Quyết định của Nhà Trắng giữa lúc hỗn loạn thông tin
Nhà Trắng cho biết sẽ tiếp tục kế hoạch tài trợ một phần trợ cấp lương thực khẩn cấp trong thời gian chính phủ đóng cửa, bất chấp phát biểu trước đó của Tổng thống Donald Trump dọa ngừng chi. Thư ký báo chí Karoline Leavitt nói chính quyền sẽ “tuân thủ đầy đủ” lệnh tòa để duy trì dòng tiền cho Chương trình Trợ cấp Dinh dưỡng Bổ sung (SNAP, thường gọi là tem phiếu thực phẩm).
Phát biểu gây tranh cãi và diễn biến pháp lý
Cùng ngày, ông Trump viết trên mạng xã hội rằng SNAP chỉ được chi khi “phe Dân chủ Cấp Tiến mở lại chính phủ”, khiến dư luận lo ngại hàng triệu người có thể mất nguồn hỗ trợ lương thực hằng tháng. Nhiều tiểu bang cùng liên minh thành phố, tổ chức phi lợi nhuận, công đoàn và doanh nghiệp nhỏ đã nộp đơn kiện, yêu cầu chính quyền duy trì ít nhất một phần khoản chi. Sau đó, Nhà Trắng khẳng định sẽ chi trả một phần theo lệnh tòa.
Tiền từ quỹ dự phòng và hướng dẫn của USDA
Chính quyền đang rót tiền từ quỹ dự phòng khoảng 5 tỷ USD để chi trả một phần quyền lợi trong tháng 11. Bộ Nông nghiệp (USDA), cơ quan quản lý SNAP, đã ban hành hướng dẫn cho các bang về cách phân bổ khoản chi này. Trước đó, USDA từng nói không thể chi đủ quyền lợi tháng 11 vì vướng rào cản pháp lý khi dùng quỹ dự phòng hoặc chuyển nguồn từ tài khoản khác; tuy nhiên, tòa yêu cầu chính phủ phải dùng quỹ dự phòng để chi một phần và có thể chuyển nguồn nhằm tiến tới chi đủ hơn 8 tỷ USD quyền lợi cùng các chi phí liên quan.
SNAP ảnh hưởng tới bao nhiêu người?
Hiện gần 42 triệu người Mỹ nhận trợ cấp SNAP, với mức trung bình khoảng 350 USD/hộ/tháng khi được chi đủ. Việc đột ngột ngừng hoặc giảm chi trả có thể đẩy các gia đình thu nhập thấp vào rủi ro thiếu lương thực ngay lập tức.
“Gặp nhau ở tòa”: các bên phản ứng ra sao?
Liên minh nguyên đơn gọi động thái ngừng chi là “phi đạo đức” và tuyên bố sẽ tiếp tục kiện, yêu cầu chính quyền chi đủ quyền lợi tháng 11. Phía chính quyền cho biết họ đang làm theo “chỉ dẫn pháp lý thích hợp” từ tòa và hiện chọn phương án chi một phần bằng quỹ dự phòng.
Tranh cãi về nguồn chuyển từ thuế quan
Nguyên đơn đề nghị tòa cho phép sử dụng nguồn thuế quan chưa dùng đến vốn dành cho các chương trình dinh dưỡng trẻ em để bù cho SNAP. USDA phản hồi rằng phương án này có thể gây nguy hiểm cho chương trình bữa ăn miễn/giảm giá ở trường học (phục vụ khoảng 29 triệu trẻ mỗi ngày). Cơ quan này cho biết đã từng chuyển 750 triệu USD từ nguồn thuế quan sang chương trình WIC (hỗ trợ phụ nữ mang thai, mẹ sau sinh và trẻ nhỏ).
Mốc sắp tới
Một thẩm phán liên bang tại Rhode Island đã ấn định phiên điều trần lúc 3:30 chiều (ET) thứ Năm để xem xét yêu cầu mới buộc chính quyền phải chi đủ quyền lợi SNAP cho tháng 11. Đây là diễn biến mới nhất trong chuỗi đối đầu pháp lý đang diễn ra tại hai tòa án liên bang.
Vì sao quyết định “chi một phần” quan trọng?
Trong bối cảnh chính phủ đóng cửa, việc giải ngân một phần giúp tránh cú sốc ngay lập tức cho hàng triệu hộ gia đình, đồng thời tạo “cầu nối” pháp lý để các bên tiếp tục thương lượng hoặc chờ phán quyết về chi đủ quyền lợi. Tuy nhiên, nếu không có giải pháp tài chính bền vững, nguy cơ gián đoạn trong những tháng kế tiếp vẫn hiện hữu.
Thông điệp từ Nhà Trắng là tuân thủ lệnh tòa và chi một phần ngay, trong khi các nguyên đơn tiếp tục thúc ép chi đủ qua các phiên điều trần sắp tới. Quyết định cuối cùng của tòa và tiến triển đàm phán ngân sách sẽ định đoạt liệu quyền lợi SNAP có được bảo toàn trọn vẹn trong tháng 11 hay không.