Trung Quốc khiến Mỹ phải lùng sục khắp thế giới để tìm đất hiếm, ngay cả Ukraine cũng bị nhắm đến
Tổng thống Trump đang để mắt đến nguồn đất hiếm của Ukraine vì muốn giảm phụ thuộc vào Trung Quốc. Ảnh Peggy Greb/USDA/Wikimedia
Tờ South China Morning Post (SCMP) nhận định Washington sẽ gặp khó khăn để đạt được mục tiêu đó.
Theo nhiều hãng tin, đầu tuần này, Tổng thống Trump tiết lộ rằng chính phủ của ông đang tìm kiếm một thỏa thuận với Ukraine để đổi nguồn khoáng sản đất hiếm lấy viện trợ quân sự.
Nhiều nhà phân tích đã dự đoán rằng, ông Trump sẽ đẩy mạnh nỗ lực của Mỹ để tìm kiếm nguồn cung cấp khoáng sản mới, vốn rất quan trọng để sản xuất mọi thứ, từ vi mạch tiên tiến đến thiết bị quân sự.
Trung Quốc thống trị chuỗi cung ứng đất hiếm toàn cầu, nắm giữ 60% trữ lượng đất hiếm của thế giới và chiếm 90% sản lượng chế biến toàn cầu. Và nước này ngày càng bắt đầu tận dụng lợi thế chiến lược này trong các cuộc đàm phán thương mại với Mỹ.
Năm ngoái, Bắc Kinh đã hạn chế các lô hàng antimon, gali và germani đến Mỹ, gây áp lực lên chuỗi cung ứng phần cứng công nghệ cao. Vào thứ Ba 4/2, Bộ Thương mại Trung Quốc đã thêm 5 kim loại nữa - bao gồm vonfram, một thành phần được sử dụng để chế tạo đạn dược - vào danh sách hạn chế xuất khẩu sang Mỹ.
Cùng ngày, Trung Quốc cũng công bố áp thuế đối với một số mặt hàng nhập khẩu của Mỹ. Đây là động thái trả đũa Bắc Kinh đưa ra để đáp lại quyết định tăng thuế 10% đối với tất cả hàng nhập khẩu từ Trung Quốc của chính quyền Trump.
Jon Hykawy, Chủ tịch công ty tư vấn công nghiệp Stormcrow Capital có trụ sở tại Toronto nhận định, quyết định tăng thuế đối với hàng hóa Trung Quốc của Mỹ rõ ràng đã khiến Bắc Kinh áp dụng thêm các hạn chế đối với việc xuất khẩu các khoáng sản quan trọng.
Andy Tsay, Giáo sư về hệ thống thông tin và phân tích tại Đại học Santa Clara ở California, cho biết, Mỹ có các mỏ đất hiếm của riêng mình, nhưng lại thiếu chuỗi cung ứng quy mô lớn để xử lý chúng. Do đó, Mỹ buộc phải chuyển sự chú ý sang các nước thứ ba một khi nỗ lực giảm sự phụ thuộc vào khoáng sản từ Trung Quốc.
Vậy Washington có thể tìm kiếm nguồn khoáng sản mới ở đâu? Pini Althaus, cựu cố vấn của tổng thống Trump và là người sáng lập USA Rare Earth, công ty sở hữu các mỏ khoáng sản tại Mỹ cho biết, Washington đang để mắt đến Trung Á cũng như Ukraine.
Để đa dạng hóa nguồn cung, ông Althaus cho biết, chính quyền Trump nên hợp tác với các nước đồng minh có trữ lượng vonfram "đáng kể". "Ví dụ, Kazakhstan là nước giàu khoáng sản chiến lược và có thể trở thành nhà cung cấp chính", ông Althaus nhấn mạnh.
Theo Jamestown Foundation, một tổ chức nghiên cứu chính sách có trụ sở tại Washington, năm ngoái, Thủ tướng Kazakhstan Olzhas Bektenov đã xây dựng một kế hoạch nhằm thu hút đầu tư từ phương Tây vào hoạt động khai thác và chế biến các mỏ đất hiếm của nước này.
Tuy nhiên, các nhà phân tích cảnh báo rằng sẽ không dễ để Mỹ ngừng phụ thuộc hoàn toàn vào các khoáng sản quan trọng của Trung Quốc.
"Mỹ đã tích cực tìm kiếm các nguồn thay thế cho nhu cầu đất hiếm của mình. Tuy nhiên, Trung Quốc vẫn đang đi trước và đảm bảo rằng họ sẽ tiếp tục thống trị trong lĩnh vực đất hiếm trong một thời gian tới", ông Harry Murphy Cruise, một nhà kinh tế học của Moody's Analytics cho biết.
Vietbf@Sưu tập