Đầu năm 2026 sẽ áp thuế doanh thu lên 2,3 triệu hộ SXKD tổng doanh thu từ 1 tỉ đồng trở lên/ năm (bỏ thuế khoán). Nghị định 125 năm 2020 phạt lập hóa đơn sai thời điểm 4 đến 8 triệu đ và không lập 10 đến 20 triệu đ cũng bị bỏ. Thay vào là nghị định 310 hiệu lực từ 16/1/2025 chia khung phạt không lập 1 đến trên 100 hóa đơn, trong đó phạt thấp nhất 1 đến 2 triệu đ và cao nhất 60 đến 80 triệu đ; tức mức phạt cao hơn 4 lần so với nghị định 125.
Ngành thuế áp hoá đơn điện tử và phạt nặng, cho là để răn đe, hạn chế SXKD gian lận trốn thuế. Mặt khác, tuy không nêu ra nhưng quy định cũng nhắm vào tệ nạn cán bộ thuế với luật bất thành văn 'thuế chồng thuế' thu bỏ vào túi riêng. Hoá đơn điện tử sẽ rất khó khăn giao dịch tiền mặt, mạo hiểm bị phát hiện trực tiếp và qua chênh lệch kê khai hàng hoá nhập - xuất sẽ chịu phạt nặng. Người nộp thuế bị ép phải rõ ràng dĩ nhiên cũng sẽ tố cáo cán bộ thuế vòi vĩnh nếu không có lợi gì cho họ.
Thống kê cho thấy đã có 205.000 cơ sở buôn bán và dịch vụ đóng cửa đầu năm đến nay. Nghị định 310 là cú bồi: số muốn mở cửa trở lại đắn đo, số kinh doanh khó khăn có thể đóng cửa thêm và số dự định mở mới sẽ dè chừng... Có thể hết quý 1/2026 dự đoán cơ sở SXKD đóng cửa sẽ lên 300.000 kể từ sau nghị quyết 68 TBT xác định 'sống còn' 5 triệu hộ SXKD nhỏ và vừa, kèm Thủ Chính kêu gọi cả nước làm giàu. Sau nghị quyết, đến nghị định 'bung toang' rất nhiều vấn đề, không dễ dân có điều kiện vươn mình bay lên.
Dân nói 'ngồi mát ăn dát vàng chỉ tay 5 ngón' không trực tiếp nên không biết khó. Dù có đề nghị cán bộ thuế về dân tự kinh doanh 6 tháng để biết, đại biểu QH chỉ ra bất cập và Bộ Tài chính tăng tổng thu kinh doanh 200 triệu đ lên 500 triệu đ mới tính thuế thu nhập cá nhân, vẫn không về thuế khoán. Thêm 7.000 chợ truyền thống đang bị 'dòm ngó' quy hoạch sang doanh nghiệp kinh doanh tự chủ cơ sở, hàng hoá và nguồn thu căn cứ nộp thuế rõ ràng.
Nổi chìm 16 đợt bão lũ 2025, chưa biết 2026 tàn khốc ra sao. Thời vua chúa, gặp năm thiên tai quá nặng dân còn được miễn thuế, nay oằn mình vì bao nhêu loại thuế phí phải đóng. Làm ăn mạnh múm lách luật do cơ chế o ép không cho lớn lên đàng hoàng, lại đòi ô khuôn như các nước có luật pháp nghiêm minh. Chính sách thuế khoá chưa tạo điều kiện mà nhằm vào phạt quá nặng không giải quyết được điểm nghẽn, sẽ còn nhiều biến động khó đoán.
Trí Bảo