Chính phủ Mỹ chính thức thừa nhận vai trò của Trung Quốc trong các trung tâm lừa đảo ở Myanmar.

[kentto]

Trung Quốc đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ các trung tâm lừa đảo ở Myanmar và cả cuộc chiến tranh này, ngay cả khi Trung Quốc tham gia vào việc bắt giữ những kẻ lừa đảo. Ảnh: Đại sứ quán Trung Quốc tại Myanmar

Các cuộc điều tra của Mỹ về các mạng lưới lừa đảo trực tuyến ở Đông Nam Á đang được mở rộng, với việc Giám đốc FBI Kash Patel cáo buộc Đảng Cộng sản Trung Quốc hỗ trợ xây dựng các khu phức hợp lừa đảo ở Myanmar và khắp khu vực nhằm vào người Mỹ. Sự thừa nhận này có ý nghĩa quan trọng không phải vì mối liên hệ này mới mà vì tính trực tiếp của nó.

Các lệnh trừng phạt của Bộ Tài chính Hoa Kỳ đã chỉ định một số thực thể và cá nhân Trung Quốc, bao gồm She Zhijiang và Trans Asia, vì liên quan đến các mạng lưới lừa đảo, điều đó có nghĩa là chính phủ đã biết về vấn đề này trước khi có cáo buộc công khai. Điều đã thay đổi là sự sẵn sàng nói thẳng thắn về điều đó.

Các cơ sở này hoạt động dưới sự điều hành của các tập đoàn có trụ sở tại tỉnh Vân Nam, Hồng Kông và Ma Cao, với ban lãnh đạo có bằng chứng về mối liên hệ với Đảng Cộng sản Trung Quốc và các mạng lưới tội phạm địa phương.

Năm 2017, She Zhijiang đã khởi động dự án thành phố thông minh trị giá 15 tỷ đô la tại Shwe Kokko, được Tân Hoa Xã quảng bá như một mô hình hợp tác Trung Quốc-Myanmar, với sự tham gia của các quan chức cấp cao Đại sứ quán Trung Quốc trong lễ ký kết bất chấp tiền án tiền sự của ông ta. Công ty Yatai International của ông ta hiện đang là nơi đặt trụ sở của một trong những trung tâm lừa đảo khét tiếng nhất khu vực.

Wan Kuok-koi, một cựu trùm băng đảng Tam Hoàng 14K ở Macau, còn được biết đến với biệt danh Răng Gãy, đã thành lập Công viên Dongmei ở Myawaddy, nơi cũng có một trung tâm lừa đảo, với sự phối hợp của Lực lượng Biên phòng Karen, những người cung cấp an ninh và kiểm soát lãnh thổ.

Lực lượng Biên phòng là một lực lượng dân quân sắc tộc liên kết với chính quyền quân sự, đã chấp nhận sáp nhập trên danh nghĩa vào cấu trúc quân sự của Myanmar theo một chương trình năm 2009, giữ lại vũ khí, chỉ huy và quyền kiểm soát lãnh thổ để đổi lấy sự phục tùng chính thức đối với chính phủ quân sự ở Naypyidaw.

Năm 2020, Hoa Kỳ đã trừng phạt Wan Kuok-koi, Tập đoàn Dongmei và Hiệp hội Lịch sử và Văn hóa Hongmen Thế giới , một tổ chức liên kết với Mặt trận Thống nhất mà qua đó các mối liên hệ của ông với Đảng Cộng sản Trung Quốc được ghi nhận.

Các hoạt động của gia tộc Ming ở Laukkaing và Công viên KK, dưới sự chỉ huy của Quân đội Quốc gia Karen, tạo thành các khu phức hợp lớn. Quân đội Quốc gia Karen là một lực lượng Biên phòng cũ, hiện đang hợp tác với Quân đội Myanmar chứ không phải với lực lượng kháng chiến.

Các báo cáo điều tra cho thấy các khu phức hợp này nhận được tài trợ, hỗ trợ tiện ích và viễn thông từ các doanh nghiệp nhà nước Trung Quốc, và một số thủ lĩnh băng đảng được ca ngợi trên các phương tiện truyền thông nhà nước.

Nếu không phải là biện pháp bảo vệ chủ động, thì khả năng dung thứ cho CCP sẽ là điều kiện tiên quyết để duy trì hoạt động ở quy mô này.

Một lời giải thích khả thi cho sự xuất hiện của các trung tâm này là các dự án Sáng kiến ​​Vành đai và Con đường đã bị tạm dừng trong thời kỳ COVID, loại bỏ mọi xung đột với các dự án đầu tư do nhà nước tài trợ và tạo ra khoảng trống mà các hoạt động lừa đảo đã lấp đầy.

Khi các biện pháp trấn áp trong nước của Bắc Kinh khiến việc nhắm mục tiêu vào người dân ở Trung Quốc trở nên khó khăn hơn, các tổ chức tội phạm đã chuyển đổi các khách sạn và sòng bạc bỏ trống thành các khu phức hợp và chuyển trọng tâm sang các nạn nhân không phải người Trung Quốc, đặc biệt là người Mỹ.

Bắc Kinh dường như tin rằng họ có thể đóng cửa các khu phức hợp này một khi tuyên bố chấm dứt dịch COVID-19 và hoạt động đầu tư được nối lại. Tuy nhiên, các nhà điều hành không có động lực để tuân thủ, vì doanh thu của họ lên tới hàng tỷ đô la .

Ngoài gian lận, các trung tâm này còn kiếm thu nhập thông qua cờ bạc, mại dâm, ma túy, vũ khí, buôn bán động vật hoang dã , buôn người và sản xuất nội dung khiêu dâm trực tuyến.

Hàng trăm tổ chức tương tự hoạt động trên khắp khu vực rộng lớn hơn. Riêng gia đình họ Ming đã bị buộc tội gian lận viễn thông, giết người, giam giữ trái phép, tống tiền, điều hành sòng bạc, tổ chức mại dâm và buôn bán ma túy.

Mối quan hệ giữa Đảng Cộng sản Trung Quốc (CCP) và các trung tâm lừa đảo được hiểu rõ hơn là CCP đã cho phép các hoạt động này phát triển chứ không phải là người xây dựng và chỉ đạo chúng.

Ban đầu, các trung tâm này nhắm mục tiêu vào những người nói tiếng Trung Quốc vì tiếng Quan thoại là ngôn ngữ chung ở phần lớn khu vực bang Shan và người Trung Quốc dễ dàng được tuyển dụng làm người điều hành.

Khi quy mô hoạt động mở rộng và mục tiêu chuyển sang các nạn nhân nước ngoài có thu nhập cao hơn, mâu thuẫn với các lợi ích của Bắc Kinh ngày càng gia tăng. Trung Quốc hiện đang cố gắng trấn áp điều mà trước đây họ từng dung túng, trong khi các đối tượng hoạt động với động cơ lợi nhuận lớn hơn bất kỳ nguồn thu nhập thay thế nào đang phải vật lộn để tồn tại.

Người Mỹ là một trong những mục tiêu chính vì các vụ lừa đảo nhắm vào người Mỹ khó có thể gây ra phản ứng từ phía Đảng Cộng sản Trung Quốc. Họ cũng đại diện cho một lượng lớn nạn nhân tiềm năng có thu nhập cao.

Hoa Kỳ đứng thứ tám trên thế giới về GDP bình quân đầu người, chỉ sau một số ít các quốc gia nhỏ và giàu có như Singapore, Na Uy, Brunei, Thụy Điển và Ả Rập Xê Út.

Tuy nhiên, dân số của các quốc gia đó nhỏ hơn nhiều so với Mỹ, khiến Hoa Kỳ trở thành mục tiêu đầu tư thông minh hơn cho ngành công nghiệp lừa đảo.

Trung Quốc có dân số đông hơn và tầng lớp trung lưu rất lớn. Tuy nhiên, sức mua trung bình của người Mỹ gấp khoảng sáu đến bảy lần so với người thuộc tầng lớp trung lưu Trung Quốc.

Tiếng Anh là ngôn ngữ mà các trung tâm này có thể dễ dàng tuyển dụng nhân viên bằng cách buôn người châu Phi, Ấn Độ và Philippines, thường thông qua các vụ lừa đảo việc làm và các lời mời làm việc giả mạo trong lĩnh vực CNTT.

Sự phức tạp về mặt pháp lý và thẩm quyền trong việc truy tố tội gian lận xảy ra ở nước ngoài khiến việc thực thi pháp luật trở nên khó khăn. Trong nhiều trường hợp, vì nạn nhân chuyển tiền một cách tự nguyện, nên các giao dịch này làm phức tạp việc truy tố ngay cả trong nước.

Trung Quốc đã đóng vai trò chủ động trong việc bỏ tù những kẻ lừa đảo, nhưng các hành động thực thi pháp luật của nước này phản ánh một số động cơ ngoài việc thực thi pháp luật. Một trong số đó là vấn đề uy tín: thể hiện hành động cụ thể tạo dựng hình ảnh về một chính phủ có trách nhiệm vào thời điểm Bắc Kinh đang tự định vị mình một cách thuận lợi so với các hoạt động quân sự của Mỹ ở nước ngoài.

Lý do thứ hai là về kinh tế. Một số khu phức hợp và lực lượng biên phòng kiểm soát chúng cản trở các hành lang đầu tư, đường ống dẫn dầu, đường sắt và đường dây điện của Trung Quốc cần đi qua những khu vực đó, và ở những nơi mà một hoạt động lừa đảo kiểm soát lãnh thổ mà dự án Vành đai và Con đường cần đến, Bắc Kinh có động cơ để loại bỏ nó.

Một động lực thứ ba phản ánh logic của các cuộc thanh trừng của Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc: những cá nhân hoạt động với sự khoan dung rõ ràng từ phía Đảng Cộng sản Trung Quốc đã mất đi sự ủng hộ về chính trị và đang bị loại bỏ vì lý do nội bộ.

Các tổ chức vũ trang sắc tộc cũng đã giao nộp công dân Trung Quốc cho Bắc Kinh như một tín hiệu thể hiện sự liên kết, với kỳ vọng tiếp tục nhận được đầu tư, và một khi những cá nhân đó bị Trung Quốc giam giữ, việc truy tố trở nên cần thiết để duy trì vẻ ngoài của hành động có nguyên tắc.

Cục Điều tra Liên bang (FBI) đã phát động một chiến dịch ưu tiên cao, thiết lập một trung tâm tiếp nhận khiếu nại cho các nạn nhân và đang phối hợp với chính quyền khu vực để cắt đứt truy cập internet vào các khu phức hợp này.

Lực lượng đặc nhiệm chống lừa đảo ( Scam Center Strike Force ), một lực lượng liên ngành gồm Bộ Tư pháp, Cơ quan Mật vụ , Bộ Ngoại giao, FBI và Cơ quan Điều tra An ninh Nội địa, đặt trụ sở tại Thái Lan, nơi các nhân viên người Mỹ đã tham gia cùng Lực lượng đặc nhiệm phòng chống tội phạm của Cảnh sát Hoàng gia Thái Lan. Các cuộc đột kích đã được lực lượng an ninh Thái Lan tiến hành với sự có mặt của nhân viên Mỹ với tư cách là người quan sát.

Hạn chế về mặt hoạt động là vấn đề thẩm quyền: vì các khu phức hợp nằm trên lãnh thổ Myanmar, nên cả chính phủ Thái Lan lẫn chính phủ Mỹ đều không có thẩm quyền giữ các địa điểm bị tịch thu, và các trung tâm bị đột kích thường được mở cửa trở lại dưới sự quản lý mới.

Tại Karen của Myanmar , 145 nghi phạm lừa đảo người Trung Quốc đã bị bắt giữ ở Myawaddy trong một chiến dịch trấn áp chung giữa Trung Quốc, Myanmar và Thái Lan, bao gồm việc phá dỡ các công trình tại công viên KK và Shwe Kokko. Trung Quốc báo cáo đã hồi hương hơn 1.500 nghi phạm theo một cơ chế ba bên được khởi động vào năm 2025.

Nếu Bắc Kinh thực sự muốn chấm dứt các trung tâm lừa đảo, họ có thể thực hiện nhiều bước. Họ có thể truy tố lãnh đạo các tập đoàn có trụ sở tại Vân Nam, Hồng Kông và Ma Cao thay vì chỉ trục xuất những người điều hành cấp thấp.

Chính phủ có thể trừng phạt hoặc bắt giữ các mạng lưới của She Zhijiang và Wan Kuok-koi ngay tại nguồn, thay vì chờ đợi các chính phủ nước ngoài hành động trước. Họ có thể cắt đứt sự hỗ trợ từ các doanh nghiệp nhà nước, nguồn tài trợ, tiện ích công cộng và viễn thông mà các khu phức hợp này phụ thuộc vào để hoạt động.

Điều này có thể ngăn chặn truyền thông nhà nước quảng bá các dự án liên quan đến Sáng kiến ​​Vành đai và Con đường như Shwe Kokko, vốn tạo vỏ bọc cho cơ sở hạ tầng tội phạm. Nó cũng có thể gây áp lực lên Lực lượng Biên phòng và Quân đội Quốc gia Karen để trục xuất hoàn toàn các khu dân cư, thay vì chỉ giao nộp một số cá nhân được chọn như một cử chỉ ngoại giao.

Điều này có thể cho phép hoặc hỗ trợ quyền tài phán của Mỹ và Thái Lan trong việc bắt giữ và giữ vĩnh viễn các địa điểm bị tịch thu. Nó có thể cắt đứt sự lưu chuyển tiền mặt ra vào các trung tâm lừa đảo, vốn sử dụng các giao dịch chuyển tiền bằng đồng nhân dân tệ thông qua các nền tảng rửa tiền của Trung Quốc.

Việc Trung Quốc không làm điều này cho thấy chính quyền nước này đang được hưởng lợi từ sự tồn tại dai dẳng của các trung tâm lừa đảo.