Chủ tịch Fed tố bị chính quyền Tổng thống Trump đe dọa

[Romano]

Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Jerome Powell cho biết chính quyền Tổng thống Donald Trump đã đe dọa truy tố hình sự ông liên quan đến phần điều trần trước Quốc hội hồi mùa hè năm ngoái về dự án cải tạo các tòa nhà của Fed. Ông Powell nhận định đây chỉ là “cái cớ” nhằm gia tăng sức ép và ảnh hưởng của Nhà Trắng đối với ngân hàng trung ương và chính sách tiền tệ.

Trong tuyên bố đưa ra tối 11/1, ông Powell cho biết Bộ Tư pháp Mỹ đã gửi lệnh triệu tập của đại bồi thẩm đoàn tới Fed, đe dọa khả năng truy tố hình sự liên quan đến lời khai của ông trước Ủy ban Ngân hàng Thượng viện vào tháng 6 năm ngoái.

“Tôi tôn trọng tuyệt đối thượng tôn pháp luật và trách nhiệm giải trình trong nền dân chủ. Không ai, kể cả Chủ tịch Fed, đứng trên pháp luật”, ông Powell nhấn mạnh và cho rằng động thái này là chưa từng có tiền lệ và cần được nhìn nhận trong bối cảnh sức ép liên tục từ chính quyền nhằm buộc Fed hạ lãi suất.

Theo ông Powell, việc đe dọa truy tố không thực sự xuất phát từ nội dung điều trần hay dự án cải tạo trị giá 2,5 tỷ USD của Fed, cũng không phải từ vai trò giám sát của Quốc hội. “Đó chỉ là cái cớ. Thực chất, đây là hệ quả của việc Fed thiết lập lãi suất dựa trên đánh giá chuyên môn vì lợi ích công chúng, thay vì làm theo mong muốn của Tổng thống”, ông Powell nói.
Diễn biến này ngay lập tức gây phản ứng trong giới lập pháp. Thượng nghị sĩ Cộng hòa Thom Tillis, thành viên Ủy ban Ngân hàng Thượng viện, cho rằng việc đe dọa truy tố đặt ra câu hỏi nghiêm trọng về “tính độc lập và uy tín” của Bộ Tư pháp. Ông tuyên bố sẽ phản đối mọi đề cử của Tổng thống Trump vào Fed, bao gồm cả ứng viên cho vị trí Chủ tịch tiếp theo, cho đến khi vấn đề pháp lý được làm rõ.

Tổng thống Trump, trả lời tờ NBC News rằng ông không biết gì về các hành động của Bộ Tư pháp, nhưng tiếp tục chỉ trích năng lực của ông Powell, cho rằng Chủ tịch Fed “không làm tốt công việc tại Fed và cũng không giỏi trong việc xây dựng các tòa nhà”. Bộ Tư pháp Mỹ từ chối bình luận trực tiếp về vụ việc, chỉ cho biết Tổng chưởng lý đã chỉ đạo ưu tiên điều tra mọi hành vi lạm dụng tiền thuế của người dân.

Giới quan sát nhận định căng thẳng leo thang giữa Nhà Trắng và Fed có thể trở thành một trong những điểm nhạy cảm nhất trong nhiệm kỳ của ông Trump. Ông Peter Conti-Brown - nhà sử học về Fed tại Đại học Pennsylvania - cho rằng cuộc điều tra nhằm vào ông Powell là “một điểm thấp trong nhiệm kỳ tổng thống của ông Trump và trong lịch sử ngân hàng trung ương Mỹ”, Fed được thiết kế để độc lập với các toan tính chính trị ngắn hạn.

Trên thị trường tài chính, phản ứng ban đầu tương đối thận trọng. Kỳ vọng về chính sách tiền tệ của Fed hầu như không thay đổi, khi thị trường vẫn dự báo hai đợt cắt giảm lãi suất trong năm nay. Tuy vậy, đồng USD suy yếu và các hợp đồng tương lai chứng khoán Mỹ giảm nhẹ sau thông tin mới.

Nhiệm kỳ Chủ tịch Fed của ông Powell sẽ kết thúc vào tháng 5 tới, song ông vẫn có quyền tiếp tục là thành viên Hội đồng Thống đốc Fed đến đầu năm 2028. Điều này đồng nghĩa Tổng thống Trump sẽ chưa thể có thêm một suất bổ nhiệm mới vào cơ quan hoạch định chính sách tiền tệ quyền lực nhất nước Mỹ trong thời gian ngắn hạn, trong bối cảnh cuộc đối đầu giữa Nhà Trắng và Fed đang bước sang một giai đoạn căng thẳng mới.