Vào thứ Ba, Cục Lưu trữ Quốc gia đă công bố hàng ngh́n trang hồ sơ được giải mật liên quan đến vụ ám sát Tổng thống John F. Kennedy năm 1963.
Các hồ sơ đă được đăng lên trang web của Cục Lưu trữ Quốc gia, cùng với các hồ sơ được công bố gần đây vào các năm 2023, 2022, 2021 và 2017-2018.
Hầu hết những ǵ chính phủ công bố tối nay không phải là mới -- trên thực tế, nhiều thông tin thu hút sự chú ư trên mạng xă hội và trong các bản tin từ lâu đă thuộc phạm vi công cộng, ngoại trừ một số nội dung bị biên tập nhỏ, chẳng hạn như xóa thông tin nhận dạng cá nhân của các nguồn tin hoặc nhân viên CIA, bao gồm tên và địa chỉ, hiện đă được tiết lộ.
Nhưng các phiên bản mới được giải mật của các tài liệu này cũng làm sáng tỏ các chi tiết cụ thể về hoạt động gián điệp vào giữa thế kỷ 20 mà CIA đă đấu tranh quyết liệt để giữ bí mật. Tổng thống Biden và Tổng thống Trump đă chấp nhận những lập luận đó cho đến tận bây giờ.
Bản phát hành ban đầu vào thứ Ba có 1.123 hồ sơ gồm 32.000 trang. Bản phát hành tiếp theo vào đêm Thứ Ba có chứa 1.059 hồ sơ gồm 31.400 trang bổ sung và những thông tin quan trọng từ đợt hồ sơ được phân loại trước đó mới công bố.
Giám sát
Một số trang mới được công bố nêu chi tiết về cách CIA nghe lén điện thoại ở Mexico City từ tháng 12 năm 1962 đến tháng 1 năm 1963 để theo dơi thông tin liên lạc của Liên Xô và Cuba tại các cơ sở ngoại giao của họ, nơi mà sát thủ Kennedy Lee Harvey Oswald đă đến thăm trong những tháng trước vụ ám sát.
Các trang đă được biên tập trước đó nêu rơ các hướng dẫn cụ thể cho các đặc vụ CIA về cách nghe lén, bao gồm cả việc sử dụng một số hóa chất để tạo ra các dấu hiệu trên thiết bị điện thoại mà chỉ những điệp viên khác mới có thể nh́n thấy dưới ánh sáng tia cực tím.
Trong nhiều thập kỷ, CIA đă thúc giục tiếp tục giữ bí mật những chi tiết này v́ sợ rằng chúng sẽ tiết lộ các phương pháp hoạt động gián điệp của cơ quan này.
Một phần mới được công bố khác nêu chi tiết về hoạt động giám sát của CIA đối với các đại sứ quán Liên Xô tại Mexico City và các nỗ lực tuyển dụng điệp viên hai mang từ nhân viên cơ quan Liên Xô -- và tiết lộ tên và chức vụ của những người đă được tuyển dụng.
Các viên chức CIA viết những bản ghi nhớ này ca ngợi hiệu quả của những nỗ lực của họ, một người c̣n tuyên bố, "Tôi không thể không cảm thấy rằng chúng ta đang mua được một món hời lớn bằng số tiền bỏ ra trong dự án này."
Bản ghi nhớ cũng nêu chi tiết về hoạt động giám sát của CIA đối với một người đàn ông Mỹ được mô tả là một người Cộng sản sống ở Mexico. Phần lớn bản ghi nhớ là danh sách các số điện thoại đă bị chính phủ Hoa Kỳ nghe lén. Hồ sơ này đă được các nhà nghiên cứu t́m kiếm từ lâu do Oswald đến thăm các đại sứ quán Liên Xô và Cuba tại Thành phố Mexico, nhưng tài liệu không đề cập đến tên Oswald.
Cuba và Castro
Tài liệu này đă làm sáng tỏ thêm các hoạt động bí mật của Hoa Kỳ tại Cuba nhằm vào nhà lănh đạo cách mạng Fidel Castro.
Văn bản chưa biên tập của bản ghi nhớ tháng 6 năm 1961 về CIA -- do trợ lư Arthur Schlesinger Jr. gửi cho Kennedy -- chứa đựng những lời chỉ trích gay gắt đối với cơ quan gián điệp này chỉ vài tháng sau khi cơ quan này ủng hộ cuộc xâm lược Vịnh Con Lợn không thành công.
Một số tài liệu khác cũng nêu chi tiết các hoạt động có khả năng lật đổ Castro. Một tài liệu năm 1964 cho thấy hai tài sản t́nh báo đă thảo luận về khả năng ám sát Castro dưới thời chính quyền của Tổng thống Lyndon Johnson.
Tài liệu này cho biết CIA được cho là "trước đây đă ủng hộ kế hoạch như vậy", nhưng nó đă bị "gác lại" do sự phản đối của Tổng chưởng lư Robert F. Kennedy.
Một tài liệu khác được công bố trước đó nêu chi tiết RFK được thông báo về các kế hoạch có thể giết Castro. "RFK yêu cầu được thông báo trước khi CIA tiếp tục làm việc với Mafia", một chú thích của tài liệu viết.
Dấu vết nước ngoài của CIA
Schlesinger cũng đă tranh luận với Kennedy rằng sự phụ thuộc của CIA vào "các nguồn tin do Mỹ kiểm soát" đă xâm phạm vào các chức năng truyền thống của Bộ Ngoại giao và CIA có thể đă t́m cách thâm nhập vào chính trường của các đồng minh của Mỹ.
Ví dụ, tại đại sứ quán Hoa Kỳ ở Paris, Schlesinger đă viết rằng "CIA thậm chí c̣n t́m cách độc quyền liên lạc với một số nhân vật chính trị Pháp, trong số đó có Chủ tịch Quốc hội",
Các phần mới được giải mật trong ghi chú của Schlesinger cũng tiết lộ số lượng nguồn tin của CIA ở Áo và Chile.
Vụ ám sát RFK
Bản phát hành bao gồm 77 tài liệu liên quan đến RFK, với hầu hết các tài liệu liên quan đến hoạt động của ông với tư cách là tổng chưởng lư và thượng nghị sĩ, tổng cộng khoảng 2.500 trang.
Trong số đó, chỉ có hai người trực tiếp đề cập đến vụ ám sát ông vào năm 1968. Một tài liệu t́nh báo từ năm 1968 -- trước đó được công bố vào năm 2018 -- thảo luận về cách vụ ám sát RFK đă khơi dậy sự quan tâm đến vụ ám sát anh trai ông và cuộc điều tra của Biện lư quận New Orleans Jim Garrison về vấn đề này.
"Phiên ṭa sắp tới xét xử Sirhan, bị cáo buộc giết Thượng nghị sĩ Kennedy, có thể sẽ gây ra một làn sóng chỉ trích và nghi ngờ mới đối với Hoa Kỳ, một lần nữa khẳng định sự tồn tại của một 'âm mưu giết người chính trị' nham hiểm", bản tin cho biết.
__________________
|