VietBF - Middle East Iran chìm trong biển máu: Trump hủy đàm phán, nói “cứ xuống đường

Cuộc khủng hoảng ở Iran bước sang một nấc thang mới khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố hủy mọi cuộc gặp với phía Iran “cho đến khi việc giết hại người biểu tình dừng lại”. Cùng lúc, ông công khai kêu gọi người dân Iran tiếp tục xuống đường, nhắn một câu vừa như khích lệ vừa như tối hậu thư: “Help is on its way.”

Thông điệp ấy vang lên giữa bối cảnh Tehran bị tố đang tiến hành một cuộc đàn áp tàn bạo nhất trong nhiều năm, còn người dân thì bị nhốt trong bóng tối thông tin – một đất nước vừa mất mạng, vừa mất tiếng.

Con số rúng động: 1.850 người chết, gần 16.800 người bị bắt
Theo thống kê mới nhất từ một tổ chức nhân quyền có trụ sở tại Mỹ, số người biểu tình thiệt mạng đã lên tới ít nhất 1.850 người chỉ sau hơn hai tuần. Số người bị bắt được ước tính ít nhất 16.784.

Đây là mức tăng choáng váng so với các báo cáo trước đó chỉ quanh vài trăm người. Tuy nhiên, con số thực tế có thể còn cao hơn, vì Iran đang bị phong tỏa internet gần như hoàn toàn, khiến việc kiểm chứng độc lập trở nên cực kỳ khó khăn. Ngay cả tổ chức công bố số liệu cũng nói họ chỉ tính trên những trường hợp đã nhận diện và xác minh được.

Blackout ngày thứ 5: điện thoại lóe sáng, internet vẫn “tắt thở”
Giữa màn đêm liên lạc kéo dài, lần đầu tiên sau hơn bốn ngày, một số thuê bao điện thoại bàn và di động đã có thể gọi ra nước ngoài. Dù vậy, internet vẫn bị cắt sang ngày thứ năm, khiến hình ảnh, video, lời chứng nhân… chỉ rò rỉ được theo kiểu “những mảnh vỡ” – nhỏ giọt, đứt đoạn, và luôn đi kèm nỗi sợ.

Chính thứ “khoảng lặng cưỡng bức” đó làm dấy lên lo ngại: những gì thế giới thấy có thể chỉ là phần nổi, còn phần chìm nằm trong bệnh viện, nhà xác, nhà tù.

Washington siết kinh tế: thuế 25% với nước làm ăn với Iran
Không chỉ nói bằng lời, Nhà Trắng còn đẩy áp lực sang mặt trận kinh tế: Trump tuyên bố áp thuế 25% lên các quốc gia làm ăn với Iran khi giao thương với Mỹ. Đòn thuế này mở ra một “vòng vây” mới quanh Tehran, đồng thời gây chấn động dây chuyền vì nhiều nền kinh tế lớn có quan hệ thương mại với Iran.

Cùng ngày, Trump dự kiến để đội ngũ an ninh quốc gia bàn các lựa chọn tại Iran. Nhưng theo thông tin cập nhật, Nhà Trắng nói ông Trump đã không tham dự cuộc họp nguyên tắc buổi sáng, trong khi nhóm an ninh vẫn làm việc; ông di chuyển tới Michigan và có thể sẽ nhắc đến Iran trong phát biểu kinh tế.

Châu Âu triệu tập đại sứ, Anh chuẩn bị gói trừng phạt mới
Làn sóng phản ứng lan mạnh ở châu Âu. Nhiều nước như Đức, Pháp, Bỉ… đã triệu tập đại sứ Iran để phản đối đàn áp và tình trạng bắt bớ, đe dọa, cắt internet.

Riêng Anh tuyên bố sẽ thúc đẩy các biện pháp trừng phạt bổ sung và chế tài theo ngành, nhắm vào những lĩnh vực như tài chính, năng lượng, vận tải, phần mềm… với lập luận rằng đây là câu trả lời trước “sự đàn áp đẫm máu và tàn bạo”.

Giữa làn sóng ấy, Thủ tướng Đức Friedrich Merz còn nói thẳng: ông tin chế độ Iran có thể đang đi vào “những ngày và những tuần cuối”.

Liên Hiệp Quốc cảnh báo: “Lethal force” và bóng ma án tử
Từ phía Liên Hiệp Quốc, giới chuyên gia nhân quyền lên án việc sử dụng vũ lực sát thương đối với người biểu tình, các vụ bắt giữ tùy tiện (kể cả trẻ em), và những báo cáo về tấn công cơ sở y tế.

Đặc biệt đáng sợ là các tín hiệu cho thấy một số người biểu tình có thể đối mặt án tử hình theo thủ tục xét xử “nhanh”. LHQ gọi đây là diễn biến “cực kỳ đáng lo ngại”, vì nó biến đàn áp ngoài đường thành “án tử hợp pháp” trên giấy.

Trong lịch sử hiện đại Iran, internet bị cắt thường là dấu hiệu cho thấy bạo lực sắp leo thang. Nhưng lần này, sự khác biệt nằm ở độ dày của tuyệt vọng: kinh tế suy kiệt, giá cả bào mòn, đồng tiền mất giá, xã hội bị bóp nghẹt – và quan tài xuất hiện nhiều đến mức người ta nói “không còn đủ chỗ để khóc”.

Trump đã đóng cánh cửa gặp gỡ, mở cánh cửa trừng phạt, và gửi một thông điệp thẳng vào đường phố Iran: “cứ tiếp tục”. Châu Âu bắt đầu siết dần. Liên Hiệp Quốc cảnh báo đỏ.

Còn người dân Iran, trong những đêm không internet, vẫn ra đường – vì có những lúc, im lặng còn đáng sợ hơn tiếng súng.