Ba Lan khẳng định không chuyển giao hệ thống Patriot phục vụ chiến dịch tại Iran

[Romano]

Bộ trưởng Quốc phòng Ba Lan tuyên bố bảo vệ sườn phía Đông NATO là ưu tiên hàng đầu, trong khi kho dự trữ tên lửa Patriot của Mỹ sụt giảm mạnh sau các cuộc giao tranh.

Bộ trưởng Quốc phòng Ba Lan Wladyslaw Kosiniak-Kamysz vừa đưa ra tuyên bố chính thức về việc nước này sẽ không chuyển giao bất kỳ hệ thống phòng không tầm xa MIM-104 Patriot nào cho các chiến dịch quân sự tại Iran. Quyết định này được đưa ra trong bối cảnh các đồng minh phương Tây đang cân nhắc khả năng huy động thêm nguồn lực phòng không cho khu vực Trung Đông.

Ưu tiên bảo vệ không phận quốc gia và sườn phía Đông NATO
Theo ông Wladyslaw Kosiniak-Kamysz, hai hệ thống Patriot hiện có do Mỹ cung cấp đóng vai trò then chốt trong việc bảo vệ không phận Ba Lan và sườn phía Đông của khối NATO. Lập trường của Warsaw được khẳng định là bất biến và không có kế hoạch di chuyển các tổ hợp này đi bất cứ đâu.

"An ninh của Ba Lan là ưu tiên tuyệt đối. Các đồng minh đều nhận thức rõ và thấu hiểu tầm quan trọng của nhiệm vụ mà chúng tôi đang thực thi tại khu vực này", ông Kosiniak-Kamysz nhấn mạnh. Tuyên bố này được đưa ra sau khi Hoa Kỳ đã huy động khoảng một nửa năng lực phòng không của toàn khối NATO cho các nỗ lực xung đột hiện nay.

Sự phụ thuộc vào Patriot sau khi viện trợ cho Ukraine
Quân đội Ba Lan hiện đang rơi vào tình trạng phụ thuộc lớn vào hệ thống Patriot sau khi đã chuyển giao các hệ thống phòng không S-200 và S-125 do Liên Xô sản xuất cho Ukraine. Tình trạng thiếu hụt năng lực phòng thủ tầm xa này dự kiến sẽ kéo dài cho đến khi nước này hoàn tất việc nâng cấp phi đội F-16 lên chuẩn F-16V và tiếp nhận các tiêm kích F-35A đạt tiêu chuẩn Block 4.

Bên cạnh Ba Lan, một số quốc gia thành viên NATO khác như Tây Ban Nha, Pháp và Ý cũng đã từ chối cho phép sử dụng không phận hoặc hỗ trợ khí tài cho các hoạt động tác chiến liên quan. Ngay cả Vương quốc Anh cũng từng có thái độ do dự trước khi thay đổi lập trường.

Hiệu quả tác chiến và sự sụt giảm kho dự trữ của Mỹ
Các báo cáo quân sự tính đến tháng 3/2026 cho thấy Lục quân Hoa Kỳ đã tiêu tốn hơn 800 tên lửa đánh chặn từ hệ thống Patriot chỉ trong 5 ngày giao tranh với lực lượng Iran. Con số này khiến kho dự trữ của Lầu Năm Góc giảm xuống chỉ còn khoảng 25% so với mức quy định cần thiết.

Thách thức về tỷ lệ đánh chặn
Dữ liệu thực chiến từ khu vực Trung Đông, bao gồm Qatar và UAE, cho thấy các hệ thống Patriot thường phải phóng 3 tên lửa để đánh chặn một mục tiêu đơn lẻ, thay vì định mức tiêu chuẩn 2 quả. Điều này chỉ ra xác suất tiêu diệt mục tiêu của hệ thống đang ở mức thấp hơn kỳ vọng.

Áp lực lên chuỗi cung ứng toàn cầu
Để bù đắp cho sự thiếu hụt tại Trung Đông, Mỹ đã phải rút bớt các hệ thống phòng không và tên lửa đánh chặn từ các căn cứ trên thế giới, bao gồm cả Hàn Quốc. Tuy nhiên, việc các hệ thống Patriot bị phá hủy tại chiến trường Ukraine trước đó đã khiến nguồn cung cho các quốc gia châu Âu trở nên chậm chạp, buộc các nước này phải thận trọng hơn trong việc duy trì năng lực phòng thủ nội địa.