[Romano]

Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa ký sắc lệnh yêu cầu mở cuộc điều tra toàn diện nhằm làm rõ ai là người thực sự điều hành nước Mỹ trong nhiệm kỳ của người tiền nhiệm Joe Biden.Theo sắc lệnh hành pháp công bố hôm 4/6, ông Trump chỉ đạo Bộ Tư pháp xem xét liệu các trợ lý không được bầu cử có thực tế nắm quyền điều hành đất nước trong thời gian ông Biden tại nhiệm hay không.

Cuộc điều tra sẽ tập trung vào việc sử dụng bút ký tự động (autopen) trong việc phê chuẩn các văn kiện chính thức, bao gồm cả việc ân xá cho 37 tử tù và ban hành lệnh đặc xá đối với một số người thân và đồng minh chính trị.

“Sự thiếu rõ ràng về khả năng điều hành quyền lực Tổng thống của ông Biden đặt ra nghi vấn nghiêm trọng. Nếu các cố vấn bí mật sử dụng thiết bị ký tự động để che giấu sự suy giảm năng lực của ông ta, trong khi vẫn thay mặt ông thực hiện các hành động hành pháp mang tính cấp tiến, điều này có thể cấu thành hành vi vi hiến và tiếm quyền”, sắc lệnh của ông Trump nêu rõ.

Trọng tâm của cuộc điều tra là các cáo buộc cho rằng sự suy giảm nhận thức của ông Biden đã khiến các nhân viên thân cận đưa ra các quyết định quan trọng mà không cần sự chỉ đạo trực tiếp của ông. Các điều tra viên được giao nhiệm vụ xác định liệu có âm mưu nào trong nội bộ chính quyền Biden nhằm che giấu tình trạng sức khỏe thực sự của Tổng thống, đồng thời tạo dựng hình ảnh giả tạo về một nhà lãnh đạo đủ năng lực.

Trước đó, ông Trump từng cáo buộc các trợ lý cấp cao của Biden “có thể đã phạm tội phản quốc ở cấp độ cao nhất” nếu họ lợi dụng sự suy giảm trí lực của ông để áp đặt các chính sách mà ông Biden không hề trực tiếp thông qua. Bộ trưởng Tư pháp Pam Bondi cùng Cố vấn pháp lý Nhà Trắng David Warrington được giao trách nhiệm chủ trì cuộc điều tra này.

Phía chỉ trích ông Trump cho rằng cuộc điều tra mang động cơ chính trị và thiếu bằng chứng xác thực. Một số chuyên gia pháp lý cũng lưu ý rằng việc sử dụng bút ký tự động không vi phạm pháp luật và đã từng được các đời Tổng thống trước sử dụng. Tuy nhiên, chính quyền Trump khẳng định chưa từng có tổng thống nào lạm dụng thiết bị này ở mức độ như ông Biden.

Vấn đề sức khỏe của ông Biden – đặc biệt là khả năng nhận thức – đã trở thành đề tài nóng trong chiến dịch tái tranh cử năm ngoái.

Giới chỉ trích nhiều lần nêu bật dáng đi loạng choạng, những lần quên lời và khó khăn trong diễn đạt của vị Tổng thống cao tuổi. Tình hình trở nên nghiêm trọng sau buổi tranh luận tai tiếng với ông Trump vào tháng 6/2024, khi nhiều đảng viên Dân chủ kêu gọi ông rút khỏi cuộc đua. Ông Biden chính thức tuyên bố rút lui vào tháng sau đó.

Tháng trước, văn phòng của ông Biden xác nhận ông được chẩn đoán mắc “một dạng ung thư tuyến tiền liệt ác tính”. Nhiều nhà bình luận – bao gồm cả ông Trump – cho rằng căn bệnh này đã phát triển trong nhiều năm và đội ngũ thân cận của Biden cố tình che giấu thông tin này với công chúng.

Thượng nghị sĩ Ron Johnson, Chủ tịch tiểu ban điều tra thuộc Ủy ban An ninh Nội địa Thượng viện, cũng đã khởi động một cuộc điều tra riêng về khả năng chính quyền Biden đã che đậy bệnh tình của cựu tổng thống.