Tổng thống Trump lần đầu phát biểu trước toàn quốc về xung đột Iran

[troopy]

Ngày 1/4 (giờ Mỹ, tức ngày 2/4 giờ Việt Nam), Tổng thống Mỹ Donald Trump đã có bài phát biểu trước toàn quốc về cuộc xung đột tại Iran, trong bối cảnh chiến sự và khủng hoảng năng lượng toàn cầu tiếp tục leo thang.


Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu về cuộc chiến tại Iran từ Nhà Trắng ngày 2/4. Ảnh: Pool

Theo kênh CNN, mở đầu bài phát biểu, ông Trump hoan nghênh những kết quả mà Mỹ đạt được trong chiến dịch quân sự, cho rằng năng lực quân sự của Iran đã bị suy yếu đáng kể. “Hải quân Iran đã biến mất. Lực lượng quân của họ đã bị tàn phá nặng nề, chỉ còn lại rất ít khí tài”, ông nói.

Trong bài phát biểu, ông Trump mô tả cuộc xung đột với Iran là một phần trong nỗ lực kéo dài nhiều năm nhằm ngăn chặn nước này phát triển vũ khí hạt nhân, đồng thời gọi đây là hành động “cần thiết vì an toàn của nước Mỹ và an ninh của thế giới tự do”.

Ông chủ Nhà Trắng nhấn mạnh căng thẳng hiện nay là hệ quả sau các hành động suốt 47 năm qua từ phía Iran và các lực lượng liên quan, đồng thời nhắc lại nhiều vụ tấn công nhằm vào lợi ích của Mỹ trong quá khứ. “Việc các tổ chức này sở hữu vũ khí hạt nhân sẽ là mối đe dọa không thể chấp nhận”, ông nhấn mạnh.

Ông cũng chỉ trích các chính quyền tiền nhiệm vì chưa xử lý sớm vấn đề Iran, đồng thời khẳng định: “Chúng ta không nhất thiết phải hiện diện ở đó. Mỹ không cần dầu mỏ hay bất cứ nguồn lực nào từ họ, nhưng chúng ta ở đó để hỗ trợ các đồng minh”.

Tổng thống Mỹ cho biết Washington đang gần hoàn tất nhiệm vụ tại Iran, với mốc thời gian dự kiến từ 2 đến 3 tuần cho các bước tiếp theo.

Tuy nhiên, ông đồng thời cảnh báo Mỹ sẵn sàng tăng cường chiến dịch quân sự nếu xung đột tiếp tục leo thang. “Chúng tôi sẽ tấn công họ rất mạnh trong hai đến ba tuần tới. Chúng tôi sẽ đưa họ trở lại ‘thời kỳ đồ đá’”, ông Trump nói.

Ông cho biết các cuộc đàm phán vẫn đang diễn ra song song với chiến sự, đồng thời khẳng định thay đổi chế độ “không phải mục tiêu ban đầu”, nhưng cho rằng thực tế đã xảy ra do toàn bộ lãnh đạo ban đầu của họ đã thiệt mạng.

Trong phát biểu, ông Trump cho rằng Iran đã tiến rất gần tới khả năng sở hữu vũ khí hạt nhân. Tuy nhiên, ông nói không quá quan tâm tới kho urani làm giàu ở mức độ cao (HEU) của Tehran vì vật liệu này nằm sâu dưới lòng đất và có thể được theo dõi bằng vệ tinh.

Theo các chuyên gia, nếu chiến dịch quân sự Mỹ - Israel kết thúc mà Iran vẫn kiểm soát khoảng 440 kg urani làm giàu ở mức độ cao, nước này sẽ tiến gần hơn đáng kể tới khả năng chế tạo vũ khí hạt nhân so với phương án đạt được một thỏa thuận ngoại giao trước khi xung đột bùng phát cuối tháng 2.

Đề cập đến eo biển Hormuz, ông Trump cho rằng tuyến hàng hải này sẽ “tự nhiên mở trở lại” khi xung đột kết thúc. “Về cơ bản Iran đã bị suy yếu nghiêm trọng, phần khó nhất đã hoàn tất. Khi xung đột kết thúc, eo biển Hormuz sẽ tự động mở lại”, ông nói.

Trong bối cảnh giá xăng tại Mỹ lần đầu vượt mức 4 USD/gallon kể từ năm 2022, Tổng thống Mỹ tìm cách trấn an dư luận, cho rằng việc mở lại eo biển Hormuz sẽ giúp khôi phục dòng chảy dầu mỏ và kéo giá nhiên liệu giảm nhanh.

Tuy nhiên, các chuyên gia năng lượng được CNN dẫn lời nhận định việc chấm dứt xung đột nhưng không khôi phục hoạt động qua eo biển Hormuz nhiều khả năng sẽ chưa đủ để giải quyết khủng hoảng năng lượng toàn cầu.

Ông Trump kêu gọi các đồng minh của Mỹ chia sẻ trách nhiệm trong việc đảm bảo hoạt động của eo biển Hormuz - tuyến hàng hải năng lượng quan trọng của thế giới. Theo ông, Mỹ không phụ thuộc vào tuyến đường này nên sẽ không chịu trách nhiệm chính.

“Các quốc gia nhận dầu qua eo biển Hormuz phải tự chịu trách nhiệm với tuyến đường đó. Họ phải coi trọng nó”, ông nói.

Ông cho rằng việc giành lại quyền kiểm soát eo biển Hormuz sẽ không khó, dù thừa nhận quân đội Mỹ hiện chưa sẵn sàng hộ tống tàu chở dầu do lo ngại rủi ro từ Iran.

Ông Trump cho biết các nhà lãnh đạo mới của Iran “ít cực đoan hơn và ôn hoà hơn nhiều”, trong bối cảnh Mỹ đang làm việc với các bên trung gian nhằm thúc đẩy đàm phán chấm dứt xung đột.

Ông khẳng định Washington đang theo dõi các mục tiêu chiến lược trong quá trình thương lượng. “Nếu không đạt được thỏa thuận, chúng tôi sẽ tấn công mạnh và có thể đồng thời vào tất cả các nhà máy điện của họ”, ông cảnh báo.

Ông cũng nhấn mạnh Mỹ chưa nhắm vào ngành dầu mỏ của Iran, dù đây là “mục tiêu dễ nhất”, vì lo ngại có thể khiến Tehran mất khả năng tái thiết.

Đây là bài phát biểu quan trọng đầu tiên của ông Trump trước toàn quốc về xung đột kể từ khi Mỹ - Israel phát động tấn công Iran ngày 28/2.

Ông Trump đứng phát biểu từ đại sảnh ở tầng State Floor của Nhà Trắng thay vì Phòng Bầu dục. Các chuyên gia của CNN cho rằng địa điểm này được chọn vì ông Trump thích đứng khi phát biểu và ưa chuộng hiệu ứng hình ảnh trang trọng tại đây.

VietBF@sưu tập