TTO - Đài Loan và Philippines đă đạt được một thỏa thuận sơ bộ về việc tránh dùng vũ lực nhắm vào ngư dân khi thực thi quyền giám sát với các vùng biển của họ, nhằm tránh những sự cố như vụ lực lượng bảo vệ bờ biển Philippines bắn chết một ngư dân Đài Loan vào tháng 5.
Thỏa thuận giữa Đài Loan và Philippines là tiền lệ tốt để xử lư xung đột trên biển Đông - Ảnh: philstar.com
Cơ quan ngoại giao Đài Loan công bố thỏa thuận này vào ngày 15-6, theo mạng tin
Focus Taiwan. Thỏa thuận này đạt được sau cuộc gặp giữa hai phía ở Manila một ngày trước đó, mở đường cho những cuộc thương lượng rộng hơn về giám sát ngư nghiệp trên biển, cơ quan ngoại giao Đài Loan nói trong một thông cáo báo chí.
Theo thỏa thuận, Đài Loan và Philippines cam kết tránh sử dụng vũ lực và bạo lực khi duy tŕ trật tự ở vùng biển chồng lấn thuộc các khu đặc quyền kinh tế trên biển (EEZ) của hai bên. Cuộc gặp diễn ra hơn một tháng sau vụ Philippines nổ súng vào một tàu cá Đài Loan ngày 9-5, giết chết một ngư dân Đài Loan 65 tuổi.
Philippines và Đài Loan nhấn mạnh rằng họ cố gắng để những sự cố như thế không bao giờ lặp lại, tuyên bố của cơ quan ngoại giao Đài Loan nói. Hai phía cũng nhất trí t́m kiếm một cơ chế cho sự hợp tác trong thực thi pháp luật ở vùng biển giữa họ. Theo thỏa thuận sơ bộ, cơ chế được đề xuất sẽ cho phép mỗi bên nhắc nhở trước bên kia về các sự cố liên quan tới ngư dân, để các phía có thể đàm phán trước khi xảy ra nguy cơ sử dụng vũ lực.
Cơ chế dự định quy định cụ thể về các trường hợp rượt đuổi ngư dân, lên tàu và kiểm tra các tàu cá cũng như các vụ bắt giữ ngư dân của nhau. Hai bên c̣n thỏa thuận sẽ nỗ lực trao trả các tàu cá và thuyền viên trên tàu bị bắt giữ trong thời gian sớm, phù hợp với các ứng xử và thông lệ quốc tế chung.
Philippines và Đài Loan cũng nhất trí sẽ gặp nhau trong tương lai gần để thảo luận thêm những quy định chi tiết về hoạt động ngư nghiệp, bảo vệ và bảo tồn nguồn cá ở vùng EEZ chồng lấn, tuyên bố nói. Họ nhất trí sẽ kư một thỏa thuận nghề cá tương tự thỏa thuận mà Đài Loan từng kư với Nhật Bản trước đó trong năm nay.
Phó đại diện Đài Loan ở Philippines Chang Tai-lai và Antonio Basilio, giám đốc văn pḥng Đài Bắc của Văn pḥng kinh tế và văn hóa Manila, đă kư vào bản thỏa thuận sơ bộ đại diện cho hai bên. Phó tổng giám đốc Cơ quan Ngư nghiệp Đài Loan Tsai Jih-yao và giám đốc Cục Ngư nghiệp và nguồn lợi biển Philippines Asis Perez đă chứng kiến buổi kư. Đại diện các cơ quan ngoại giao và bảo vệ bờ biển từ hai phía cũng tham dự cuộc gặp, theo tin tức từ Manila.
Sau sự cố ngày 9-5, Đài Loan đă yêu cầu Philippines xin lỗi chính thức, bồi thường cho gia đ́nh ngư dân, trừng phạt những người có trách nhiệm và mở đàm phán để tránh các sự cố tương tự trong tương lai. Mạng tin Taiwan Focus dẫn lời các nhà phân tích chính trị nói cuộc gặp ngày 14-6 là một tiền lệ rất đáng khích lệ về giải quyết xung đột ở biển Đông và cũng cho thấy thiện chí rơ ràng giữa Manila và Đài Bắc.
HẢI MINH
Tuoitre