, người mắc viêm gan virus (B, C), xơ gan hoặc có yếu tố nguy cơ cao nên khám gan mật định kỳ 6 tháng/lần, thực hiện siêu âm và xét nghiệm AFP (chất chỉ điểm ung thư gan) để phát hiện sớm tổn thương bất thường.

VietBF@ sưu tập