TRUNG CỘNG CÔNG BỐ KẾ HOẠCH MỚI: CUỘC CẠNH TRANH CÔNG NGHỆ TOÀN CẦU BƯỚC VÀO GIAI ĐOẠN QUYẾT LIỆT

[nguoiduatinabc]

Trong khi thế giới chú ý đến chiến sự giữa Hoa Kỳ và Iran cùng những biến động dữ dội của thị trường dầu hỏa, Trung Cộng vừa công bố một văn kiện kinh tế chiến lược được nhiều nhà phân tích xem là một trong những tài liệu quan trọng nhất của thập niên. Kế hoạch Ngũ Niên lần thứ 15 được công bố tại Đại hội Đại biểu Nhân dân Trung Quốc vào Ngày 5 tháng 3 năm 2026, đặt trọng tâm vào trí tuệ nhân tạo và các kỹ nghệ công nghệ cao.

Văn kiện dài 141 trang này nhắc đến trí tuệ nhân tạo hơn 50 lần và đặt mục tiêu đạt mức ứng dụng khoảng 70% trong toàn bộ nền kinh tế Trung Quốc vào năm 2027 và 90% vào năm 2030. Bắc Kinh cũng xác định người máy hình nhân là một ngành kỹ nghệ trụ cột với sản lượng dự kiến tăng gấp đôi trong vòng 5 năm tới.

Ngoài trí tuệ nhân tạo và người máy, kế hoạch còn đề cập đến các chương trình công nghệ cao như mạng truyền thông lượng tử giữa không gian và địa cầu, nghiên cứu năng lượng nhiệt hạch, cùng các hệ thống giao tiếp giữa não bộ con người và máy điện toán. Trung Cộng đặt mục tiêu giá trị các ngành kỹ nghệ liên hệ đến trí tuệ nhân tạo vượt quá 10 ngàn tỷ nhân dân tệ, tương đương khoảng $1.38 ngàn tỷ Mỹ kim.

Một phần then chốt của kế hoạch là việc củng cố quyền kiểm soát chuỗi cung ứng bán dẫn và các nguyên tố đất hiếm. Bắc Kinh tuyên bố sẽ áp dụng những biện pháp đặc biệt nhằm bảo đảm sự tự chủ và ưu thế trong việc chế biến các nguyên liệu chiến lược này.



Hiện nay Trung Quốc kiểm soát khoảng 90% khả năng chế biến đất hiếm trên toàn thế giới. Các nguyên tố này giữ vai trò thiết yếu trong nhiều hệ thống vũ khí tân tiến. Chẳng hạn một chiến đấu cơ F-35 cần khoảng 920 pound vật liệu đất hiếm cho các hệ thống điện tử và điều khiển.

Những hệ thống phòng thủ như Patriot, THAAD và các loại vũ khí dẫn đường chính xác cũng phụ thuộc nặng nề vào nguồn vật liệu này. Vì vậy chuỗi cung ứng đất hiếm đã trở thành một yếu tố chiến lược trong sức mạnh quân sự của các cường quốc.

Trong khi đó Hoa Kỳ đã ban hành Đạo luật CHIPS và Khoa học vào năm 2022 nhằm tăng cường khả năng sản xuất bán dẫn trong nước. Chương trình này phân bổ khoảng $52.7 tỷ Mỹ kim cho ngành bán dẫn, gồm $39 tỷ trợ cấp trực tiếp cùng các ưu đãi thuế đầu tư.

Đạo luật này đã thúc đẩy hơn $640 tỷ Mỹ kim vốn đầu tư tư nhân vào khoảng 140 dự án tại 30 tiểu bang, đồng thời tạo ra khoảng nửa triệu việc làm. Tuy nhiên nhiều chuyên gia nhận định rằng chương trình của Hoa Kỳ chủ yếu tập trung vào một lãnh vực duy nhất, trong khi kế hoạch của Trung Cộng bao trùm toàn bộ hệ thống kỹ nghệ công nghệ cao.

Một yếu tố đáng chú ý khác là việc Trung Cộng áp dụng các biện pháp kiểm soát xuất cảng đối với 17 nguyên tố đất hiếm từ năm 2025. Trong khi đó Bộ Chiến Tranh Hoa Kỳ đang tìm cách loại bỏ sự lệ thuộc vào nguồn cung đất hiếm của Trung Quốc trước thời hạn năm 2027.

Các nhà phân tích cho rằng việc xây dựng chuỗi cung ứng thay thế có thể cần từ 10 đến 15 năm. Điều này tạo ra một giai đoạn chuyển tiếp dài khi Hoa Kỳ vừa phải duy trì sức mạnh quân sự vừa phải phát triển nguồn vật liệu chiến lược mới.

Trong bối cảnh cạnh tranh địa chính trị ngày càng gay gắt, kế hoạch công nghệ mới của Trung Cộng được xem như một chiến lược lâu dài nhằm củng cố vị thế kỹ nghệ và khoa học của quốc gia này trong nhiều thập niên sắp tới.