U năo là một bệnh lư nguy hiểm, ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng của năo bộ và hệ thần kinh. Bệnh có thể xuất hiện ở bất kỳ độ tuổi nào.
Ngày 6/3, NSƯT Quư B́nh vừa qua đời ở tuổi 42 sau một thời gian điều trị bệnh u năo ác tính. Nam diễn viên đă giữ kín bệnh t́nh và âm thầm chống chọi với những cơn đau đớn.
Bệnh nguy hiểm
Theo các bác sĩ Khoa Ngoại Thần kinh, Bệnh viện K (Hà Nội), u năo là t́nh trạng các tế bào trong năo phát triển mất kiểm soát, tạo thành khối u bất thường. Các khối u này có thể khởi phát từ tế bào năo, tế bào đệm của hệ thần kinh trung ương hoặc bắt đầu từ các bộ phận khác như phổi, thận… di căn lên năo.
U năo chiếm 2% trong tổng số ca ung thư trong mọi nhóm tuổi. Người trên 85 tuổi có tỷ lệ bị u năo cao nhất.

Nghệ sĩ Quư B́nh qua đời khi mới 42 tuổi. Ảnh: Facebook Quư B́nh
U năo bao gồm hai loại: lành tính và ác tính. Khối u ác ở năo rất dễ tấn công và di căn sang các vùng tế bào khỏe mạnh lân cận. Bệnh phát triển nhanh, dễ tái phát và ảnh hưởng trực tiếp đến tính mạng bệnh nhân. Theo thống kê, tỷ lệ sống sót sau 5 năm đối với người bệnh u năo ác tính chỉ từ 10 tới 33%.
Bệnh nhân mắc khối u ác tính, phương pháp điều trị thường là kết hợp xạ trị, hóa trị với phẫu thuật. Tùy theo từng t́nh trạng bệnh, sức khỏe tổng thể của người bệnh, bác sĩ sẽ cân nhắc lựa chọn phương pháp điều trị u năo phù hợp.
Các triệu chứng của u năo
Đau đầu là triệu chứng phổ biến, có thể bắt gặp ở khoảng 50% số bệnh nhân u năo. Người bệnh đau nhiều vào nửa đêm về sáng, đau dai dẳng, lặp lại hằng ngày. Người bệnh thường buồn nôn và nôn vào buổi sáng. Một số trường hợp giảm thị lực với các triệu chứng phù gai thị, nh́n đôi, rung giật nhăn cầu.
Bệnh nhân cũng có triệu chứng mất kiểm soát hành vi, đi lại loạng choạng, hay bị ngă, rối loạn thăng bằng, liệt các dây thần kinh sọ năo. Họ cũng xuất hiện biểu hiện cáu gắt, mệt mỏi, căng thẳng, dễ kích động, kém tập trung, ngủ nhiều hoặc luôn ở trạng thái buồn ngủ.
Khoảng 50% người bệnh bị u năo ít nhất một lần lên cơn động kinh. Tuy nhiên, đây cũng là triệu chứng của các bệnh lư khác như dị dạng mạch máu năo, sau đột quỵ năo, sau chấn thương năo, viêm nhiễm kư sinh trùng trong năo…
Khi có các triệu chứng trên, người bệnh nên đến các cơ sở y tế để sàng lọc u năo. Để xác định bệnh, bác sĩ có thể chỉ định chụp CT sọ năo đánh giá và phát hiện các khối bất thường trong năo. Trường hợp khác chụp cộng hưởng từ giúp định hướng loại khối u, phương án điều trị.
Khi đánh giá chính xác u năo, bệnh nhân được chụp cắt lớp ngực bụng, siêu âm, soi dạ dày đại tràng nếu nghi ngờ các khối u năo do di căn từ nơi khác đến. Một số trường hợp cần chụp PET CT để xác định nguồn gốc khối u.
Pḥng ngừa u năo
Bệnh u năo không thể pḥng ngừa triệt để bởi nguyên nhân chính gây ra u năo vẫn chưa thể xác định. Bạn chỉ có thể pḥng ngừa bệnh u năo bằng cách giảm thiểu các nguy cơ tiềm ẩn như:
- Từ bỏ thói quen xấu như uống rượu bia, hút thuốc, thức khuya, sinh hoạt không điều độ.
- Ăn uống lành mạnh: Bổ sung rau củ quả, vitamin C và hạn chế thực phẩm giàu Nitrit như thịt xông khói, đồ hộp, thức ăn nhanh, đồ ăn nướng, chiên rán.
- Tăng cường vận động: Tập thể dục thể thao để nâng cao sức khỏe tổng quát.
- Tránh xa nguồn phóng xạ: Hạn chế tiếp xúc với những nguồn phóng xạ hoặc đi vào những vùng bị nhiễm xạ.
- Khám sàng lọc nếu gia đ́nh có người mang gene ung thư di truyền như trên.
VietBF@sưu tập