Covid-19 khiến 200 tỷ USD Trung Quốc đầu tư vào châu Phi trở nên “công cốc”. Thật đáng đời cho Trung Quốc 'gieo gió phải gặt băo'
Đại dịch Covid-19 lây lan toàn cầu tạo nên sự sụp đổ trong giá cả hàng hóa, lăng phí khoản tiền 200 tỉ USD Trung Quốc đầu tư vào châu Phi.
Theo Nikkei Asian Review, các hoạt động đầu tư kinh tế của Trung Quốc ở châu Phi những năm qua là chủ đề thu hút sự chú ư lớn và cả những sự chỉ trích.
Các nhà phân tích nhận định rằng Trung Quốc đang dùng “bẫy nợ” để khiến các quốc gia châu Phi trở nên phụ thuộc, từ đó nắm trong tay các nguồn tài nguyên dồi dào ở châu Phi.
Khi giá dầu, khoáng sản, kim loại khai thác ở châu Phi sụt giảm mạnh v́ Covid-19, triển vọng về các dự án Trung Quốc tài trợ càng tăm tối hơn bao giờ hết.
Trung Quốc chịu nhiều sức ép phải xóa nợ hàng chục tỉ USD cho các nước châu Phi. T́nh trạng phân biệt chủng tộc cũng khiến người Trung Quốc ở nhiều nơi không được chào đón tại châu Phi.
Các công nhân Trung Quốc tṛ chuyện với đồng nghiệp tại một nhà máy lọc dầu ở Sudan.
Ở trong nước, nền kinh tế Trung Quốc lần đầu trong hàng thập kỷ tăng trưởng âm trong quư I năm 2020. Điều này có nghĩa rằng Trung Quốc không thể vung tiền cho vay và đầu tư ở nước ngoài mạnh như trước, theo Nikkei. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến Sáng kiến Vành đai và Con đường do Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận B́nh đề ra.
Dấu hiệu nhận thấy rơ ràng nhất là các cuộc họp của Bộ chính trị Trung Quốc gần đây không coi Sáng kiến Vành đai và Con đường là ưu tiên hàng đầu, theo Nikkei.
Theo dữ liệu của Đại học Johns Hopkins, Trung Quốc đă cho vay 152 tỉ USD cho 49 quốc gia châu Phi trong giai đoạn năm 2010-2018. Bên cạnh cho vay tín dụng, Trung Quốc c̣n trực tiếp đầu tư thông qua các tập đoàn nhà nước.
Từ năm 2008-2018, vốn đầu tư nước ngoài của Trung Quốc vào châu Phi đă tăng từ 7,8 tỉ USD lên 64 tỉ USD, theo dữ liệu thống kê chính thức.
Trên lư thuyết, các khoản đầu tư của Trung Quốc dường như đă tạo ra hiệu quả. Kim ngạch thương mại giữa Trung Quốc và châu Phi đă tăng từ 107 tỉ USD lên 204 tỉ USD vào năm 2018, theo số liệu do chính phủ Trung Quốc công bố.
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận B́nh gặp người đồng cấp Senegal, Macky Sall năm 2018.
Nhưng câu hỏi đặt ra là t́nh h́nh dịch bệnh diễn biến phức tạp và kéo dài tạo ra sức ép khiến nguồn lợi Trung Quốc thu được ở châu Phi đóng băng. Ước tính tổng số tiền Trung Quốc đầu tư và cho vay ở châu Phi đă lên tới 200 tỉ USD.
Trong kịch bản khả dĩ nhất, tổng số tiền Trung Quốc đầu tư vào châu Phi, xây dựng cơ sở hạ tầng, khai thác tài nguyên sẽ tương đương số tiền bỏ ra để mua cùng khối lượng tài nguyên khoáng sản trên ngoài thị trường, theo NIkkei.
Trung Quốc có thể đă không trả nhiều tiền hơn cho cùng một nguyên liệu thô mà họ đă chọn để mua chúng trên thị trường mở. Hy vọng của Bắc Kinh rằng việc kiểm soát tài nguyên trực tiếp hoặc bán trực tiếp sẽ mang lại sự an toàn cao hơn là điều không tưởng.
Chính phủ các nước châu Phi ưu ái cho Trung Quốc đầu tư khai thác khoáng sản, dầu mỏ nhưng hoàn toàn có thể thu hồi theo h́nh thức quốc hữu hóa vào bất cứ thời điểm nào mà Trung Quốc không có quyền phản đối.
Dịch bệnh Covid-19 đang làm gián đoạn hoạt động đầu tư sinh lời của Trung Quốc ở châu Phi. Một canh bạc mà Bắc Kinh rơ ràng đă thất bại. Các công ty Trung Quốc trả nhiều tiền để đem về nguyên vật liệu từ châu Phi, nhưng nay giảm giá thê thảm v́ sự sụp đổ của giá cả hàng hóa.
Giáo sư Minxin Pei, công tác tại Đại học Claremont McKenna, Mỹ, nhận định, đă đến lúc Trung Quốc cần phải nhận ra rằng các khoản đầu tư và cho vay ở châu Phi sẽ không có cách nào thu hồi được do tổn thất kinh tế ở các nước sở tại v́ Covid-19.
Trung Quốc có thể xóa nợ cho các nước châu Phi dưới dạng hỗ trợ nhân đạo. Nhưng không rơ chiến lược của Bắc Kinh ở châu Phi sẽ như thế nào khi t́nh h́nh dịch chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
VietBF@ sưu tầm.