11/03/20
Lượng người đi bỏ phiếu sớm cao kỷ lục, các vụ kiện vào phút chót và những tấm ván ép đánh dấu sự kết thúc của một chiến dịch tranh cử quy mô với những điểm chưa từng có trong lịch sử chính trường Mỹ.
Nhìn bề ngoài, chặng nước rút của cuộc đua vào Nhà Trắng khá quen thuộc. Tổng thống Donald Trump và đối thủ Joe Biden đưa ra những lập luận cuối cùng của họ để thu hút cử tri. Điểm khác biệt duy nhất là chúng diễn ra vào năm 2020.
Tính tới trước thời điểm ông Trump và ông Biden dừng chiến dịch chạy đua, cử tri Mỹ đã đi bầu cử sớm với số lượng đáng kinh ngạc. Cụ thể, có 97,6 triệu người đã bầu cử trực tiếp sớm hoặc gửi lá phiếu qua đường bưu điện. Đại dịch Covid-19 là lý do khiến việc bầu cử ở Mỹ diễn ra sớm và dưới nhiều hình thức hơn. Người ta dự đoán, số người bỏ phiếu năm nay sẽ nhanh chóng vượt kỷ lục 139 triệu người vào năm 2016.
Trong khi đó, ngay trước khi chiến dịch đã kết thúc, có một tranh cãi pháp lý xảy ra liên quan đến việc một thẩm phán liên bang ở Texas đã bác bỏ các nỗ lực của đảng Cộng hòa nhằm vô hiệu hóa 127.000 phiếu bầu của người Dân chủ. Trước đó, Tòa Tối cao Mỹ đã bác đơn kiện của phe ông Trump, tiếp tục công nhận những lá phiếu qua thư được đóng dấu bưu điện trong thời gian bầu cử diễn ra chứ không cần tới nơi trước khi bầu cử kết thúc.
Một điểm khác biệt nữa là lượng ván ép được sử dụng ở thủ đô Washington và các thành phố khác khắp nước Mỹ đang tăng lên. Người ta dùng chúng để gia cố các cửa hàng, tòa nhà trước nguy cơ bạo lực nổ ra liên quan tới cuộc đua vào Nhà Trắng. Thậm chí, một số bang đã yêu cầu lực lượng Vệ binh Quốc gia sẵn sàng đối phó với các vụ bạo loạn có thể xảy ra sau bầu cử.
Hiện tại, Facebook và Twitter liên tiếp nhắc nhở cử tri rằng kết quả của cuộc bầu cử năm nay có thể không được xác định vào thứ 3. Hàng chục triệu lá phiếu được gửi qua đường bưu điện cần thời gian để kiểm đếm. Hàng loạt các vấn đề liên quan đến kiểm phiếu qua thư cũng khiến cho việc này trở nên tốn thời gian hơn.
Kết thúc chiến dịch tranh cử của mình, Tổng thống Trump tiếp tục đưa ra những chỉ trích nhằm vào các đối thủ chính trị, truyền thông hay thậm chí cả một số ngôi sao thể thao vì không ủng hộ mình. Ông Trump cũng chỉ trích phán quyết gần đây của Tòa Tối cao khi cho phép bang Pennsylvania chấp nhận những lá phiếu được gửi tới sau ngày bầu cử, miễn là chúng được đóng dấu bưu điện đúng ngày.
Trên Twitter, Tổng thống Trump tiếp tục phàn nàn rằng quyết định của Tòa Tối cao có thể dẫn tới gian lận và không kiểm soát. Ông Trump tiếp tục không đưa ra bằng chứng. Chia sẻ với các phóng viên ở Wisconsin, ông chủ Nhà Trắng hy vọng Tòa Tối cao sẽ khôn ngoan để thay đổi quyết định của mình.
Trong khi đó, ở Ohio và Pennsylvania, ông Biden đưa ra những thông điệp kỷ luật hơn. "Ngày mai, chúng ta có cơ hội chấm dứt một nhiệm kỳ tổng thống gây chia rẽ đất nước này. Ngày mai, chúng ta có thể chấm dứt một nhiệm kỳ tổng thống thất bại trong việc bảo vệ đất nước này. Và ngày mai, chúng ta có thể chấm dứt một nhiệm kỳ tổng thống đã thổi bùng ngọn lửa căm thù trên khắp đất nước này", ông Biden nhấn mạnh.
Đại dịch Covid-19 đã khiến hàng triệu người thất nghiệp ở Mỹ. Hàng triệu người cũng không thể rời nhà vì các yêu cầu giãn cách xã hội. Ông Biden là người tuân thủ các quy định nhưng ông Trump thì không. Mặc dù nhiễm Covid-19 nhưng ông Trump vẫn tổ chức các sự kiện đông người và không khuyến cáo đeo khẩu trang.
Trong cuộc đua năm 2020, kết quả bầu cử khó có thể được công bố ngay trong đêm. Điều này dẫn tới sự xuất hiện những cảnh báo cho rằng quy trình kiểm phiếu qua thư sẽ tốn nhiều thời gian, thậm chí mất nhiều ngày ở một số bang.
Tại một số bang, họ chấp nhận những lá phiếu được gửi trong ngày bầu cử qua đường thư tín nhưng phải mất một vài ngày để tới được nơi kiểm phiếu. Trong khi đó, ông Trump muốn có kết quả cuối cùng vào đêm bầu cử như thường lệ.
Không ai biết chuyện gì sẽ xảy ra. Trong quá khứ, hầu hết các bang có thể kiểm phiếu ngay lập tức trong đêm. Tuy nhiên, năm nay sẽ khác và có một vài trường hợp sẽ xảy ra.
Nếu một ứng viên giành tối thiểu 270 phiếu đại cử tri khi chưa cần kiểm phiếu ở các bang lấy phiếu qua thư, cuộc đua vào Nhà Trắng gần như đã ngã ngũ.
Nếu việc kiểm phiếu qua thư tại các bang chiến trường cho kết quả áp đảo nghiêng về một ứng viên nào đó, vấn đề cũng sẽ trở nên đơn giản hơn.
Tuy nhiên, nếu việc xác định phiếu tại các bang chiến trường mang lại một chiến thắng "sát nút" với chênh lệnh phổ thông đầu phiếu không đáng kể, một cuộc chiến pháp lý nhiều khả năng sẽ xảy ra. Đây là kịch bản khiến kết quả bầu cử Tổng thống Mỹ có thể mất nhiều thời gian hơn so với dự đoán.
Tuy nhiên, dù kết quả có ra sao, nước Mỹ sẽ phải có cuộc họp đại cử tri đoàn vào ngày thứ hai đầu tiên sau ngày thư tư lần thứ hai trong tháng 12, tức ngày 14/12 năm nay. Một Tổng thống sẽ phải tuyên thệ nhậm chức vào ngày 20/1/2021.
Linh Anh