Từng được quảng cá rầm rộo, khu nghỉ mát tiền mã hóa tại Timor-Leste nay dấy lên nghi vấn là
"bình phong" cho các hoạt động lừa đảo xuyên biên giới, trong đó có dấu vết liên quan đến tên trùm mafia TQ Trần Chí ở Campuchia.
Những hình ảnh được tung ra quảng cáo từng xuất hiện ra dày đặc hồi giữa năm ngoái đã vẽ ra một viễn cảnh đầy tham vọng bên bờ biển của Timor-Leste: những biệt thự xa hoa nhìn ra làn nước xanh ngọc, một khu nghỉ mát tiền mã hóa đầu tiên trên thế giới, nơi mà giới kỹ nghệ toàn cầu hội tụ để trao đổi về tương lai của blockchain trong không gian sang trọng.
Dự án này mang tên
AB Digital Technology Resort không chỉ được giới thiệu như là biểu tượng phát triển mới, mà còn cam kết dành một phần lợi nhuận cho các hoạt động từ thiện.
Thế nhưng, khi
Guardian và
Tổ chức Phóng viên Điều tra Tội phạm và Tham nhũng (OCCRP) có mặt tại địa điểm được công bố vào tháng 2 năm nay, nhưng thực tế lại hoàn toàn khác hẳn.
Địa điểm được dự kiến sẽ cho xây dựng khu nghỉ mát kỹ thuật số tại Tasi Tolu, Dili.(Minh họa)
Thiên đường trên giấy và mối liên hệ thật đáng ngờ
Nằm phía bên kia hàng rào dây thép gai cách sân bay Dili không xa chỉ là một khu đất trống, lác đác vài bụi cây, không có dấu hiệu của một đại dự án đang được hình thành. Khoảng cách giữa những lời hứa và hiện thực này đã mở đầu cho một cuộc điều tra kéo dài trong bốn tháng, lần theo dấu vết của một mạng lưới tiền mã hóa ít được biết đến có tên
"AB" này.
Kết quả điều tra cho thấy một mối liên hệ đáng nghi ngờ giữa dự án và 3 cá nhân từng tham gia vào quá trình trong kế hoạch phát triển ban đầu, những người mà sau đó đã bị Hoa Kỳ áp đặt lệnh trừng phạt vì có dính líu đến một dự án khác có kết nối với Prince Group, tập đoàn đa quốc gia đặt trụ sở tại Campuchia.
Prince Group do tên TQ Trần Chí sáng lập, bị tố cáo đã đích thân điều hành các trung tâm lừa đảo qua trực tuyến với quy mô to lớn, dựa trên những mô hình tinh vi có liên quan đến nạn buôn người, lao động cưỡng bức và bạo lực. Dù mạng lưới
AB không bị cáo buộc phạm pháp và các cá nhân nói trên hiện đã rút ra khỏi dự án tại Timor-Leste, sự xuất hiện của họ trong giai đoạn đầu vẫn làm dấy lên những nghi vấn đáng kể.
Trong bối cảnh các trung tâm lừa đảo bùng phát mạnh tại Đông Nam Á, giới chuyên gia lên tiếng báo động về những tổ chức đứng sau các hoạt động này đang tìm kiếm những địa bàn mới để thực hiện mưu đồ đen tối khác.
Timor-Leste, quốc gia bé nhỏ chỉ cách nước Úc khoảng 700 km, được nhắc đến như một điểm đến tiềm năng. Hồi năm ngoái, Liên Hiệp Quốc đã đưa ra cảnh giác về nguy cơ các mạng lưới lừa đảo tìm cách xâm nhập quốc gia này thông qua các dự án đầu tư thật
"béo bỡ".
Khắp các con phố tại Dili đều rải rác những quầy bán
vé số Grand Dragon màu đỏ rực rỡ với khẩu hiệu
"Một đô la, một giấc mơ". Xổ số trực tuyến đã bị chính phủ cho đóng cửa nhưng người dân địa phương vẫn tiếp tục lui tới các sòng bạc nhỏ và các trò chơi đánh bạc vỉa hè ở Dili.
Một Bộ trưởng Timor-Leste thậm chí đưa ra nhận định cho rằng, đất nước đang đứng trước "ngã rẽ nguy hiểm nhất" kể từ khi giành được độc lập sau cuộc xung đột kéo dài với Indonesia.
Đánh bạc ở đường phố tại Dili.(Minh họa)
Trong nỗ lực nhằm để làm rõ ai thực sự đứng sau dự án khu nghỉ mát này, các phóng viên đã đi rà xét hồ sơ kinh doanh, văn bản tài liệu chính thức, số liệu về chuyến bay, tin nhắn và hình ảnh.
Những gì bắt đầu như một câu hỏi về một dự án tiền mã hóa bất thường nhanh chóng biến thành một mê cung phức tạp, có liên quan đến các cựu nhân vật đứng đầu, các giao dịch xuyên biên giới, máy bay riêng và những lời giải thích đầy mâu thuẫn, thậm chí phủ nhận hoàn toàn từ những người được cho là có dính líu vào.
Nhân vật bí ẩn
Một trong những nhân vật trung tâm của câu chuyện này là Lin Xiaofan, người TQ, thường được biết đến với tên gọi "Frank Lin"
Khi đến Dili bằng máy bay riêng, ông ta được nhìn nhận như một doanh nhân có mối giao thiệp rộng rãi, thường xuyên xuất hiện cùng một ngôi sao điện ảnh TQ, gắn liền với những tin đồn về bất động sản cao cấp tại Hong Kong và các lời mời tham dự hội nghị tiền mã hóa quốc tế. Trong mắt của giới chính trị ở địa phương, Lin là gương mặt đại diện cho dự án
AB Digital Resort.
Tuy nhiên, những phát hiện từ hồ sơ pháp lý lại cho thấy ra một bức tranh khác. Tên của Lin không thấy xuất hiện trong danh sách cổ đông của công ty dự án tại Timor-Leste, cũng không giữ vị trí giám đốc trong
AB Foundation được đăng ký tại Ireland. Khi được hỏi, Lin tự mô tả mình là
"người khởi xướng", đóng vai trò cố vấn và quảng cáo, trong khi phần vốn góp được cho đứng tên do một người bạn thân.
Ông ta khẳng định không có giữ vai trò nào trong mạng lưới AB rộng hơn và cho biết đã
"làm rất nhiều việc để thu hút vốn đầu tư vào Timor-Leste", dù không đưa ra ví dụ cụ thể nào.
Lin phủ nhận mọi việc có liên quan đến tội phạm có tổ chức, đồng thời nhấn mạnh rằng, ngay khi Hoa Kỳ công bố ra các lệnh trừng phạt, ông ta đã lập tức cho loại bỏ 3 cá nhân bị nghi có liên hệ với Prince Group ra khỏi dự án.
"Tôi luôn khinh thường những người điều hành các trung tâm lừa đảo", ông nói, khẳng định mọi hoạt động của mình tại Timor-Leste đều tuân thủ đúng theo pháp luật và không nhằm tìm kiếm lợi ích bất chính.
Tuy vậy, những chi tiết chung quanh các mối giao dịch của Lin vẫn đặt ra nhiều câu hỏi. Ông ta thừa nhận từng
"đi nhờ" máy bay từ Philippines sang Thụy Sĩ của một cá nhân sau này bị trừng phạt vì có dính líu đến Prince Group, song ông ta nói không biết về mối liên hệ đó vào thời điểm xảy ra chuyến bay.
Lin cũng cho biết, chỉ
"tình cờ" gặp tên trùm mafia Trần Chí tại một bữa tối ở London, với
"gần như không có cuộc trò chuyện nào hết".
Một điểm đáng chú ý khác là cấu trúc phức tạp của hệ thống AB, với nhiều thực thể tuy mang tên tương tự nhưng không có tư cách pháp nhân rõ ràng.
AB DAO được mô tả là một tổ chức cộng đồng phi tập trung, trong khi
AB Chain là một mạng blockchain mã nguồn mở.
Song song với đó là hai quỹ mang tên
AB Foundation, một đăng ký tại Ireland với định hướng bất vụ lợi, một tại Quần đảo Cayman. Chính sự chồng chéo này khiến cho việc xác định ra vai trò và mối liên hệ giữa các bên trở nên khó khăn.
Cựu Thủ tướng Ireland Bertie Ahern, người được nêu là đồng giám đốc của
AB Foundation tại Ireland, đã phủ nhận mọi liên hệ đến dự án tại Timor-Leste. Ông cho biết không hề biết đến kế hoạch này cũng như bất cứ khoản quyên góp nào được thực hiện nhân danh tổ chức. Những nội dung quảng cáo, phát ngôn trích dẫn và trang thông tin nhân sự liên quan đến dự án sau đó cũng lần lượt bị cho gỡ bỏ ra khỏi các trang mạng trực tuyến.
Một thỏa thuận hợp tác từng được ký kết giữa các thực thể trong hệ thống AB và công ty dự án tại Timor-Leste, trong đó quy định từ 5% đến 10% lợi nhuận khu nghỉ mát này sẽ được chuyển cho quỹ tại Ireland, cũng đã bị cho chấm dứt vào cuối tháng 11/2025, theo xác nhận từ các bên liên quan.
Trong bối cảnh đó, Tổng thống José Ramos-Horta khẳng định ông luôn giữ thái độ thận trọng. Là một biểu tượng của cuộc đấu tranh giành độc lập, ông Ramos-Horta thừa nhận đã từng tiếp xúc với Lin và từng nhìn thấy ở dự án này một cơ hội thu hút đầu tư cho nền kinh tế còn nhiều khó khăn.
Dẫu vậy, ông cho biết chưa từng nhận được bất cứ kế hoạch kinh doanh hay nghiên cứu khả thi nào đủ sức thuyết phục rằng dự án này sẽ được cho triển khai. Những nghi ngờ càng gia tăng khi xuất hiện thông tin về mối dính líu sâu đậm giữa một số cá nhân tham gia dự án và Prince Group.
Dù thừa nhận có những thời điểm nghi ngờ, bao gồm cả khi Lin đề nghị cung cấp thiết bị quan sát ban đêm và khi nghe đến các mối liên hệ bị cáo buộc, Tổng thống Ramos-Horta cho biết ông không muốn vội vàng đưa ra kết luận khi chưa có đủ bằng chứng rõ ràng. Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh, sẽ sẵn sàng hành động nếu những nghi vấn này được xác thực.
Hiện tại, khu đất ven biển rộng 300,000 m², nơi đã được quảng cáo sẽ trở thành khu nghỉ mát hiện đại, vẫn gần như bị bỏ trống. Trong khi đó, nhiều thông tin có liên quan đến dự án đã biến mất ra khỏi chổ công khai, còn các cổ đông vẫn khẳng định dự án sẽ được tiếp tục nhưng không đưa ra chi tiết cụ thể.
Trong bối cảnh Timor-Leste đang tìm cách thu hút nguồn đầu tư và phát triển kinh tế, câu chuyện về
AB Digital Technology Resort phản ảnh ra những thách thức mà quốc gia này phải đối mặt: cân bằng giữa cơ hội và rủi ro, giữa nhu cầu phát triển và nguy cơ bị lợi dụng bởi các nguồn vốn không minh bạch do bọn mafia TQ đứng ra giựt dây.