HOW TO IMPEACH A PRESIDENT IN 12 DAYS? HERE'S WHAT IT WOULD TAKE.
WASHINGTON - Sau khi Tổng thống Donald Trump kích động một đám đông những người ủng hộ ông đă tấn công dữ dội vào Điện Capitol vào thứ Tư, Quốc hội một lần nữa đang cân nhắc xem có nên luận tội ông hay không, lần này chỉ c̣n vài ngày trong nhiệm kỳ của ông.
Đó là một t́nh huống phi thường đặt ra các câu hỏi chính trị, hiến pháp và hậu cần hiếm khi được suy tính trong lịch sử Hoa Kỳ. Không có tổng thống nào từng bị luận tội hai lần hoặc trong những ngày suy yếu của ông tại vị, và không ai đă từng bị kết án.
Do thời gian c̣n lại của ông ở Nhà Trắng rất ngắn và tính nghiêm trọng trong hành vi của ông, các nhà lập pháp cũng đang xem xét một điều khoản trong các điều khoản luận tội của Hiến pháp có thể cho phép họ cấm Trump tiếp tục giữ chức vụ liên bang.
Các đảng viên Dân chủ đang thúc đẩy tiến tŕnh cho đến nay, nhưng một số đảng viên Cộng ḥa cho biết họ sẽ sẵn sàng xét xử một trường hợp. Đây là những ǵ chúng ta biết về cách thức hoạt động của quy tŕnh.
Quốc hội có thể loại bỏ một tổng thống v́ tội phạm đại và tiểu h́nh.
Hiến pháp cho phép Quốc hội băi nhiệm tổng thống hoặc các quan chức khác của cơ quan hành pháp trước khi hết nhiệm kỳ nếu các nhà lập pháp tin rằng họ đă phạm “tội phản quốc, hối lộ hoặc các tội nặng và tội nhẹ khác”.
Việc luận tội là một quá tŕnh gồm hai phần và khó khăn một cách có chủ đích. Đầu tiên, Hạ viện bỏ phiếu về việc có nên luận tội hay không - tương đương với việc chỉ ra một ai đó trong một vụ án h́nh sự. Các cáo buộc được hệ thống hóa trong các bài luận tội nêu chi tiết các cáo buộc về tội chống lại quốc gia.
Nếu đa số Hạ viện bỏ phiếu ủng hộ các cáo buộc cấp bách, Thượng viện phải nhanh chóng xem xét chúng tại một phiên ṭa. Hạ viện khởi tố vụ án, chỉ định các nhà quản lư luận tội để tranh luận trước các thượng nghị sĩ, những người đóng vai tṛ bồi thẩm đoàn, và tổng thống theo truyền thống được phép biện hộ. Chánh án Ṭa án Tối cao giám sát phiên ṭa.
Tại Thượng viện, ngưỡng kết án cao hơn nhiều. Hai phần ba số thượng nghị sĩ ngồi vào bất kỳ thời điểm nào nhất định phải đồng ư kết tội; nếu không, tổng thống được trắng án. Nếu tất cả 100 thượng nghị sĩ đều ngồi vào thời điểm xét xử, điều đó có nghĩa là 17 đảng viên Cộng ḥa sẽ phải tham gia đảng Dân chủ để có được sự kết tội - một mức cao để rơ ràng.
Việc luận tội Trump bây giờ có thể cấm ông ta ứng cử các vị trí văn pḥng chính phủ trong tương lai.
Mặc dù có vẻ vô nghĩa nếu luận tội một tổng thống ngay khi ông ấy sắp rời nhiệm sở, nhưng có thể có những hậu quả thực sự đối với Trump ngoài vết nhơ trong hồ sơ của ông ấy. Nếu ông ta bị kết án, Thượng viện có thể bỏ phiếu cấm ông ta tiếp tục giữ chức vụ. Sau khi kết tội, Hiến pháp nói rằng Thượng viện có thể xem xét “không đủ tư cách để nắm giữ và hưởng bất kỳ chức vụ danh dự, tín nhiệm hoặc lợi nhuận nào dưới thời Hoa Kỳ.”
Chỉ một đa số thượng nghị sĩ đơn giản sẽ phải đồng ư loại bỏ thành công Trump, người đang dự tính một cuộc tranh cử tổng thống khác vào năm 2024, một triển vọng hấp dẫn không chỉ đối với đảng Dân chủ mà c̣n với nhiều đảng viên Cộng ḥa đang để mắt đến các cuộc tranh cử của chính họ.
Không có ǵ ngăn cản việc luận tội Trump lần thứ hai.
Hạ viện đă luận tội Trump vào tháng 12 năm 2019 với cáo buộc lạm dụng quyền lực và cản trở Quốc hội liên quan đến nỗ lực của ông nhằm gây áp lực lên Ukraine nhằm bôi nhọ đối thủ chính trị của ông vào thời điểm đó, Joe Biden. Thượng viện đă bỏ phiếu để tha bổng cho ông ta về cả hai tội danh.
Chỉ có ba tổng thống Mỹ từng bị luận tội, bao gồm cả Trump. Không ai đă từng bị luận tội hai lần.
Nhưng dường như không có điều ǵ trong Hiến pháp ngăn cản Quốc hội luận tội tổng thống một lần nữa với một loạt tội danh mới.
Thời gian là quá ít, nhưng không phải là không thể.
Với việc Trump sẽ rời nhiệm sở vào ngày 20 tháng 1, một trong những trở ngại chính trị và hậu cần lớn nhất là lịch. Các cuộc luận tội tổng thống trong quá khứ, bao gồm cả cuộc mà Hạ viện tiến hành vào năm 2019, thường là những vấn đề được rút ra với các cuộc điều tra, điều trần và nhiều tuần tranh luận công khai.
Quá tŕnh có chủ ư này một phần nhằm xây dựng sự đồng thuận cho một hành động quyết liệt như vậy, nhưng nó không cần thiết theo các quy tắc. Nếu đảng Dân chủ và một số đảng viên Cộng ḥa đồng ư th́ họ phải hành động, họ có thể di chuyển trong vài ngày, qua mặt Ủy ban Tư pháp Hạ viện, để đưa ra cáo buộc, giới thiệu và tiến hành trực tiếp đến một cuộc tranh luận và bỏ phiếu tại tầng của Hạ viện. Trong trường hợp này, v́ Quốc hội chỉ mới bắt đầu và các ủy ban thậm chí chưa được thành lập, làm như vậy có thể là lựa chọn thực tế duy nhất.
Ngay khi Hạ viện bỏ phiếu thông qua các bài báo luận tội, họ có thể chuyển ngay đến Thượng viện, nơi phải nhanh chóng bắt đầu xét xử.
Theo một giả thuyết đang được thảo luận, Hạ viện có thể luận tội Trump và giữ các bài báo trong vài ngày để chờ cho đến khi Đảng Dân chủ nắm quyền kiểm soát Thượng viện, điều này sẽ xảy ra sau khi Biden tuyên thệ nhậm chức. Thời gian xét xử và các quy tắc điều chỉnh nó, được xác định bởi các thành viên của Thượng viện.
Trong một bản ghi nhớ được gửi đến các thượng nghị sĩ vào cuối ngày thứ Sáu, Thượng nghị sĩ Mitch McConnell của Kentucky, lănh đạo phe đa số, gợi ư rằng thực tế là không thể triệu tập một phiên ṭa trước ngày 20 tháng 1, khi Trump rời nhiệm sở và Biden tuyên thệ nhậm chức. Thượng viện hiện không trong phiên họp v́ lễ nhậm chức sắp diễn ra, và tất cả 100 thượng nghị sĩ sẽ phải đồng ư thay đổi lịch tŕnh.
Trump vẫn có thể bị luận tội với tư cách là một CỰU tổng thống.
Lịch sử đưa ra rất ít hướng dẫn về câu hỏi liệu một tổng thống có thể bị luận tội sau khi ông rời nhiệm sở hay không, và các luật sư Hạ viện đang chạy đua để hiểu các vấn đề pháp lư và hiến pháp.
Đă có tiền lệ làm như vậy trong trường hợp các quan chức cấp cao khác của chính phủ. Năm 1876, Hạ viện đă luận tội thư kư chiến tranh của Tổng thống Ulysses S. Grant v́ tội ghép, ngay cả khi ông đă từ chức. Thượng viện vào thời điểm đó đă xem xét liệu họ có c̣n thẩm quyền xét xử trường hợp của một cựu quan chức hay không và xác định rằng họ có thẩm quyền. Cuối cùng, thư kư được tuyên bố trắng án.
Michael J. Gerhardt, một học giả hiến pháp tại Đại học Bắc Carolina, người đă làm chứng trong thủ tục luận tội cuối cùng, đă viết hôm thứ Sáu rằng ông không thấy lư do ǵ Quốc hội không thể tiến hành.
Ông viết: “Sẽ không có ư nghĩa ǵ đối với các cựu quan chức, hoặc những người từ chức đúng lúc, thoát khỏi cơ chế khắc phục hậu quả đó. “Theo đó, không nên nói rằng nếu một cuộc luận tội bắt đầu khi một cá nhân đương chức, th́ quá tŕnh này chắc chắn có thể tiếp tục sau khi họ từ chức hoặc khởi hành theo cách khác.”
Đọc thêm ở đây:
https://www.nytimes.com/2021/01/08/u...p-capitol.html