“Đi dây” giữa chiến tranh: TT Zelensky liều lĩnh đẩy Ukraine vào canh bạc tỷ USD tại vùng Vịnh

[vuitoichat]

“Đi dây” giữa chiến tranh trong bối cảnh khu vực này đang hứng chịu các đợt tấn công bằng tên lửa và UAV từ Iran, sau khi Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết, nước này “chắc chắn đã làm thay đổi cục diện địa chính trị” ở Trung Đông thông qua một loạt thỏa thuận quốc phòng dài hạn với các quốc gia vùng Vịnh như liều lĩnh đẩy Ukraine vào canh bạc tỷ USD tại vùng Vịnh này.

Tổng thống Volodymyr Zelensky dồn dập thực hiện các chuyến công du Trung Đông giữa chiến sự. Ảnh: Trang web chính thức của Tổng thống Ukraine.

Tuyên bố trên đặt ra câu hỏi: những thỏa thuận đó thực sự quan trọng đến đâu đối với Ukraine, khi nước này đã bước sang năm thứ 4 của cuộc chiến với Nga và vẫn đối mặt với hàng loạt thách thức quân sự, kinh tế và ngoại giao?

Trong những ngày gần đây, Tổng thống Volodymyr Zelensky đã thực hiện chuyến công du dồn dập tới các quốc gia vùng Vịnh như Saudi Arabia, UAE và Qatar, nhằm quảng bá hệ thống phòng không mà Kiev gọi là “hàng đầu thế giới”.

Ukraine đã phát triển nhiều công nghệ để đối phó với các đợt tấn công UAV ban đêm của Nga, nổi bật là các thiết bị đánh chặn UAV giá rẻ nhưng hiệu quả cao. Các UAV tấn công của Nga vốn dựa trên dòng Shahed do Iran sản xuất – hiện cũng đang được Tehran sử dụng tại Trung Đông.

Trong bối cảnh chiến sự Trung Đông khiến giá dầu tăng và có thể làm chậm nguồn cung vũ khí từ phương Tây cho Kiev, Ukraine đã tìm cách biến nguy thành cơ. Gần như ngay lập tức, Kiev đề xuất các thỏa thuận với các đồng minh của Mỹ trong khu vực để cung cấp công nghệ đánh chặn UAV, đồng thời cử hơn 200 chuyên gia quân sự tới hỗ trợ.

“Hiện nay không ai khác có thể giúp theo cách này, với kinh nghiệm như vậy”, ông Zelensky nói với báo giới.

Theo dữ liệu có sẵn, trong nhiều tháng qua, Ukraine đã bắn hạ hơn 80% số tên lửa và UAV Nga – thường được phóng với số lượng hàng trăm mỗi đêm.

Ukraine "lóa mắt" trước những hợp đồng tỷ USD

Chi tiết cụ thể về các thỏa thuận với vùng Vịnh vẫn còn hạn chế. Ông Zelensky cho biết đây là các thỏa thuận hợp tác kéo dài 10 năm đã ký với Saudi Arabia, vừa ký với Qatar và sắp ký với UAE.

Các nội dung chính bao gồm đồng sản xuất UAV (tại cả Ukraine và vùng Vịnh) và chia sẻ chuyên môn, nhưng Kiev chưa công bố chi tiết cụ thể. Cũng chưa rõ Ukraine sẽ nhận lại những gì, hay các thỏa thuận này chỉ đơn thuần là “vũ khí đổi tiền”.

Dù vậy, ông Zelensky khẳng định giá trị của các thỏa thuận này lên tới “hàng tỷ USD, không phải hàng triệu”.

Các nhà sản xuất UAV Ukraine cho biết họ đã nhận được lượng lớn yêu cầu từ Trung Đông kể từ khi xung đột bùng phát. Một chỉ huy đơn vị UAV nhận định: “Cả Mỹ, châu Âu lẫn Trung Đông đều chưa sẵn sàng cho chiến tranh bằng UAV".

Ngoài quốc phòng, Kiev cũng đặc biệt quan tâm đến nguồn năng lượng từ khu vực này. Sau nhiều năm bị Nga tấn công, hệ thống năng lượng Ukraine đã bị tàn phá nghiêm trọng, khiến nước này dễ tổn thương về điện, khí đốt và nhiên liệu.

“Chúng tôi cần các thỏa thuận dài hạn với các nước sản xuất năng lượng”, ông Zelensky nói.

Canh bạc rủi ro

Tuy nhiên, việc xuất khẩu vũ khí trong thời chiến cũng gây tranh cãi trong nội bộ Ukraine. Một chỉ huy UAV chia sẻ: “Có người trở thành triệu phú, người khác lại mất mạng hoặc bị thương tật”.

Cũng có lo ngại cho rằng, việc tăng cường xuất khẩu vũ khí có thể khiến nguồn cung nội địa càng thêm sụt giảm giữa lúc chính Ukraine cũng đang cần và thiếu vũ khí.

Về phần mình, các nhà sản xuất khẳng định việc xuất khẩu sẽ giúp họ tăng nguồn lực để mở rộng sản xuất, chứ không làm giảm nguồn cung cho quân đội Ukraine.

Dù vậy, chuyên gia chính trị Yevgen Magda nhận định đây là “một thời điểm khá rủi ro đối với Ukraine”.

Ukraine vốn là “tân binh” trên thị trường buôn bán vũ khí quốc tế – một lĩnh vực nhạy cảm và cạnh tranh khốc liệt.

“Thành công trong lĩnh vực này chỉ sau một chuyến công du hay một bước đi nhanh là điều rất khó. Hy vọng mọi thứ sẽ diễn ra theo hướng có lợi nhất cho Ukraine, nhưng hiện tại rất khó để đảm bảo điều đó”, ông nói.