Kể từ khi có thông tin về thỏa thuận giữa Thứ trưởng Quốc phòng Philippines Raymund Elefante và Đại sứ Ấn Độ Shambu Kumaran nhằm tạo điều kiện cho Manila mua tên lửa BrahMos, sẽ giúp tăng cường năng lực phòng thủ các khu vực ven biển cho quốc gia châu Á này. Nếu lúc trước TT Duterte phải ngậm ngùi thừa nhận, "Bắc Kinh có vũ khí, Manila thì không". Vậy giờ đây, "Philippines có BrahMos, Trung Quốc thì sao"?
Trong bối cảnh Ấn Độ đang chuẩn bị xuất khẩu tên lửa hành trình siêu thanh BrahMos cho Philippines, các chuyên gia lo ngại rằng liệu Manila có thể thực sự tự bảo vệ mình trước các mối đe dọa từ Trung Quốc trên Biển Đông hay không.
Theo tờ EurAsian Times, kể từ khi có thông tin về thỏa thuận giữa Thứ trưởng Quốc phòng Philippines Raymund Elefante và Đại sứ Ấn Độ Shambu Kumaran nhằm tạo điều kiện cho Manila mua tên lửa BrahMos, hầu hết các chuyên gia đều nhận định rằng động thái này sẽ giúp tăng cường năng lực phòng thủ các khu vực ven biển cho quốc gia châu Á này.
Chi tiết của tiến trình mua sắm vẫn chưa được tiết lộ nhưng New Delhi được cho là đã đề nghị cung cấp cho Manila một khoản vay mềm trị giá 100 triệu USD để mua loại tên lửa này. Giới chuyên gia nhận định, nếu thỏa thuận chính thức được ký kết thì hạn mức tín dụng quốc phòng cũng có thể được gia hạn thêm, điều này sẽ hỗ trợ Philippines trong quá trình mua sắm.
New Delhi gần đây đã tăng cường quan hệ ngoại giao và chiến lược với Philippines. Trong chuyến thăm Manila vào tháng 10/2019, Tổng thống Ấn Độ Ram Nath Kovil đã cam kết thúc đẩy quan hệ quốc phòng và hàng hải song phương giữa hai nước do lo ngại trước thái độ bá quyền ngày càng tăng của Trung Quốc.
Khoảng hai năm trước đó, tháng 11/2017, ông Narendra Modi đã trở thành thủ tướng Ấn Độ đầu tiên trong vòng 36 năm trở lại đây tới thăm Philippines. Trong chuyến thăm này, ông Modi đã ký một số thỏa thuận nhằm tăng cường quan hệ quốc phòng và an ninh sau cuộc hội đàm với Tổng thống Rodrigo Duterte.
Trong khi Philippines tin rằng tên lửa BrahMos sẽ giúp họ tăng cường khả năng răn đe Trung Quốc ở các vùng biển tranh chấp, thì New Delhi cũng hy vọng đạt được lợi thế chiến lược bằng cách trang bị vũ khí cho một quốc gia đang tìm cách chống lại Bắc Kinh.
Tên lửa siêu thanh Brahmos. Ảnh: DNA India.
Là sản phẩm liên doanh của Nga-Ấn, tên lửa BrahMos có thể được triển khai từ tàu chiến mặt nước, tàu ngầm, máy bay và các bệ phóng trên bộ. Phiên bản ban đầu của tên lửa có tầm bắn 290km nhưng năm ngoái, Ấn Độ đã thử nghiệm phiên bản với tầm bắn mở rộng tới 400km, đồng thời đang phát triển những phiên bản có tầm bắn trên 1.000km.
Sau khi hợp đồng này được ký kết, Philippines sẽ trở thành khách hàng nước ngoài đầu tiên của BrahMos. Tuy nhiên, liệu hệ thống tên lửa này có đủ để giúp quốc gia Đông Nam Á chống lại Trung Quốc?
Theo EurAsian Times, giới chuyên gia tin rằng Philippines đang lép vế trước Trung Quốc về cả quy mô lẫn chất lượng quân đội. Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte hồi năm ngoái đã thừa nhận điều này khi nói rằng Philippines tốt hơn hết nên theo đuổi "nỗ lực ngoại giao" với Trung Quốc trong tranh chấp Biển Đông, bởi "Trung Quốc có vũ khí", còn Manila thì không.
Bộ trưởng Quốc phòng Delfin Lorenzana thừa nhận rằng Philippines còn xa mới đạt được mức đáng tin cậy tối thiểu trong năng lực quốc phòng.
Một số chuyên gia đang phê phán quyết định mua tên lửa BrahMos của Philippines bởi nước này hiện không có cơ sở hạ tầng cần thiết để đảm bảo công tác bảo dưỡng hệ thống, và chưa có nhận lực được đào tạo để vận hành những hệ thống này.
EurAsian Times cho rằng đó là một lập luận hợp lý. Thậm chí, Philippines cũng đang không có đủ ngân sách để tái cấu hình các tàu chiến hiện có, nhằm phục vụ việc triển khai tên lửa siêu thanh BrahMos.
Trong khi đó, theo chuyên gia phân tích Rahul Bedi trên tờ The Wire, các biện pháp trừng phạt của Mỹ đối với những thực thể quốc phòng của Nga có thể có thể sẽ ảnh hưởng đáng ngại tới kế hoạch xuất khẩu tên lửa BrahMos của Ấn Độ.