Ngày 2 tháng 4, Bộ Ngoại giao Mỹ đă tước visa của các thành viên trong ban nhạc nổi tiếng Los Alegres del Barranco sau khi nhóm này gây tranh căi lớn v́ ca tụng một ông trùm buôn lậu ma túy. Đây là một động thái mạnh mẽ của chính quyền Mỹ nhằm phản ứng với hành vi được cho là cổ xúy cho tội phạm và bạo lực, đặc biệt khi nhóm nhạc này đưa h́nh ảnh một thủ lĩnh băng đảng ma túy lên sân khấu trong một buổi tŕnh diễn tại Mexico.
Vụ việc bắt nguồn từ một buổi biểu diễn của Los Alegres del Barranco vào cuối tháng 3 tại tiểu bang Jalisco, Mexico. Trong buổi tŕnh diễn này, nhóm nhạc đă chiếu h́nh ảnh của ông Nemesio Rubén “El Mencho” Oseguera, thủ lĩnh của băng đảng ma túy Jalisco New Generation Cartel (CJNG). Ông Oseguera, người được cho là một trong những tội phạm nguy hiểm nhất tại Mexico, đă gây ra không ít lo ngại cho giới chức Mỹ và Mexico.
CJNG là một trong những băng đảng ma túy lớn nhất và tàn bạo nhất ở Mexico, chuyên buôn bán ma túy và tham gia vào nhiều hoạt động tội phạm như giết người, bắt cóc và tẩy chay đối thủ. Các lực lượng an ninh đă liên tục truy bắt Oseguera và các thành viên trong băng đảng của ông. Chính quyền Tổng thống Donald Trump đă chính thức liệt CJNG vào danh sách tổ chức khủng bố quốc tế, và sự xuất hiện của Oseguera trên màn ảnh trong một buổi biểu diễn âm nhạc đă khiến công chúng không khỏi phẫn nộ.
Ông Christopher Landau, thứ trưởng Bộ Ngoại giao Mỹ và là người từng giữ chức đại sứ Mỹ tại Mexico, đă lên tiếng trên mạng xă hội X (trước đây là Twitter) về quyết định tước visa của ban nhạc Los Alegres del Barranco. Ông Landau nhấn mạnh rằng, mặc dù ông rất tôn trọng quyền tự do biểu đạt, nhưng hành động ca tụng tội phạm như vậy phải có hậu quả. Ông khẳng định: "Chúng tôi không cần trải thảm đón những người ca tụng tội phạm và khủng bố."
Ngoài việc tước visa, Bộ Ngoại giao Mỹ cũng đề cập rằng những cá nhân có hành vi khuyến khích hoặc hợp tác với các tổ chức tội phạm, đặc biệt là các tổ chức khủng bố, sẽ bị xem xét nghiêm ngặt về việc cấp visa. Đây là một phần trong chiến lược của Mỹ nhằm ngăn chặn sự lan rộng của các băng đảng tội phạm quốc tế và bảo vệ an ninh quốc gia.
Việc Los Alegres del Barranco chiếu h́nh ảnh của ông Oseguera không phải là sự kiện duy nhất phản ánh sự lăng mạn hóa băng đảng ma túy trong nền văn hóa đại chúng. Thời gian gần đây, một xu hướng trong âm nhạc và nghệ thuật Mexico là những ca khúc và các sản phẩm văn hóa ca ngợi cuộc sống của các thành viên băng đảng, khắc họa họ như những anh hùng hoặc những người sống theo kiểu "tự do" và "cứng cỏi."
Các nghệ sĩ ḍng nhạc pop và narcocorrido (ḍng nhạc kể về cuộc sống của các băng đảng ma túy) đă làm nổi bật h́nh ảnh các ông trùm ma túy trong những bài hát, video âm nhạc, và thậm chí trong các buổi biểu diễn trực tiếp. Đây là một hiện tượng gây tranh căi lớn ở Mexico, với nhiều người cho rằng điều này đă góp phần cổ xúy cho tội phạm và bạo lực.
Phản ứng trước vụ việc này, các cơ quan chức năng tại Mexico đă mở cuộc điều tra nhằm làm rơ hành vi cổ xúy bạo lực qua các sản phẩm âm nhạc. Công tố viên ở các tiểu bang Jalisco và Michoacán đă vào cuộc, xác định liệu hành động của Los Alegres del Barranco có vi phạm các quy định pháp lư về việc tôn vinh tội phạm hay không. Họ đă chỉ trích ban nhạc v́ đă lợi dụng sự nổi tiếng để thu hút sự chú ư bằng cách đưa các tội phạm nguy hiểm như Oseguera lên màn ảnh.
Vụ việc này đă ảnh hưởng không nhỏ đến lịch tŕnh của Los Alegres del Barranco, với việc buổi tŕnh diễn tại Tulsa, Oklahoma vào ngày 4 tháng 4 có nguy cơ bị hủy bỏ. Mặc dù trang web bán vé không chính thức thông báo về việc hủy, song nhiều khả năng sự can thiệp của chính quyền Mỹ sẽ ảnh hưởng lớn đến sự nghiệp quốc tế của nhóm nhạc này.
Tuy nhiên, không chỉ ban nhạc Los Alegres del Barranco gặp khó khăn trong vụ việc này. Các nghệ sĩ khác trong ḍng nhạc narcocorrido và các thể loại tương tự cũng đang phải đối mặt với sự giám sát ngày càng nghiêm ngặt từ cả chính quyền Mexico và Mỹ. Các tổ chức văn hóa và nghệ thuật cũng đang phải xem xét lại vai tṛ của âm nhạc trong việc ảnh hưởng đến nhận thức xă hội và pháp lư về tội phạm.
Vụ việc liên quan đến ban nhạc Los Alegres del Barranco không chỉ là một vấn đề pháp lư đơn thuần mà c̣n là một cuộc tranh luận rộng lớn về vai tṛ của âm nhạc và văn hóa trong xă hội. Chính quyền Mỹ đă phản ứng mạnh mẽ với hành vi ca ngợi tội phạm, và điều này có thể là một lời cảnh tỉnh cho các nghệ sĩ khác trong việc đảm bảo rằng sự tự do biểu đạt không đi kèm với việc tôn vinh bạo lực và tội phạm. Trong khi đó, chính quyền Mexico cần tiếp tục nỗ lực giải quyết vấn đề băng đảng ma túy và ngăn chặn sự lăng mạn hóa các tổ chức tội phạm trong giới trẻ.
VietBF@ Sưu tập