Hơn 20 tiểu bang và Washington, DC, hôm Thứ Ba, 1 Tháng Tư, nộp đơn kiện chính quyền Tổng Thống Donald Trump v́ hủy $11.4 tỷ tiền trợ cấp mà liên bang đă chi cho những nơi này trong đại dịch COVID-19.
Trong đơn kiện nộp lên ṭa liên bang ở Rhode Island, bộ trưởng tư pháp và thống đốc 23 tiểu bang và DC cho rằng Bộ Y Tế không có thẩm quyền tự ư lấy lại tiền trợ cấp đó. Các tiểu bang dùng tiền trợ cấp đó để theo dơi, pḥng ngừa và kiểm soát bệnh truyền nhiễm, như sởi và cúm gia cầm, cũng như theo dơi dịch vụ chăm sóc sức khỏe tâm thần và hỗ trợ điều trị nghiện ma túy.
Việc chặn số tiền trợ cấp đó là vụ cắt giảm ngân sách mới nhất dưới thời tân Bộ Trưởng Y Tế Robert F. Kennedy Jr.
Thứ Tư tuần trước, khi thông báo sẽ lấy lại tiền trợ cấp, Bộ Y Tế (HHS) giải thích số tiền đó chủ yếu dành cho thử COVID-19, chích ngừa COVID-19 và dự án chống COVID-19 toàn cầu, bao gồm cho nhân viên y tế cộng đồng phụ trách những nhóm dân số dễ bị COVID-19 nặng nhất.
“Đại dịch COVID-19 đă hết, và HHS sẽ không c̣n lăng phí hàng tỷ đô la tiền đóng thuế của người dân để ứng phó với đại dịch không c̣n tồn tại mà người Mỹ đă thoát khỏi cách đây mấy năm. HHS đang ưu tiên trợ cấp dự án giúp Tổng Thống Trump thực hiện nhiệm vụ giải quyết dịch bệnh măn tính của chúng ta và Làm Cho Hoa Kỳ Khỏe Mạnh Trở Lại,” HHS ra thông báo cho hay hôm Thứ Tư.
Theo dự trù, trong ṿng 30 ngày kể từ ngày thông báo, Trung Tâm Pḥng Ngừa Dịch Bệnh (CDC) bắt đầu lấy lại số tiền trợ cấp đó, HHS cho hay, theo CNN.
Tuần trước, chính quyền gửi thông báo lấy lại tiền trợ cấp tới cơ quan và tổ chức y tế địa phương, theo bà Lori Tremmel Freeman, giám đốc điều hành Hiệp Hội Giới Chức Y Tế Quận Hạt và Thành Phố Quốc Gia (NACCHO). Hiệp hội này có thể bị lấy lại khoảng $10 triệu, bà Freeman cho biết.
“Đây là tiền trợ cấp thời COVID-19. Số tiền này bắt đầu vào thời ứng phó với COVID-19, nhưng phần lớn đều nằm trong các thỏa thuận kéo dài quá t́nh trạng khẩn cấp này, để một số công việc trong t́nh trạng khẩn cấp này có thể được gia hạn nhằm chuẩn bị tốt hơn cho t́nh trạng khẩn cấp kế tiếp, hoặc để xây dựng cơ sở hạ tầng,” bà Freeman giải thích.
Bà Freeman nêu vài ví dụ của công việc đó, như làm xét nghiệm cho người mắc bệnh, giữ cho tỉ lệ chích ngừa cao và theo dơi mẫu nước thải để biết bệnh lây lan ra sao. Việc lấy lại tiền trợ cấp có thể làm nhiều người bị sa thải.
“Đây là những thứ có thể bất th́nh ĺnh ảnh hưởng tới công việc hiện nay của chúng tôi, thậm chí trong lúc chúng tôi đang ứng phó với những t́nh trạng khẩn cấp và dịch bệnh hiện tại,” bà Freeman nói.
Ông Brian Castrucci, chủ tịch kiêm tổng giám đốc de Beaumont Foundation, tổ chức bất vụ lợi nghiên cứu và hỗ trợ nhân viên y tế công cộng Mỹ, gọi vụ lấy lại tiền trợ cấp này là “đ̣n giáng khốc liệt cho nền y tế công cộng” khắp nước Mỹ, cả ở thành phố lớn lẫn vùng quê.
Các tổ chức y tế địa phương có lẽ chưa tiêu tiền trợ cấp, nhưng có lẽ đă dự định tiêu cho việc ǵ, ông Castrucci cho hay.
“Người ta sẽ mất việc làm, chương tŕnh sẽ bị giảm hoặc bị bỏ, cộng đồng sẽ ít an toàn hơn,” ông Castrucci nói. “Số tiền nhiều như vậy có thể sẽ ảnh hưởng gần như mọi khía cạnh của cơ quan y tế. Quyết định này làm cho cộng đồng và đất nước chúng ta yếu hơn, ít an toàn hơn, và đe dọa nền kinh tế của chúng ta.”