Ông Trump có thể trang bị vũ khí cho các lực lượng dân quân người Kurd ở Iran: Một đòn giáng mạnh vào chế độ, một chiến thắng cho người

[kentto]

Ông Trump có thể trang bị vũ khí cho các lực lượng dân quân người Kurd ở Iran: Một đòn giáng mạnh vào chế độ, một chiến thắng cho người Kurd ở khắp mọi nơi.

Hai chiến binh Peshmerga người Kurd thuộc lực lượng PDKI đã hy sinh trong cuộc đụng độ với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) năm 2017. Nhiều người Kurd sẵn sàng phản công lại IRGC sau nhiều năm bị ngược đãi và giết hại. Ảnh do PDKI cung cấp.

Chính quyền Trump đã bắt đầu liên hệ với các nhóm đối lập người Kurd ở Iran và các lãnh đạo người Kurd ở Iraq khi xem xét các cách thức gây áp lực lên Tehran trong bối cảnh cuộc chiến đang leo thang.

Theo các quan chức người Kurd và những người quen thuộc với các cuộc thảo luận, Tổng thống Trump đã nói chuyện với các lãnh đạo người Kurd ở Iraq là Bafel Talabani và Masoud Barzani, đề nghị họ cho phép các chiến binh người Kurd Iran đóng tại Iraq tiến vào miền tây Iran và đề nghị hỗ trợ tiềm tàng từ phía Mỹ, bao gồm cả yểm trợ trên không và hỗ trợ hậu cần, nếu lực lượng người Kurd phát động các chiến dịch chống lại chế độ Iran.

Nhà Trắng không xác nhận phạm vi của những cuộc thảo luận đó. Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết ông Trump chỉ nói chuyện với các lãnh đạo người Kurd “liên quan đến căn cứ của chúng ta ở miền bắc Iraq”, và Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth tuyên bố rằng các mục tiêu quân sự của Mỹ không dựa trên việc trang bị vũ khí cho bất kỳ nhóm cụ thể nào.

Sáu ngày trước khi chiến tranh bắt đầu, năm đảng đối lập người Kurd ở Iran đã thành lập Liên minh các lực lượng chính trị của Kurdistan thuộc Iran (CPFIK), bao gồm Đảng Dân chủ Kurdistan thuộc Iran (PDKI), Đảng Tự do Kurdistan (PAK), Đảng Cuộc sống Tự do Kurdistan (PJAK), Tổ chức Đấu tranh Kurdistan thuộc Iran (Khabat) và Komala.

Liên minh đã ra tuyên bố chung kêu gọi binh lính và nhân viên an ninh Iran tại các khu vực người Kurd từ bỏ chế độ này. Ông Trump cũng đã có cuộc nói chuyện riêng với lãnh đạo PDKI Mustafa Hijri, tuy nhiên Nhà Trắng từ chối tiết lộ chi tiết cuộc trò chuyện đó.

Các nhóm người Kurd thân Mỹ đóng tại Iraq đang chuẩn bị các đơn vị vũ trang có thể tiến vào Iran và mở ra một mặt trận mới trong cuộc xung đột. Một số nhóm người Kurd cho biết lực lượng của họ có thể vượt biên giới trong vòng vài ngày nếu điều kiện trở nên thuận lợi, đánh dấu lực lượng mặt đất lớn đầu tiên tham gia vào cuộc chiến chống lại Tehran. Các nhóm này có kinh nghiệm chiến đấu từ việc chống lại Nhà nước Hồi giáo và trước đây đã tiến hành các cuộc tấn công vào Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran.

Chiến dịch không kích của Israel tập trung mạnh vào các cơ sở quân sự và an ninh ở Kurdistan thuộc Iran, nhắm mục tiêu vào các căn cứ của Lực lượng Vệ binh Cách mạng, đồn cảnh sát, tháp truyền thông và các trạm biên giới gần các tuyến đường cao tốc nối biên giới Iraq với các vùng nội địa của Iran. Các nhà lãnh đạo người Kurd cho rằng các cuộc tấn công này nhằm làm suy yếu hệ thống phòng thủ của Iran dọc biên giới và tạo điều kiện có thể hỗ trợ một cuộc nổi dậy.

CIA có lịch sử lâu dài hợp tác với các phe phái người Kurd ở Iraq và hiện đang duy trì một tiền đồn ở Kurdistan thuộc Iraq gần biên giới Iran. Cơ quan này được cho là đã cung cấp vũ khí nhỏ cho các nhóm người Kurd ở Iran như một phần của nỗ lực bí mật nhằm gây bất ổn cho Iran, vốn đã có từ trước cuộc chiến hiện tại. Tuy nhiên, các nhà phân tích và cựu quan chức cảnh báo rằng các chiến binh người Kurd thiếu vũ khí hạng nặng, số lượng và nguồn lực cần thiết để đe dọa nghiêm trọng chính phủ Iran và không thể tự mình lật đổ chế độ hoặc định hình kết quả chính trị hậu chiến.

Sự tham gia của người Kurd đã đặt các nhà lãnh đạo người Kurd ở Iraq vào một tình thế khó xử. Văn phòng của ông Barzani từ chối bình luận về cuộc điện đàm với ông Trump, và thành viên đảng KDP Ahmad Bakr tuyên bố công khai rằng Khu tự trị Kurdistan sẽ không cho phép lãnh thổ của mình trở thành điểm xuất phát cho một cuộc tấn công trên bộ vào Iran hoặc bất kỳ quốc gia nào khác, đồng thời lưu ý rằng khu vực này từ trước đến nay luôn ngăn chặn các nhóm đối lập người Kurd sử dụng nó làm căn cứ cho các cuộc tấn công xuyên biên giới.

Ông Talabani xác nhận cuộc điện đàm đã diễn ra nhưng cho biết PUK tin rằng giải pháp tốt nhất là quay lại bàn đàm phán. Cố vấn an ninh quốc gia Iraq tuyên bố rằng Baghdad sẽ không cho phép các nhóm xâm nhập hoặc vượt biên giới Iran từ lãnh thổ Iraq, và lực lượng an ninh đã được tăng cường dọc biên giới.

Kể từ khi xung đột bắt đầu, Iran đã phóng hơn 200 tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái nhằm vào các mục tiêu ở Kurdistan thuộc Iraq, tấn công các căn cứ của Mỹ, các cơ sở của phe đối lập người Kurd và lãnh sự quán Mỹ ở Erbil, gây thiệt hại cho nhà cửa và cơ sở hạ tầng dân sự. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cũng đã tấn công trực tiếp các vị trí của người Kurd, tuyên bố nhắm mục tiêu vào các nhóm có ý định xâm nhập qua biên giới phía tây của Iran.

Ít nhất một chiến binh PAK đã thiệt mạng. Các nhóm dân quân Iraq thân Iran đã riêng lẻ tấn công Erbil, Sulaymaniyah và các cơ sở năng lượng trong khu vực, cắt điện sau khi một mỏ khí đốt quan trọng phải ngừng hoạt động do lo ngại về an ninh.

Các vùng lãnh thổ người Kurd bên trong Iran từ lâu đã phải đối mặt với sự đàn áp nghiêm khắc từ Tehran và nằm trong số những khu vực hoạt động mạnh nhất trong các cuộc biểu tình chống chính phủ gần đây. Các nhóm chính trị người Kurd từ lâu đã ủng hộ độc lập hoặc quyền tự trị liên bang.

Một số lãnh đạo người Kurd tin rằng một cuộc tấn công trên bộ có thể buộc các đơn vị quân đội Iran phải tái triển khai đến biên giới, làm phân tán nguồn lực của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) và có khả năng cho phép các cuộc biểu tình của người dân ở các thành phố lớn của Iran lan rộng mà không bị đàn áp. Tuy nhiên, các lãnh đạo người Kurd đang chia rẽ về việc có nên hợp tác hay không, và các nhà phân tích cảnh báo rằng số lượng chiến binh bên trong Iran rất hạn chế và có thể gặp khó khăn trong việc giành được sự ủng hộ bên ngoài các khu vực của người Kurd.

Người Kurd từ lâu đã cảm thấy bị Hoa Kỳ bỏ rơi , bao gồm cả sau cuộc nổi dậy trong Chiến tranh vùng Vịnh năm 1991 ở Iraq và sau khi Hoa Kỳ rút quân khỏi Syria năm 2019. Các quan chức người Kurd cho biết họ phản đối chế độ Iran nhưng lo sợ rằng nếu cuộc nổi dậy thất bại và Hoa Kỳ rút quân, các cộng đồng người Kurd có thể phải đối mặt với sự trả đũa nghiêm trọng từ Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran (IRGC).

Một số lãnh đạo người Kurd đang yêu cầu Washington đưa ra những đảm bảo chính trị trước khi cam kết tiến hành một cuộc nổi dậy quy mô lớn. Khi xung đột leo thang, các lãnh đạo người Kurd vẫn mắc kẹt giữa áp lực từ Washington yêu cầu ủng hộ các nỗ lực chống chế độ và nguy cơ bị Iran trả đũa gay gắt nếu chiến dịch thất bại hoặc sự hỗ trợ của Mỹ bị rút lại.