Mỹ vừa làm một điều vĩ đại mà Trung Quốc cứ thản nhiên như không: Hóa ra tự tin "chúng tôi còn làm hơn thế"

[therealrtz]

Theo giới quan sát, Trung Quốc chắc chắn đang theo dõi sát sao sứ mệnh bay quanh Mặt Trăng Artemis II của Mỹ vì điều này có thể cung cấp cho họ những hiểu biết kỹ thuật giá trị cho mục tiêu đổ bộ sắp tới của mình.

Quentin Parker, giáo sư vật lý thiên văn tại Đại học Hồng Kông, mô tả Trung Quốc đang quan sát sứ mệnh Artemis II "như một con diều hâu, chú ý theo dõi mọi thứ họ có thể thu thập được từ kinh nghiệm của phi hành đoàn và sứ mệnh Artemis".

Các phi hành gia Trung Quốc đang nhắm tới việc đổ bộ lên Mặt Trăng lần đầu tiên vào năm 2030 — về lý thuyết là sau Mỹ nhiều tháng. Tuy nhiên, trong khi chương trình Artemis diễn ra khá trập trùng với những lần trì hoãn và tái khởi động, thì chương trình không gian của Trung Quốc lại đang tiến về phía trước với sự tập trung đáng gờm. Ngay cả NASA cũng phải thừa nhận rằng họ có thể thua trong hiệp đấu này.

“Họ có thể đến sớm”, Jared Isaacman, quản trị viên của NASA, phát biểu tuần trước. “Và lịch sử gần đây gợi ý rằng chúng ta có thể sẽ đến muộn.”

Biên giới mới

Tầm nhìn của Mỹ đối với Mặt Trăng hiện nay vĩ đại hơn nhiều so với thời kỳ Apollo. Trung Quốc cũng vậy.

Cả hai quốc gia đều muốn xây dựng căn cứ gần cực Nam, nơi có thể khai thác các nguồn tài nguyên quý giá như nước đóng băng, hydro và helium. Cả hai đều muốn xây dựng các lò phản ứng hạt nhân để cung cấp năng lượng cho các căn cứ này. Cả hai đều muốn dùng Mặt Trăng làm bàn đạp để phóng các sứ mệnh tiến sâu hơn vào vũ trụ.

Bất kỳ ai thiết lập được căn cứ trên Mặt Trăng đầu tiên sẽ có tiếng nói trọng lượng hơn đối với các hoạt động của những bên khác trên hành tinh này — nơi mà hiện tại vẫn là một vùng biên cương với rất ít luật lệ hay quy tắc.

Chương trình không gian của Trung Quốc tuy còn non trẻ nhưng đã đạt được những thành tựu rực rỡ trong thời gian ngắn. Các sứ mệnh robot của họ đã tiếp cận được mặt tối của Mặt Trăng và mang mẫu vật trở về — những kỳ tích mà cho đến nay chỉ người Trung Quốc mới thực hiện được.

Các chuyên gia cho rằng lợi thế của Trung Quốc nằm ở sự kiểm soát tập trung. Họ có thể thiết lập các mục tiêu từ nhiều năm trước, cấp vốn cho các dự án và đạt được các cột mốc đúng hạn.

Ngược lại, ngân sách và mục tiêu của NASA lại chịu sự chi phối bởi chính trị nội bộ Mỹ. Một nhà khoa học làm việc trong chương trình Mặt Trăng chia sẻ rằng, nhịp độ làm việc của Trung Quốc sẽ không thay đổi bất kể NASA làm gì với Artemis.

"Thực tế là không có áp lực nào lên phía Trung Quốc cả”, Yuqi Qian, nhà địa chất học Mặt Trăng tại Đại học Hồng Kông, người trực tiếp tham gia các sứ mệnh của Trung Quốc, cho biết. "Chúng tôi đang thực hiện việc này một cách tự do hơn."

"Tôi không nghĩ Trung Quốc coi đây là một cuộc đua," ông nói thêm.

NASA đang triển khai một kế hoạch tăng tốc để đưa người Mỹ đổ bộ lên Mặt Trăng vào đầu năm 2028. Trong khi đó, Ngô Vĩ Nhân (Wu Weiren), tổng công trình sư chương trình thám hiểm Mặt Trăng của Trung Quốc, khẳng định: "Đến năm 2030, người Trung Quốc chắc chắn sẽ có thể đặt chân lên Mặt Trăng. Đó không phải là vấn đề."

Dean Cheng, chuyên gia cao cấp tại Viện Nghiên cứu Chính sách Potomac và là chuyên gia lâu năm về chương trình không gian của Trung Quốc, cho biết cuộc đua mới này không phải là một cuộc chạy nước rút như thời Apollo, mà là một cuộc marathon. Lần này, mục tiêu không chỉ là đến thăm Mặt Trăng, mà là để ở lại.

"Một trong những điều ấn tượng về chương trình không gian của Trung Quốc là họ không đưa ra quá nhiều dự đoán," ông Cheng nói. "Nhưng những gì họ đã tuyên bố, họ chắc chắn sẽ thực hiện được."

Đó là lý do tại sao, theo ông, mục tiêu năm 2030 của Trung Quốc có sức nặng rất lớn.

Cả Trung Quốc và Mỹ đều đã nói về việc thiết lập các căn cứ gần cực Nam của Mặt Trăng. Các nhà khoa học và các nhà hoạch định chiến lược coi khu vực này đặc biệt có giá trị vì một số hố va chạm sâu tại đây luôn nằm trong bóng tối vĩnh cửu và có thể chứa băng nước.

Dreier giải thích rằng điều này rất quan trọng vì nước có thể được dùng để uống, tạo ra oxy để thở và làm nhiên liệu tên lửa.

"Khu vực này đủ lạnh để có thể giữ được nước và băng qua hàng tỷ năm," ông nói. "Bạn lấy nước, tách hai phân tử ra, bạn có thể tạo ra nhiên liệu tên lửa. Chúng ta có thể hít thở oxy và uống được nước đó."

Điều này đồng nghĩa với việc quốc gia nào đổ bộ trước có thể giành quyền ưu tiên lựa chọn những vị trí hữu dụng nhất.

"Hãy tưởng tượng thiết lập một tiền đồn trên Mặt Trăng và luân chuyển phi hành đoàn sáu tháng một lần," ông nói.

Nếu Mỹ chỉ lên Mặt Trăng mỗi năm một lần, hoặc ít hơn, ông Cheng lập luận rằng điều đó có thể dẫn đến những hệ lụy vượt xa cả vấn đề danh tiếng.

Trong kịch bản đó, quốc gia xây dựng được căn cứ bền vững đầu tiên có thể giúp thiết lập các quy tắc và tiêu chuẩn kỹ thuật cho bất cứ điều gì diễn ra tiếp theo.

Ông Cheng nhận định Bắc Kinh coi Mặt Trăng không chỉ đơn thuần là một điểm đến.

"Khi họ đổ bộ, đặc biệt là nếu họ đánh bại người Mỹ, thông điệp đưa ra sẽ không chỉ là 'chúng tôi có thể làm được việc này', mà còn là 'người Mỹ đã đánh mất kỹ năng của mình'," ông nói.

Trung Quốc đã có gì trong tay?

Trung Quốc dự kiến sử dụng tên lửa Trường Chinh 10 (Long March 10) do chính phủ chế tạo cho chuyến đổ bộ Mặt Trăng. Nó cao tương đương một tòa nhà 30 tầng và có bảy động cơ ở phần đế (tầng đầu tiên).

Trong các đợt thử nghiệm ban đầu, các nhà khoa học Trung Quốc đã kích hoạt động cơ của tên lửa khi nó được giữ cố định tại chỗ. Sau đó, vào tháng 2, họ đã kích hoạt năm trong số bảy động cơ và phóng tầng đầu tiên lên độ cao hơn 104 km. Sau đó, nó hạ cánh xuống biển và được các nhà khoa học thu hồi.

Một số bộ phận của Trường Chinh 10 cuối cùng có thể được tái sử dụng, nhưng điều đó ít quan trọng hơn đối với các sứ mệnh Mặt Trăng – vốn có tần suất thấp hơn nhiều so với việc phóng vệ tinh lên quỹ đạo.

Trung Quốc cũng đang phát triển một loại tàu vũ trụ mới mang tên Mộng Chu (Mengzhou - "Con thuyền ước mơ") có thể chở tối đa bảy phi hành gia. Nó được thiết kế cho cả các sứ mệnh Mặt Trăng và các chuyến đi tới trạm vũ trụ của Trung Quốc.

Con tàu này sẽ đưa các phi hành gia lên quỹ đạo Mặt Trăng. Khi đã ở đó, nó sẽ ghép nối với một trạm đổ bộ để đưa các phi hành gia xuống bề mặt. Trung Quốc dự định thực hiện sứ mệnh này bằng hai đợt phóng, một phần vì họ chưa có loại tên lửa đẩy đủ lớn để thực hiện trong một lần.

Trung Quốc sẽ thử nghiệm khả năng tiếp cận và ghép nối của tàu Mộng Chu với trạm vũ trụ Trung Quốc vào cuối năm nay. Các cuộc gặp gỡ tương tự trên quỹ đạo đã từng được thử nghiệm trong các sứ mệnh robot lên Mặt Trăng.

Mộng Chu đã vượt qua bài kiểm tra gần đây nhất vào tháng 2, chứng minh khả năng hủy bỏ sứ mệnh ngay trong những phút đầu tiên sau khi phóng. Theo truyền thông nhà nước, tàu vũ trụ đã tách ra thành công khỏi tên lửa trong điều kiện áp suất tối đa.

Bất kỳ ai từng xem thước phim về sứ mệnh Apollo 11 đều sẽ nhớ về trạm đổ bộ – một kỳ quan khoa học trông giống như một sự lắp ghép thô sơ từ những lớp giấy bạc vàng và kim loại mỏng manh.

Phiên bản trạm đổ bộ Mặt Trăng của Trung Quốc, mang tên Lãm Nguyệt (Lanyue - "Ôm lấy mặt trăng"), đã kế thừa và tích hợp những cải tiến sau nhiều thập kỷ.

Theo thiết kế sứ mệnh, sau khi các phi hành gia lên trạm đổ bộ trên quỹ đạo, nó sẽ hướng thẳng về bề mặt Mặt Trăng. Tại đó, trạm sẽ đóng vai trò là ngôi nhà tạm thời, trung tâm dữ liệu và nguồn cung cấp năng lượng cho họ. Để trở về, trạm đổ bộ sẽ cất cánh và thực hiện việc ghép nối lại với tàu vũ trụ trên quỹ đạo Mặt Trăng.

Trung Quốc đã thử nghiệm một nguyên mẫu vào tháng 8, thực hiện điều hướng trên một bề mặt được mô phỏng theo các hố va chạm và địa hình gồ ghề của Mặt Trăng.

Hiện tại, Hoa Kỳ vẫn chưa có trạm đổ bộ chính thức, một phần do tính chất phức tạp của sứ mệnh dự kiến.

Các phi hành gia Trung Quốc còn được trang bị bộ đồ du hành mang tên Vọng Vũ (Wangyu - "Ngắm nhìn vũ trụ") cho các chuyến đi bộ ngoài không gian.

Bộ đồ Vọng Vũ sẽ là phiên bản gọn nhẹ hơn của loại đang được sử dụng trên trạm vũ trụ Trung Quốc. Chúng được trang bị kính che mắt chống lóa, camera ở hai bên mũ bảo hiểm và bảng điều khiển trước ngực.

Thiết kế của bộ đồ sẽ mô phỏng theo các bộ giáp truyền thống để giúp các phi hành gia trông "khí thế và uy phong hơn”. Các bộ đồ này dự kiến sẽ trải qua nhiều đợt thử nghiệm hơn trong năm nay.

MỸ lên mặt trăng lâu lắm rồi bọn tàu chó. Cứ tự huyễn hoặc. Ngửi đít Mỹ lâu quá bị khùng hết cả đám rồi sao ?