Từ tàu chiến đến máy bay không người lái và tên lửa: Kho vũ khí ngày càng thu hẹp của Iran

[kentto]

Iran không có tàu sân bay. Mỹ đã triển khai tàu USS Abraham Lincoln (ảnh minh họa) cùng với tàu USS Gerald R. Ford, đóng tại Biển Ả Rập. Ảnh do PACOM cung cấp (Ảnh của Hải quân Mỹ do Chuyên viên Truyền thông Đại chúng cấp 2 Danielle A. Baker chụp/Đã phát hành)

Vũ khí chính của Iran nhằm vào các căn cứ quân sự của Mỹ trong khu vực và Israel là tên lửa đạn đạo. Iran cũng duy trì một lực lượng máy bay không người lái và hải quân hùng mạnh, từng được sử dụng để tấn công tàu thuyền ở Vịnh Ba Tư, Vịnh Oman và eo biển Hormuz.

Tuy nhiên, chỉ sau sáu ngày xung đột, các khí tài hải quân, kho tên lửa và nguồn cung máy bay không người lái của Iran đang bị cạn kiệt nhanh chóng. Và không giống như Hoa Kỳ, Iran không thể bổ sung chúng trong khi các cơ sở sản xuất và cơ sở hạ tầng phóng tên lửa của nước này đang bị oanh tạc liên tục.

Một số báo cáo cho rằng có tới 17 tàu chiến mặt nước và một tàu ngầm của Iran đã bị phá hủy . Hình ảnh vệ tinh do BBC Verify xem xét cho thấy một loạt các cuộc tấn công của Mỹ và Israel đã phá hủy hoặc làm hư hại ít nhất 11 tàu hải quân Iran kể từ thứ Bảy, cùng với các căn cứ tên lửa và các cơ sở liên quan đến hạt nhân. Hình ảnh từ căn cứ hải quân Konarak và cảng Bandar Abbas, nơi đặt trụ sở của hải quân Iran trên eo biển Hormuz, cho thấy khói bốc lên từ nhiều tàu.

Trong số các tàu được cho là bị phá hủy có tàu IRINS Makran , tàu hải quân lớn nhất của Iran, vốn đã được cải tạo để làm tàu ​​sân bay chở máy bay không người lái. Hình ảnh vệ tinh cho thấy khói dày đặc bốc ra từ tàu khi đang neo đậu tại Bandar Abbas. Công ty an ninh hàng hải Vanguard báo cáo rằng các tàu IRIS Bayandor, IRIS Naghdi và IRIS Jamaran cũng bị phá hủy. Công ty này còn tuyên bố rằng tàu IRIS Shahid Bagheri, một tàu sân bay chở máy bay không người lái hiện đại được hạ thủy năm 2025, đã bị đánh chìm, mặc dù BBC Verify cho biết họ không thể xác nhận độc lập tuyên bố đó.

Tư lệnh Bộ Tư lệnh Trung tâm Hoa Kỳ, Đô đốc Brad Cooper, cho biết 17 tàu chiến của Iran, bao gồm cả tàu ngầm "hoạt động hiệu quả nhất" của hải quân nước này, đã bị phá hủy. Theo Global Firepower, hải quân Iran xếp thứ 35 trên thế giới . Lực lượng này bao gồm 109 tàu, trong đó có 0 tàu sân bay, 0 tàu sân bay trực thăng, 0 tàu khu trục, 7 tàu hộ vệ, 3 tàu corvette và 25 tàu ngầm. Số còn lại là các tàu tuần tra nhỏ và tàu hỗ trợ. Không có tàu ngầm nào của Iran mang động cơ hạt nhân . Hải quân Iran dựa vào hạm đội tàu ngầm tấn công chạy bằng động cơ diesel-điện, bao gồm tàu ​​ngầm lớp Kilo do Nga sản xuất, tàu ngầm lớp Fateh do Iran tự sản xuất và tàu ngầm mini lớp Ghadir nhỏ hơn được thiết kế cho hoạt động ở vùng nước nông và phòng thủ bờ biển.

Ông Cooper cho biết trong nhiều thập kỷ qua Iran đã quấy rối hoạt động vận tải biển quốc tế, và hiện tại không có một tàu nào của Iran đang di chuyển trong Vịnh Ba Tư, eo biển Hormuz hay Vịnh Oman. Một số tàu có thể bị che khuất bởi mây hoặc khói trong ảnh vệ tinh, hoặc có thể đã bị tấn công trên biển, khiến việc xác minh độc lập trở nên khó khăn.

Các nhà phân tích cảnh báo rằng Iran vẫn giữ khả năng thực hiện các cuộc tấn công hàng hải phi truyền thống bằng máy bay không người lái, tàu ngầm mini và các tàu liên kết với hạm đội tàu chở dầu bí mật của nước này. Các nhà phân tích từ MAIAR cho biết Tehran cũng có thể triển khai các tàu tấn công nhanh nhỏ hơn được trang bị tên lửa chống hạm nếu các tàu chiến lớn hơn của nước này tiếp tục bị nhắm mục tiêu. Iran cũng có thể làm gián đoạn hoạt động vận chuyển thương mại bằng cách rải thủy lôi trên các tuyến đường quan trọng ở eo biển Hormuz hoặc tiến hành các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái vào các tàu chở dầu và cơ sở hạ tầng cảng.

Hình ảnh vệ tinh cũng cho thấy các cuộc tấn công vào các cơ sở gần Natanz, một địa điểm quan trọng trong chương trình hạt nhân của Iran. Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế cho biết các tòa nhà bị tấn công cung cấp lối vào cơ sở làm giàu uranium dưới lòng đất và không dự kiến ​​sẽ có hậu quả phóng xạ nào từ thiệt hại này. Quy mô tổng thể của thiệt hại đối với cơ sở hạ tầng quân sự của Iran vẫn chưa rõ ràng khi các cuộc tấn công vẫn tiếp diễn và các cuộc tấn công của Israel cũng nhắm vào các trụ sở an ninh ở Tehran.

Ngoài hải quân và kho máy bay không người lái, vũ khí gây hỗn loạn quy mô lớn chủ yếu của Iran là kho tên lửa của nước này. Ước tính Iran có khoảng 2.000 tên lửa trước cuộc xung đột tháng 6 với Israel và Mỹ, trong đó nước này đã bắn ít nhất 500 tên lửa vào Israel. Sau cuộc xung đột, các lô hàng tiền thân của tên lửa từ Trung Quốc tăng lên đáng kể, cho thấy Tehran đang gấp rút xây dựng lại kho dự trữ của mình.

Trong những tháng gần đây, Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) cho biết Iran đã đầu tư đáng kể vào việc khôi phục khả năng sản xuất tên lửa, chế tạo hàng chục quả tên lửa mỗi tháng. Theo tờ Times of Israel , tính đến cuộc biểu tình ngày 11 tháng 2 năm 2026 kỷ niệm ngày Cách mạng Hồi giáo, IDF đánh giá rằng Iran sở hữu khoảng 2.500 tên lửa đạn đạo .

Theo Đô đốc Cooper, tính đến ngày 3 tháng 3, Iran đã phóng hơn 500 tên lửa đạn đạo và hơn 2.000 máy bay không người lái kể từ khi chiến dịch bắt đầu.

Mặc dù Iran không phóng tên lửa với tốc độ như hồi tháng 6, nhưng nước này vẫn đã sử dụng hết ít nhất 20% kho tên lửa của mình.

Khả năng bổ sung kho tên lửa của Iran đang bị hạn chế đáng kể. Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth đã nêu rõ việc phá hủy cơ sở sản xuất tên lửa của Iran là một mục tiêu cốt lõi của Mỹ , tuyên bố: “Phá hủy tên lửa của Iran, phá hủy cơ sở sản xuất tên lửa của Iran, phá hủy hải quân và các cơ sở hạ tầng an ninh khác của họ.”

Ngày 2-3 tháng 3, Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) đã tấn công nhiều cơ sở sản xuất tên lửa ở Tehran, bao gồm một trung tâm sản xuất ở khu vực Khojir chuyên sản xuất các linh kiện tên lửa đất đối đất và đất đối không, trung tâm sản xuất nhiên liệu rắn cho tên lửa của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC), và một nhà máy hóa chất sản xuất linh kiện và nhiên liệu cho tên lửa.

Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) báo cáo đã phá hủy 300 bệ phóng tên lửa của Iran kể từ khi cuộc xung đột bắt đầu, phù hợp với báo cáo của truyền thông Israel về việc Iran bắn tên lửa vào Israel giảm 70%. Lực lượng liên hợp Mỹ-Israel đã lên kế hoạch rõ ràng cho chiến dịch của mình nhằm phá hủy khả năng tên lửa đạn đạo của Iran trước khi kho tên lửa đánh chặn của chính họ cạn kiệt.

Tương tự, Viện Nghiên cứu Chiến tranh cho biết việc giảm các cuộc tấn công tên lửa của Iran nhằm vào Israel và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất cho thấy những nỗ lực phá hủy các bệ phóng tên lửa đạn đạo đã có hiệu quả. Hình ảnh vệ tinh cũng cho thấy nhiều công trình bị hư hại tại trụ sở của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo và các cơ quan chính phủ gần đó, bao gồm Đại học Quốc phòng và Bộ Tình báo. Cựu chỉ huy CENTCOM, Tướng Joseph Votel, cho biết một số cuộc tấn công dường như được thiết kế để làm suy yếu bộ máy an ninh nội bộ của chế độ và khả năng kiểm soát dân chúng của chế độ này.

Iran nổi tiếng với việc sản xuất máy bay không người lái và các hệ thống không người lái khác , bao gồm cả phương tiện bay và phương tiện dưới nước. Nước này đã phát triển một hạm đội UAV lớn, bao gồm cả dòng máy bay không người lái tấn công một chiều Shahed được thiết kế để phóng theo đợt nhằm áp đảo hệ thống phòng không hoặc hộ tống các loạt tên lửa. Gulf News đưa tin rằng logic chiến lược luôn là số lượng hơn chất lượng, đủ rẻ để sản xuất với số lượng lớn nhưng lại quá đắt để lực lượng phòng thủ đánh chặn.

Đô đốc Cooper báo cáo rằng, tính đến ngày 3 tháng 3, Iran đã phóng hơn 2.000 máy bay không người lái kể từ khi chiến dịch bắt đầu. Các địa điểm phóng máy bay không người lái đã được liệt kê là mục tiêu cụ thể ngay từ những giờ đầu tiên của Chiến dịch Epic Fury vào ngày 28 tháng 2. Các cuộc tấn công chính xác của Mỹ đã phá hủy cụ thể các địa điểm phóng máy bay không người lái cảm tử Shahed-136 của Iran vào ngày 4 tháng 3.

Tàu sân bay không người lái IRIS Shahid Bagheri của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) , tàu sân bay không người lái tự sản xuất đầu tiên của Iran có khả năng chở tới 60 UAV, bao gồm cả vũ khí tuần tra Shahed-136, đã bị tấn công và vô hiệu hóa chỉ vài giờ sau khi chiến dịch bắt đầu vào ngày 28 tháng 2. Điều này đã loại bỏ khả năng phóng máy bay không người lái di động từ biển của Iran.

Iran vẫn duy trì kho dự trữ máy bay không người lái tầm trung và tầm xa , nhưng nếu các hệ thống phòng thủ điểm không được khôi phục và các địa điểm sản xuất liên tục bị tấn công, khả năng bổ sung máy bay không người lái trong các cuộc xung đột đang diễn ra sẽ bị hạn chế nghiêm trọng.

Về cơ bản, đây là một cuộc chiến tranh tiêu hao. Bên nào cạn kiệt kho vũ khí trước sẽ bị buộc phải ngồi vào bàn đàm phán. Nhưng hai bên không chịu thiệt hại ngang nhau — cơ sở hạ tầng quân sự, tài sản hải quân, các cơ sở sản xuất và giới lãnh đạo của Iran đang bị phá hủy một cách có hệ thống, trong khi lực lượng Mỹ, dù không tránh khỏi thương vong, chủ yếu hoạt động bên ngoài tầm tấn công hiệu quả của Iran và hầu như không chịu thiệt hại nào.