Nợ nần là bác thằng bần, kiếm được tiền th́ hăy tiêu chứ đừng chi tiêu lung tung. V́ lăi suất cao không tưởng đâu nha. Đó là thông tin được Cục Quản lư cạnh tranh công bố tại Hội thảo “Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong lĩnh vực tín dụng tiêu dùng, thực trạng và giải pháp”.
Nhiều người tiêu dùng “sập bẫy”
Ông Hồ Tùng Bách – Pḥng Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng (Cục Quản lư cạnh tranh) cho biết, lăi suất người tiêu dùng hiện nay phải chịu cao nhất 80%/năm và trung b́nh 60 đến 70%/ năm. “Khi chúng tôi nhận được khiếu nại của người tiêu dùng th́ người tiêu dùng đă kư hợp đồng với lăi suất “cắt cổ” như vậy”, ông Bách nhấn mạnh.
Để nhận diện các hoạt động cho vay tiêu dùng, ông Bách cho biết: Thông thường, các công ty cho vay tiêu dùng thường cung cấp dịch vụ ở quầy siêu thị, trung tâm mua sắm rất hoành tráng. Ngoài ra, nhân viên tư vấn thường là các cô gái rất xinh đẹp. Người tiêu dùng nhận thấy rằng công ty cũng to, làm ăn uy tín nên đă tin tưởng và tham gia vay tiêu dùng.
Tuy nhiên, khi nhận được khiếu nại của người tiêu dùng, Cục Quản lư cạnh tranh muốn yêu cầu các công ty cho vay cung cấp hợp đồng nhưng các công ty này cũng đều từ chối nên để bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng cũng khó v́ không có những căn cứ trong hợp đồng mà người tiêu dùng đă kư.
Một điều rất nguy hiểm cũng được Cục Quản lư cạnh tranh cảnh báo người vay tiêu dùng sẽ phải khai báo những người thân trong gia đ́nh. Các công ty cho vay giải thích, thông tin về người thân thu thập để phục vụ cho việc liên hệ nhằm t́m kiếm hỗ trợ khi cho vay, hoàn toàn không có mục đích ǵ khác. Tuy nhiên, khi nợ quá hạn, họ đ̣i nợ lại t́m đến người nhà để hăm dọa, nhắn tin đe dọa tới người thân.
Ông Bách cũng dẫn chứng một trường hợp t́m đến Cục Quản lư cạnh tranh để khiếu nại là người phụ nữ đang mang bầu 4 tháng đă bị ép kư vào giấy cam kết trả nợ thay cho chồng. Trước đó, chồng của người phụ nữ này vay tiền mua điện thoại di động, người chồng không trả nợ, bỏ trốn. Sau đó chị vợ liên tục bị số điện thoại lạ tự xưng là người của công ty đe dọa, gây áp lực bắt buộc kư vào giấy nhận nợ thay. Một ngày, chị vợ nhận được 17 cuộc gọi và 20 tin nhắn đe dọa đ̣i nợ và các cuộc gọi kéo dài suốt từ 6 giờ sáng tới 10 giờ đêm.
Cục Quản lư cạnh tranh cũng cho biết, thông thường, để gửi được đơn khiếu nại cho bên công ty cũng rất khó khăn v́ không cung cấp email, chỉ cho liên hệ với hệ thống chăm sóc khách hàng. Khi gọi vào tổng đài, lời nhắn tự động rất dài, hơn 1 phút mới nghe được chi tiết số điện thoại để liên hệ thành công với nhân viên tư vấn. Nhưng khi gọi người đầu tiên tư vấn th́ nói “bây giờ em đă nghỉ việc rồi, anh gọi lại cho tổng đài tư vấn”. Cứ đẩy qua, đẩy lại như vậy khiến cho khách hàng càng thêm bức xúc.
Lăi suất 20% chỉ có trong mơ
TS. Đinh Thị Thanh Nhàn – Khoa kinh tế Luật, trường Đại học Thương mại Hà Nội cho biết, hiện nay, pháp luật chưa có quy định riêng cho vay tiêu dùng nên toàn bộ vấn đề cho vay tiêu dùng đều dựa vào quy định chung tại Luật Tổ chức tín dụng.
Tuy nhiên, trong Luật Tổ chức tín dụng các phần liên quan tới giới hạn, hạn mức, thủ tục cho vay đối với các ngân hàng, công ty tài chính đă quá lạc hậu đối với cho vay tiêu dùng. “Các quy định về cho vay tiêu dùng thực tế là hoạt động kinh doanh có tính rủi ro rất cao, có khấu hao nhanh nên chúng tôi cho rằng cần có quy định riêng với lĩnh vực này”, bà Nhàn nói.
Bà Nhàn cũng cho biết, năm 2014 Ngân hàng Nhà nước có xây dựng Dự thảo về hoạt động tiêu dùng cho các công ty tài chính, theo dự thảo này, nếu muốn cho vay tiêu dùng các tổ chức tín dụng phải thành lập công ty tài chính. Ngoài ra, thông tư đó cũng có rất nhiều quy định để đảm bảo tính xác định lăi suất, tính minh bạch cho vay tiêu dùng nhưng đến nay thông tư này chưa được thông qua.
Cũng theo bà Nhàn, theo quy định hiện nay, lăi suất trần quy định cho vay tiêu dùng là 20% mỗi năm. Tuy nhiên, lăi suất 20% cho vay tiêu dùng là lăi suất “trong mơ”, v́ trên thực tế thấp nhất vẫn là 25% và có lăi suất tới 80% như Cục Quản lư cạnh tranh đă nhận được khiếu nại.
C̣n bà Phạm Quế Anh – Chuyên gia Tổ chức Hợp tác quốc tế Đức (GIZ) cho rằng, tín dụng tiêu dùng th́ nhỏ nhưng hậu quả lại không hề nhỏ, nó đă là nguyên nhân dẫn tới bong bóng bất động sản năm 2008 ở Mỹ. Đặc biệt, tín dụng tiêu dùng sẽ gây ra nhiều khó khăn cho những người có hoàn cảnh khó khăn khi nhu cầu tham gia vào chi tiêu ngày càng cao. “Dù pháp luật có hoàn thiện đến đâu th́ cũng khó bảo vệ được nên quan trọng nhất là người tiêu dùng vẫn phải nhận thức được quyền lợi của ḿnh và hành xử như người tiêu dùng thông minh”, bà Quế Anh nói.
vietbf @ sưu tầm