USA Trump bắt tay Dân chủ Thượng viện để né “shutdown” dài ngày: DHS được gia hạn 2 tuần giữa bão ICE

[Gibbs]

Tối thứ Năm 29/1/2026, Tổng thống Donald Trump và phe Dân chủ tại Thượng viện đạt được một thỏa thuận nhằm tránh một cuộc đóng cửa chính phủ kéo dài đối với phần lớn bộ máy liên bang. Washington những ngày qua nóng như lò áp suất: không chỉ vì ngân sách, mà vì cuộc đối đầu gay gắt quanh Bộ An ninh Nội địa (DHS) và ICE, bùng lên dữ dội sau vụ việc hai công dân Mỹ thiệt mạng ở Minneapolis.

Theo lộ trình, việc cấp tiền sẽ tạm thời bị gián đoạn với một số cơ quan bắt đầu lúc 12:01 a.m. thứ Bảy (giờ ET). Nhưng tác động được dự báo không lớn, vì đa phần công chức liên bang không làm việc cuối tuần. Đây giống một “khoảng trống kỹ thuật” hơn là một cú tê liệt thật sự – miễn là Quốc hội kịp khóa lại cánh cửa trước khi tuần mới bắt đầu.

“Đa số chính phủ” được tài trợ đến 30/9, DHS chỉ được “câu giờ”
Điểm then chốt của thỏa thuận: đa số cơ quan chính phủ sẽ được tài trợ đến hết ngày 30/9, trong khi DHS chỉ được gia hạn ngắn hạn bằng một continuing resolution (CR) kéo dài 2 tuần, đủ để DHS hoạt động tới 13/2 – sát thời điểm lưỡng viện chuẩn bị rời Washington cho kỳ nghỉ một tuần.

Nói cách khác: phần lớn bộ máy được “đóng băng thời hạn” đến cuối năm tài khóa, còn DHS bị tách riêng, giữ ở trạng thái tạm bợ có kiểm soát, để hai bên còn không gian thương lượng về các điều chỉnh liên quan DHS/ICE.

Trump kêu gọi cả hai đảng bỏ phiếu ủng hộ, cảnh báo rằng điều duy nhất có thể “làm chậm đất nước” lúc này là một shutdown dài ngày và gây thiệt hại.

Vì sao DHS trở thành kíp nổ? Minneapolis và câu chuyện ICE
Nếu chỉ là con số ngân sách, thỏa thuận có lẽ không cần kịch tính đến vậy. Nhưng DHS – và ICE – đang bị đặt dưới kính hiển vi sau các vụ nổ súng chết người ở Minneapolis. Phe Dân chủ nói thẳng: họ không thể ký tiếp một gói tài trợ “như cũ” nếu không có rào chắn rõ ràng cho hoạt động của DHS/ICE.

Lãnh đạo phe Dân chủ tại Thượng viện, Chuck Schumer, gọi những gì xảy ra trên đường phố Minneapolis là “một sự suy đồi đạo lý”, và nói Quốc hội có “nghĩa vụ đạo đức” phải hành động. Câu chữ nặng như búa, vì đây không còn là tranh cãi thủ tục – mà là tranh cãi về ranh giới quyền lực và cách thực thi.

Thượng viện vừa bác gói 1,2 nghìn tỷ: đòn bẩy của Dân chủ lộ rõ
Chỉ vài giờ trước khi thỏa thuận mới thành hình, Thượng viện đã bác gói chi tiêu quy mô lớn khoảng 1,2 nghìn tỷ USD mà Hạ viện thông qua tuần trước. Tỷ lệ 45–55 cho thấy gói đó không vượt nổi ngưỡng thủ tục cần thiết, và đáng chú ý là có một nhóm Thượng nghị sĩ Cộng hòa cũng bỏ phiếu “không”, khiến bức tường chống đỡ càng lung lay.

Phe Dân chủ đã báo trước: họ sẽ không ủng hộ nếu thiếu các “van an toàn” liên quan DHS/ICE. Nhưng mức độ phản đối từ phía Cộng hòa lại càng làm nổi bật một thực tế: Dân chủ có đòn bẩy, và họ dùng đòn bẩy ấy để tách DHS ra khỏi gói lớn, buộc cuộc đàm phán về cải cách ICE phải diễn ra thật.

Cửa ải kế tiếp: Hạ viện mới là nơi khó đoán
Dù Thượng viện có thể bỏ phiếu ngay trong đêm, thỏa thuận vẫn phải đi qua “cửa ải” Hạ viện – nơi sẽ trở lại Washington vào thứ Hai 2/2/2026. Khi đó, Hạ viện phải thông qua dự luật rồi gửi lên bàn Trump ký.

Và ở đây mới là phần khó: Hạ viện do Cộng hòa kiểm soát, lại có những nhóm cứng rắn không thích chuyện gia hạn ngắn cho DHS hay mở cửa đàm phán ràng buộc ICE. Trong khi đó, phía Dân chủ Hạ viện cũng phát tín hiệu dè chừng: một dự luật ngắn hạn cho DHS “không thể kéo dài mãi” và “không thể quá lâu”.

Thỏa thuận vì thế giống một cây cầu gỗ bắc qua khe sâu: đi được hay không, còn tùy bên kia có chịu đặt ván tiếp không.


Thỏa thuận tối 29/1/2026 giúp Washington tạm tránh một shutdown kéo dài cho phần lớn chính phủ, và giảm nhiệt một cuộc đối đầu đang sôi vì DHS/ICE. Nhưng cái giá của “hòa hoãn” là để lại một quả hẹn giờ: DHS chỉ được “thở” đến 13/2.

Trong hai tuần ấy, Quốc hội không chỉ phải chốt ngân sách. Họ phải trả lời câu hỏi lớn hơn: cải cách và giám sát ICE sẽ đi tới đâu, sau những gì Minneapolis đã phơi ra trước mắt nước Mỹ.