Triệt bướu giáp lành tính bằng sóng cao tần (RFA) là kỹ thuật xâm lấn tối thiểu qua việc đưa mũi kim nhỏ vào khối bướu. Đây là giải pháp hiệu quả và an toàn, bảo tồn tuyến giáp tốt hơn, đảm bảo chất lượng sống của người bệnh sau điều trị.
Sau khi kết thúc thủ thuật RFA, bệnh nhân chỉ cần nghỉ ngơi khoảng 30 phút là có thể ra về, ăn uống, sinh hoạt và làm việc b́nh thường.
Bướu giáp lành tính: khi nào cần cắt bỏ?
Bướu nhân giáp, hay c̣n gọi là bướu giáp hoặc u giáp, là các khối dạng đặc hoặc chứa chất lỏng hay ở thể hỗn hợp nằm ở tuyến giáp, được h́nh thành do sự phát triển bất thường của các tế bào. Theo thống kê, bướu nhân giáp chiếm khoảng 7% dân số tuổi trưởng thành, trong đó nguy cơ mắc bệnh ở nữ cao gấp 5 lần nam.
Bướu nhân giáp khó nh́n thấy bằng mắt thường, chủ yếu được phát hiện thông qua việc tầm soát sức khỏe. Đôi khi người bệnh đến khám v́ nh́n hoặc sờ thấy bướu giáp, cũng có khi gây mất thẩm mỹ vùng cổ.
Nhiều người khi biết ḿnh có bướu giáp lo sợ các khối bướu này dẫn đến bệnh ung thư tuyến giáp. Tuy nhiên, theo BS. Lương Ngọc Trung - Trưởng khoa Khoa Phẫu thuật Mạch máu và Lồng ngực - Bệnh viện FV, phần lớn các khối u giáp là lành tính, không nguy hiểm, một số rất ít sau nhiều năm có thể thoái triển thành khối u ác tính.
Khi phát hiện có u giáp, bệnh nhân không nên quá lo sợ, chỉ cần đi khám và theo dơi định kỳ. Việc điều trị cắt bỏ bướu nhân giáp sẽ được bác sĩ chỉ định trong trường hợp nhân giáp phát triển lớn gây chèn ép các dây thần kinh vùng cổ gây ra t́nh trạng khàn giọng, kích thích ho mỗi khi nuốt, khó thở hoặc bướu ngầm phát triển to chiếm toàn bộ tuyến giáp, làm rối loạn chức năng tuyến giáp hoặc khi nhân giáp to gây mất thẩm mỹ vùng cổ.
Bên cạnh đó, có loại nhân giáp độc - là loại nhân giáp dù có thể tích nhỏ nhưng nó tăng hoạt động, tiết ra hormone tuyến giáp nhiều hơn, gây ra chứng cường giáp - cũng cần được điều trị.
Để biết một khối u tuyến giáp có cần cắt bỏ hay không, bệnh nhân cần được bác sĩ chuyên khoa thăm khám. Từ kết quả siêu âm, bác sĩ sẽ đánh giá kích thước của khối bướu có ảnh hưởng tới các cơ quan lân cận hay không, đồng thời, bệnh nhân được thực hiện sinh thiết để đảm bảo đó là khối u lành tính.
"Trong chỉ định y khoa, bướu giáp lành tính nằm ở ngưỡng 15mm nên được phẫu thuật. Hoặc trường hợp bướu khoảng 10-12mm nhưng gây biến chứng chèn ép các cấu trúc lân cận, gây lồi và biến dạng vùng cổ, ảnh hưởng tới thẩm mỹ, th́ cũng nên cân nhắc xử lư", bác sĩ Trung chia sẻ.
Điều trị loại bỏ bướu giáp theo cách thông thường là mổ hở hoặc mổ nội soi. Tùy theo nhân giáp nằm ở thùy hay eo giáp, bác sĩ sẽ cắt bỏ nhân giáp hoặc cắt trọn thùy giáp chứa nhân. Phẫu thuật này có một số hạn chế: để lại sẹo, bệnh nhân phải đối diện nguy cơ nhiễm trùng, chảy nhiều máu, nguy cơ bị tổn thương dây thần kinh quặt ngược thanh quản gây khàn giọng thậm chí suy giáp sau mổ.
Thời gian gần đây, kỹ thuật phá hủy bướu nhân giáp lành tính bằng sóng cao tần (Radiofrequency - RFA) ra đời, được đánh giá là phương pháp điều trị xâm lấn tối thiểu, đồng thời khắc phục các nhược điểm của phẫu thuật. Kỹ thuật này cũng được triển khai tại Khoa Phẫu thuật Mạch máu và Lồng ngực, Bệnh viện FV từ đầu năm 2024.
RFA được chỉ định thay thế phương pháp mổ thông thường cho các bệnh nhân bị bướu giáp nhân to gây mất thẩm mỹ, xuất hiện các triệu chứng chèn ép thực quản, khí quản như nuốt nghẹn, ho, khó chịu, bị t́nh trạng cường giáp do nhân độc…
Kỹ thuật RFA: an toàn, thẩm mỹ và bảo tồn tuyến giáp tốt hơn
Theo bác sĩ Trung, kỹ thuật triệt bướu nhân giáp bằng sóng cao tần đem lại nhiều lợi ích vượt trội so với phương pháp phẫu thuật. "Kỹ thuật RFA giúp bảo tồn tuyến giáp tốt hơn so với các phẫu thuật. Đây là phương pháp xâm lấn tối thiểu, chỉ có một phần nhỏ mô giáp lành xung quanh nhân giáp bị hủy do nhiệt của sóng cao tần, phần nhu mô c̣n lại vẫn được bảo toàn, tránh cho bệnh nhân các vấn đề về rối loạn chức năng tuyến giáp", bác sĩ Trung giải thích.
"Kỹ thuật triệt đốt bướu nhân giáp bằng sóng cao tần RFA được áp dụng rộng răi trên thế giới, trong đó Hoa Kỳ cũng đă phê duyệt áp dụng một cách thường quy xử lư các nhân giáp. Các thử nghiệm lâm sàng ở Ư và Hàn Quốc cho thấy, thể tích nhân giáp co lại 50% đến 80% trong 6 tháng đầu sau khi thực hiện RFA và các triệu chứng liên quan đến bướu giáp được cải thiện hoặc biến mất đáng kể", bác sĩ Lương Ngọc Trung cho hay.
![](https://vietbf.com/forum/attachment.php?attachmentid=2385185&stc=1&d=1718009153)
Kỹ thuật RFA sẽ phát sóng cao tần vào khối bướu để phá hủy nhân giáp thông qua một mũi kim nhỏ (Ảnh: FV).
Để thực hiện kỹ thuật hủy bướu nhân giáp bằng sóng cao tần, bác sĩ tiến hành gây tê cục bộ khu vực quanh tuyến giáp của bệnh nhân, sau đó siêu âm xác định chính xác vị trí, kích thước và thể tích nhân giáp rồi tiến hành triệt đốt bướu bằng sóng cao tần dưới sự hướng dẫn của máy siêu âm.
Năng lượng tần số vô tuyến phát ra từ đầu kim sẽ phá hủy nhân giáp. Sau khi kết thúc thủ thuật, bệnh nhân chỉ cần nghỉ ngơi khoảng 30 phút là có thể ra về, ăn uống, sinh hoạt và làm việc b́nh thường.
Kỹ thuật RFA được chỉ định cho các trường hợp bướu giáp nhân đặc, không có tác dụng điều trị bướu giáp dạng lỏng. Riêng với khối bướu thể hỗn hợp, bác sĩ sẽ chọc hút chất lỏng trước rồi mới thực hiện triệt đốt bằng sóng cao tần để kết quả điều trị cao hơn.
"Không có chống chỉ định tuyệt đối cho phương pháp này, tuy nhiên cần cân nhắc khi áp dụng cho một số trường hợp đặc biệt như phụ nữ đang mang thai, người bệnh mắc các bệnh lư liên quan tim mạch nặng, bệnh nhân liệt dây thanh âm đối bên", bác sĩ Trung giải thích.
Kỹ thuật RFA được xem là giải pháp điều trị bướu nhân giáp lành tính với xâm lấn tối thiểu, an toàn, hiệu quả, giúp bệnh nhân nâng cao chất lượng cuộc sống. Tuy nhiên, với khối bướu lớn th́ việc hủy bướu có thể phải thực hiện hai hoặc nhiều lần.
VietBF@sưu tập