Cựu phi công Mỹ bị cáo buộc huấn luyện quân đội Trung Quốc trái phép

[Romano]

Theo báo Bưu điện Hoa Nam buổi sáng ngày 27/2, Bộ Tư pháp Mỹ cho biết một cựu phi công tiêm kích của Không quân Mỹ đã bị bắt giữ với cáo buộc cung cấp dịch vụ quốc phòng cho quân đội Trung Quốc mà không được phép của Chính phủ Mỹ. Vụ việc được đánh giá là diễn biến mới nhất trong chuỗi điều tra liên quan tới hoạt động huấn luyện quân sự nhạy cảm có yếu tố Trung Quốc.Theo thông cáo của Bộ Tư pháp Mỹ ngày 25/2, ông Gerald Eddie Brown Jr. bị bắt tại Jeffersonville, bang Indiana, ngay sau khi trở về từ Trung Quốc. Ông dự kiến ra hầu tòa lần đầu tại Tòa án Liên bang khu vực Nam Indiana.

Cơ quan chức năng cáo buộc ông Brown đã cung cấp và âm mưu cung cấp dịch vụ quốc phòng cho các phi công thuộc Không quân Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc mà không có sự chấp thuận theo quy định của Bộ Ngoại giao Mỹ, vi phạm Đạo luật kiểm soát xuất khẩu vũ khí (AECA) và Quy định buôn bán vũ khí quốc tế (ITAR).

Ông Brown từng phục vụ hơn 24 năm trong Không quân Mỹ cho đến năm 1996 với quân hàm Thiếu tá. Trong thời gian tại ngũ, ông đảm nhiệm vai trò chỉ huy các đơn vị phụ trách hệ thống vũ khí hạt nhân và dẫn đầu nhiều nhiệm vụ tác chiến. Sau khi rời quân đội, ông làm giảng viên mô phỏng bay theo hợp đồng cho các nhà thầu quốc phòng Mỹ, đào tạo phi công Mỹ điều khiển các dòng máy bay A-10 và F-35.

Theo hồ sơ truy tố, từ tháng 8/2023, ông Brown bị cáo buộc đã phối hợp với một số cá nhân nước ngoài và công dân Mỹ để cung cấp chương trình huấn luyện tác chiến cho phi công Trung Quốc. Tháng 12/2023, ông tới Trung Quốc bắt đầu hoạt động huấn luyện. Bộ Tư pháp Mỹ cho biết trong những ngày đầu tại Trung Quốc, ông Brown đã tiết lộ một số thông tin liên quan tới Không quân Mỹ và trình bày thông tin cá nhân trước các thành viên của lực lượng không quân Trung Quốc.

Giới chức Mỹ nhấn mạnh tính chất nghiêm trọng của vụ việc. Trợ lý Bộ trưởng Tư pháp phụ trách an ninh quốc gia John A. Eisenberg cho rằng Không quân Mỹ đã đào tạo ông Brown trở thành một phi công tinh nhuệ và giao phó nhiệm vụ bảo vệ đất nước, nhưng nay ông phải đối mặt với cáo buộc huấn luyện phi công quân sự Trung Quốc. Đại diện Cục Điều tra Liên bang Mỹ nhận định hành vi bị cáo buộc, nếu được chứng minh, là sự phản bội lòng tin nghiêm trọng.

Đại sứ quán Trung Quốc tại Washington từ chối bình luận về vụ việc. Trong khi đó, Chủ tịch Ủy ban Hạ viện Mỹ về Cạnh tranh Chiến lược với Trung Quốc, ông John Moolenaar, cho rằng vụ án cho thấy Trung Quốc tìm cách tiếp cận cựu quân nhân và công dân Mỹ nhằm thu thập thông tin và công nghệ.Vụ bắt giữ ông Brown diễn ra trong bối cảnh Mỹ gia tăng điều tra các hoạt động huấn luyện quân sự có liên quan tới Trung Quốc. Trước đó, năm 2022, cựu phi công Thủy quân Lục chiến Mỹ Daniel Duggan bị bắt tại Australia theo yêu cầu của Mỹ với cáo buộc huấn luyện phi công quân sự Trung Quốc trong giai đoạn 2010 - 2012. Chính phủ Australia đã phê duyệt dẫn độ vào năm 2024, song ông Duggan vẫn đang tiến hành các thủ tục kháng cáo cuối cùng.

Ngoài Mỹ, Anh cũng từng cảnh báo về việc Trung Quốc tuyển dụng cựu phi công Không quân Hoàng gia với mức thù lao cao. London sau đó sửa đổi luật an ninh quốc gia, hình sự hóa hành vi cung cấp huấn luyện quân sự cho một số quốc gia nước ngoài nếu không được phê chuẩn.

Những diễn biến trên phản ánh mức độ nhạy cảm ngày càng cao của lĩnh vực huấn luyện quân sự và chuyển giao kiến thức quốc phòng trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa Mỹ và Trung Quốc gia tăng.