Vì sao danh tướng Trương Vĩnh Đức được coi là “vật tế thần” nổi tiếng nhất lịch sử Trung Hoa?

[PinaColada]

Trương Vĩnh Đức qua đời ở tuổi 73, trải qua hai triều, sáu đời vua. Dù bị xem là “vật tế thần” trong lời sấm “Điểm kiểm làm thiên tử”, ông vẫn giữ đúng vị trí của mình, tận tâm phò tá quân vương và có kết cục tốt đẹp.

Tháng 4 năm 959, Chu Thế Tông Sài Vinh thân chinh Bắc phạt Liêu quốc. Đây là một trong những chiến dịch thành công nhất thời Ngũ Đại Thập Quốc, khi quân Hậu Chu gần như không chịu tổn thất đáng kể nhưng vẫn giành được thắng lợi lớn, thu phục ba châu, mười bảy huyện cùng hàng vạn hộ dân vùng biên.

Chiến thắng nhanh chóng khiến Sài Vinh tràn đầy tự tin. Ông cho rằng các thành trì phía bắc chỉ cần “nghe gió là hàng”, từ đó nảy sinh ý định tiến công U Châu – một mục tiêu chiến lược quan trọng. Tuy nhiên, khi triệu tập chư tướng bàn bạc, hầu hết đều phản đối. Trước sự dè dặt ấy, Sài Vinh tỏ ra không hài lòng và vẫn quyết tâm theo đuổi kế hoạch của mình.

Trương Vĩnh Đức được coi là “vật tế thần” nổi tiếng nhất lịch sử Trung Hoa. Ảnh minh hoạ.

Chính vào thời điểm ấy, một sự việc kỳ lạ đã xảy ra, làm thay đổi hoàn toàn cục diện lịch sử.

Túi da bí ẩn và lời tiên tri định mệnh
Trong lúc duyệt tấu chương vào ban đêm, Sài Vinh bất ngờ phát hiện một túi da kẹp trong đống văn thư. Khi mở ra, ông thấy một thanh gỗ dài, trên đó khắc bốn chữ: “Điểm kiểm tác thiên tử”.

“Điểm kiểm” là cách gọi tắt của chức “Điện tiền đô điểm kiểm” – người chỉ huy cấm quân, nắm trong tay lực lượng quân sự tinh nhuệ bảo vệ hoàng cung. Lúc bấy giờ, chức vụ này do Trương Vĩnh Đức – em rể của Sài Vinh – đảm nhiệm.

Dù chưa rõ thực hư, nhưng lời sấm ấy đã khiến Sài Vinh sinh nghi và bất an. Vốn đang mang bệnh, lại thêm tâm lý lo lắng, ông nhanh chóng lâm trọng bệnh, buộc phải rút quân về kinh. Trước khi qua đời, Sài Vinh quyết định tước binh quyền của Trương Vĩnh Đức, đồng thời bổ nhiệm Triệu Khuông Dận thay thế.

Không ngờ, chính quyết định này lại mở đường cho sự kiện “Trần Kiều binh biến”. Sau khi Sài Vinh mất, Triệu Khuông Dẫn được quân sĩ tôn lên làm hoàng đế, lập ra nhà Tống. Lời sấm “Điểm kiểm làm thiên tử” ứng nghiệm, nhưng người gánh chịu hệ quả lại là Trương Vĩnh Đức – một người không hề có dã tâm đoạt vị.

Xuất thân và bước ngoặt cuộc đời
Trương Vĩnh Đức sinh ra trong gia đình võ tướng, là con trai của Trương Dĩnh – quan phòng ngự sứ An Châu. Nhờ mối quan hệ thân thiết giữa cha ông và Quách Uy, ông được gả con gái của Quách Uy, từ đó bước vào tầng lớp quyền lực.

Biến cố lớn xảy ra khi Trương Dĩnh bị thuộc hạ sát hại, hung thủ chạy sang Nam Đường. Sau này, khi Quách Uy nắm quyền, ông tiến cử con rể vào triều, giúp Trương Vĩnh Đức có chỗ đứng ổn định.

Bước ngoặt lớn nhất trong cuộc đời ông đến từ một tình huống nguy hiểm. Khi triều đình Hậu Hán tiến hành thanh trừng gia quyến của Quách Uy, Trương Vĩnh Đức tình cờ đang ở ngoài kinh thành. Nhờ tài ứng biến và lời lẽ thuyết phục, ông không chỉ giữ được tính mạng mà còn khiến người thi hành mệnh lệnh quay sang bảo vệ mình.

Sự kiện này không chỉ thể hiện trí tuệ mà còn cho thấy bản lĩnh chính trị của Trương Vĩnh Đức – yếu tố giúp ông tồn tại trong thời đại đầy biến động.

Lập công trong huyết chiến Cao Bình
Khi Chu Thế Tông Sài Vinh vừa lên ngôi, Bắc Hán liên kết với Liêu quốc tấn công. Trận chiến quyết định diễn ra tại Cao Bình.

Trong lúc nhiều tướng lĩnh do dự, thậm chí rút lui, Trương Vĩnh Đức cùng Triệu Khuông Dận đã dẫn quân xung phong. Mỗi người chỉ huy khoảng 2.000 quân tinh nhuệ nhưng đã tạo nên bước ngoặt chiến trường, đánh tan quân Bắc Hán.

Chiến thắng này không chỉ cứu vãn tình thế mà còn củng cố vị thế của Sài Vinh. Sau trận chiến, khi hoàng đế định xử tử hàng loạt tướng lĩnh vì thất bại, chính Trương Vĩnh Đức đã can gián, đề xuất chỉ trừng phạt những người chịu trách nhiệm chính để ổn định quân tâm.

Lời khuyên ấy được chấp nhận, góp phần khôi phục kỷ luật quân đội và tạo tiền đề cho các chiến dịch sau này.

Báo thù và lập công trong chiến dịch Nam Đường
Trong các chiến dịch đánh Nam Đường, Trương Vĩnh Đức tiếp tục thể hiện tài năng quân sự. Vì kẻ thù giết cha đang ở Nam Đường, ông chủ động xin làm tiên phong.

Tại Thọ Xuân, ông dùng kế nghi binh, dụ đối phương rơi vào phục kích và giành thắng lợi lớn. Khi thành bị vây, đối phương buộc phải giao nộp những kẻ từng sát hại cha ông. Trương Vĩnh Đức đích thân xử tử chúng, hoàn thành tâm nguyện báo thù.

Sau đó, ông cùng Triệu Khuông Dận tiếp tục tiến quân, phối hợp ăn ý và giành nhiều chiến thắng quan trọng. Đặc biệt, ông đã học hỏi và áp dụng chiến thuật mới để đánh bại thủy quân Nam Đường, thu được nhiều chiến thuyền.

Nhờ những chiến công này, ông được thăng chức Điện tiền đô điểm kiểm – vị trí nắm giữ quyền lực quân sự quan trọng bậc nhất.

Không màng quyền lực, giữ trọn đạo trung
Điều đáng chú ý là dù nắm trong tay binh quyền, Trương Vĩnh Đức lại không hề có tham vọng chính trị. Ông luôn giữ thái độ khiêm nhường và kính trọng Triệu Khuông Dận – người sau này trở thành hoàng đế.

Khi Triệu Khuông Dận gặp khó khăn về tài chính trong việc cưới vợ kế, Trương Vĩnh Đức đã hào phóng giúp đỡ. Sau khi lên ngôi, Triệu Khuông Dận trọng dụng ông, phong chức cao và vẫn giữ tình nghĩa huynh đệ.

Trong chiến lược thống nhất đất nước, Trương Vĩnh Đức đưa ra quan điểm sắc bén: trước hết nên cắt đứt mối liên minh giữa Bắc Hán và Liêu quốc, sau đó mới tiến hành tấn công. Nhận định này hoàn toàn phù hợp với chiến lược “đánh dễ trước, đánh khó sau” của triều Tống.

Đức độ và cách đối nhân xử thế
Không chỉ giỏi quân sự, Trương Vĩnh Đức còn nổi tiếng với nhân cách cao thượng. Khi bị vu cáo bởi một kẻ thù cá nhân, sau khi sự thật được làm sáng tỏ, ông không trả thù mà chỉ xử phạt nhẹ rồi tha bổng.

Hành động này khiến ông được người đương thời kính trọng như một bậc trưởng giả có đức.

Dưới thời Tống Thái Tông và Tống Chân Tông, ông tiếp tục được trọng dụng, giữ nhiều chức vụ quan trọng và tham gia phòng thủ biên giới. Dù tuổi cao, ông vẫn sẵn sàng ra trận khi đất nước lâm nguy.

Kết cục của “kẻ gánh tội” trong lịch sử
Trương Vĩnh Đức qua đời ở tuổi 73, trải qua hai triều đại và sáu đời hoàng đế. Dù bị xem là “kẻ gánh tội” cho lời sấm “Điểm kiểm làm thiên tử”, ông vẫn giữ được danh tiết, tận trung với triều đình và có kết cục viên mãn.

Đánh giá về ông, Tống Thái Tông từng nói: “Trong thiên hạ, người vừa hiền minh vừa có học vấn, chỉ có Trương Vĩnh Đức mà thôi”.

Nhìn lại cuộc đời Trương Vĩnh Đức, có thể thấy ông là một nhân vật đặc biệt: không tranh quyền đoạt vị, không mưu cầu đế vương, nhưng lại bị cuốn vào vòng xoáy lịch sử và trở thành nhân vật trung tâm của một lời tiên tri định mệnh. Bi kịch lớn nhất của ông không phải là thất bại, mà là bị lịch sử hiểu lầm – một “kẻ gánh tội” nhưng lại là người trung nghĩa hiếm có.

Vietbf @ Sưu tầm