Vụ thử tên lửa tận thế ở California làm nổi bật thời điểm toàn cầu đầy nguy hiểm khi chiến tranh lan rộng khắp các châu lục.

Hình ảnh vụ phóng tên lửa đạn đạo liên lục địa Minuteman III (qua Flickr).
Tối thứ Ba, Hoa Kỳ đã tiến hành phóng thử một tên lửa đạn đạo liên lục địa có khả năng mang đầu đạn hạt nhân từ bờ biển miền trung California, một lời nhắc nhở đáng sợ về mức độ nguy hiểm của tình hình toàn cầu hiện nay.
Trong khi thế giới đang chứng kiến chiến tranh tàn khốc ở Ukraine và một cuộc xung đột ngày càng leo thang ở Trung Đông, vụ phóng này đã mạnh mẽ nhấn mạnh thực tế nghiệt ngã rằng răn đe hạt nhân một lần nữa trở thành trọng tâm của an ninh quốc tế.
Theo thông cáo báo chí từ Căn cứ Không gian Vandenberg gần Santa Barbara, ngay sau 11 giờ đêm giờ địa phương, một tên lửa Minuteman III đã cất cánh từ căn cứ này. Cuộc thử nghiệm sử dụng một tên lửa không mang đầu đạn được trang bị nhiều đầu đạn tái nhập khí quyển dùng cho thử nghiệm.
Tên lửa đã bay hàng nghìn dặm xuyên qua Thái Bình Dương trước khi tấn công mục tiêu đã định gần đảo san hô Kwajalein thuộc quần đảo Marshall. Hành trình này dài khoảng 4.200 dặm và kéo dài khoảng 22 phút.
Các quan chức thuộc Không quân Mỹ xác nhận rằng cuộc thử nghiệm được thiết kế để đánh giá khả năng sẵn sàng và độ tin cậy của tên lửa. Bộ Tư lệnh Tấn công Toàn cầu của Không quân cho biết vụ phóng được tiến hành để “kiểm chứng hiệu quả, khả năng sẵn sàng và độ chính xác” của hệ thống vũ khí.
Tuy Lầu Năm Góc khẳng định cuộc thử nghiệm là thường lệ và đã được lên kế hoạch từ nhiều năm trước, nhưng thời điểm diễn ra lại vô cùng đáng lo ngại. Thế giới ngày nay đang đối mặt với một bối cảnh địa chính trị ngày càng giống với những thời khắc đen tối nhất của Chiến tranh Lạnh—thậm chí có thể còn đen tối hơn.
Trên khắp châu Âu, cuộc chiến ở Ukraine vẫn tiếp diễn sau bốn năm xung đột tàn khốc. Toàn bộ các khu vực đã bị tàn phá, hàng triệu người phải rời bỏ nhà cửa, và cuộc đối đầu giữa Nga và liên minh phương Tây đã định hình lại cục diện an ninh của lục địa.
Hiện nay, một cuộc khủng hoảng thứ hai đang nhanh chóng bùng phát ở Trung Đông. Hoa Kỳ và Israel gần đây đã tiến hành các cuộc tấn công lớn nhằm vào Iran, giết chết lãnh đạo tối cao của nước này, Ayatollah Ali Khamenei, và châm ngòi cho một cuộc chiến tranh khu vực ngày càng lan rộng.
Tehran đã đáp trả bằng các cuộc tấn công trả đũa trên khắp khu vực Vịnh Ba Tư, đẩy Trung Đông vào một trong những cuộc đối đầu căng thẳng nhất trong nhiều thập kỷ. Những gì bắt đầu như các cuộc tấn công có mục tiêu giờ đây đe dọa leo thang thành một cuộc xung đột rộng lớn hơn liên quan đến nhiều quốc gia.
Tổng thống Donald Trump đã nói rõ rằng cuộc đối đầu có thể leo thang hơn nữa. Ông cảnh báo: "Trận chiến lớn sắp đến rồi", đồng thời hứa hẹn sẽ tăng cường các cuộc tấn công nhằm vào Iran.
Ông Trump đã nhiều lần khẳng định rằng Iran không bao giờ được phép sở hữu vũ khí hạt nhân. Ông nói: “Hãy tưởng tượng xem chế độ này sẽ tự tin đến mức nào nếu họ thực sự sở hữu vũ khí hạt nhân”.
Trong bối cảnh đó, vụ phóng tên lửa Minuteman III mang một thông điệp răn đe không thể nhầm lẫn. Tên lửa này, có khả năng di chuyển với tốc độ hơn 15.000 dặm/giờ, có thể tấn công các mục tiêu ở hầu hết mọi nơi trên hành tinh trong khoảng nửa giờ.
Trung tá Karrie Wray, chỉ huy Phi đội Thử nghiệm Bay số 576, giải thích rằng vụ phóng đã cung cấp dữ liệu quan trọng về hiệu suất của hệ thống. Bà nói: “GT 255 cho phép chúng tôi đánh giá hiệu suất của từng thành phần riêng lẻ trong hệ thống tên lửa”.
“Bằng cách liên tục đánh giá các cấu hình nhiệm vụ khác nhau, chúng tôi có thể nâng cao hiệu suất của toàn bộ hạm đội tên lửa đạn đạo liên lục địa (ICBM)”, Wray nói thêm, nhấn mạnh mục tiêu là đảm bảo “mức độ sẵn sàng tối đa cho phần lực lượng hạt nhân trên đất liền trong bộ ba hạt nhân của quốc gia”.
Bộ ba hạt nhân—tên lửa phóng từ mặt đất, tên lửa đạn đạo phóng từ tàu ngầm và máy bay ném bom tầm xa—tạo thành xương sống của khả năng răn đe chiến lược của Mỹ. Tên lửa Minuteman III đại diện cho thành phần phóng từ mặt đất của hệ thống đó.
Mặc dù cuộc thử nghiệm hôm thứ Ba không sử dụng đầu đạn hạt nhân, nhưng tên lửa này có khả năng mang nhiều đầu đạn hạt nhân. Mỗi đầu đạn đều có sức công phá vượt xa những quả bom đã tàn phá Hiroshima và Nagasaki.
Để phục vụ cuộc thử nghiệm, tên lửa được chọn ngẫu nhiên từ một hầm chứa tại Căn cứ Không quân FE Warren ở Wyoming. Nó được vận chuyển hơn 1.300 dặm đến California trước khi được lắp ráp lại để phóng.
Cán bộ từ nhiều đơn vị đã tham gia vào chiến dịch. Các binh sĩ từ Căn cứ Không quân Minot ở Bắc Dakota đã cung cấp hỗ trợ bảo trì, trong khi các nhân viên vận hành từ cả ba sư đoàn tên lửa hỗ trợ việc phóng.
Tướng SL Davis, chỉ huy Bộ Tư lệnh Tấn công Toàn cầu của Không quân Hoa Kỳ, nhấn mạnh rằng các cuộc thử nghiệm như vậy rất quan trọng để duy trì khả năng răn đe đáng tin cậy. “Dữ liệu chúng tôi thu thập được đảm bảo rằng khả năng tấn công tầm xa của chúng tôi không chỉ là một khái niệm lý thuyết, mà là một lực lượng đã được chứng minh, đáng tin cậy và có sức sát thương cao.”
Hoa Kỳ đã tiến hành hơn 300 cuộc thử nghiệm tương tự trong nhiều thập kỷ qua như một phần của chương trình dài hạn nhằm đảm bảo kho vũ khí hạt nhân của nước này vẫn hoạt động hiệu quả.
Nhưng thế giới nơi những cuộc thử nghiệm đó diễn ra đã thay đổi đáng kể. Sau nhiều thập kỷ mà các nhà lãnh đạo theo chủ nghĩa toàn cầu khẳng định các cuộc chiến tranh lớn là tàn tích của quá khứ, trật tự quốc tế hiện nay dường như ngày càng bất ổn.
Cuộc xung đột ở Ukraine đã làm sống lại bóng ma của một cuộc chiến tranh quy mô lớn ở châu Âu. Đồng thời, cuộc đối đầu leo thang nhanh chóng với Iran đe dọa nhấn chìm Trung Đông vào một cuộc xung đột khu vực rộng lớn hơn.
Những cuộc khủng hoảng này đang đẩy thế giới tiến đến một kỷ nguyên nguy hiểm hơn nhiều. Cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc đang gia tăng, các liên minh ngày càng vững chắc, và nguy cơ tính toán sai lầm ngày càng lớn.
Tên lửa Minuteman III dự kiến sẽ ngừng hoạt động vào cuối thập kỷ này. Nó sẽ được thay thế bằng hệ thống LGM-35A Sentinel thế hệ tiếp theo, được thiết kế để duy trì khả năng răn đe hạt nhân trên đất liền của Mỹ ít nhất đến năm 2075.
Tuy nhiên, ý nghĩa biểu tượng của vụ phóng đêm thứ Ba không chỉ dừng lại ở một cuộc thử nghiệm vũ khí đơn lẻ. Nó phản ánh sự thật đáng lo ngại rằng thế giới đã bước vào một thời kỳ bất ổn sâu sắc.
Từ Đông Âu đến vùng Vịnh Ba Tư, các cuộc xung đột đang lan rộng, các liên minh đang thay đổi, và bóng dáng của sự răn đe hạt nhân một lần nữa bao trùm lên chính trường toàn cầu.
Do đó, việc một quả tên lửa bay vút lên bầu trời đêm tối phía trên California không chỉ đơn thuần là một cuộc trình diễn kỹ thuật. Đó là một lời nhắc nhở mạnh mẽ rằng trong thời đại chiến tranh leo thang và biến động địa chính trị, rủi ro đối với nhân loại hiếm khi nào cao hơn thế.