|
Khi bị căng cơ
Những phương pháp chữa trị sau áp dụng cho rất nhiều trường hợp bị đau do luyện tập căng thẳng và leo dốc trong quăng thời gian dài. Hầu hết các vết thương ở cơ có thể được chữa trị tại nhà. Hăy chườm đá lên vết thương trong ṿng 20 phút và từ 3 tới 4 lần trong ngày đầu tiên bị thương. Ngoài ra hăy cho nạn nhân uống acetaminophen hay ibuprofen trong ṿng 48h. Nếucơ vẫn c̣n căng sau 48h, hăy để nạn nhân ngâm phần bị căng vào nước nóng trong 20 phút và mát xa nhẹ nhàng. Bạn cũng có thể dùng miếng dán nhiệt nếu biết chính xác vị trí vùng bị đau. Hăy lặp lại việc này cho tới khi t́nh trạng khả quan hơn. Hăy để người bị thương thường xuyên tập thời dục và nhớ khởi động trước khi tập. Họ b́nh phục trở lại sau 7 ngày. Hăy đến cơ sở y tế gần nhất nếu: Hăy đến cơ sở y tế gần nhất hoặc gọi bác sĩ ngay nếu: •Con bạn dưới 6 tháng tuổi; •Phần xương bị biến dạng; •Con bạn không thể cử động tay một cách b́nh thường (đặc biệt khi bé kéo tay ra nhưng lại không thể giữ thẳng khuỷu tay và hướng ḷng bàn tay lên trên, tức là bé đă bị trật khớp một phần khuỷu tay.); •Con bạn không thể đứng vững; •Bé đi khập khiễng; •Phần cơ ngay gần vết thương không thể cử động thoải mái; •Bé bị đau dữ dội; •Có tiếng động lạ khi bé bị thương; •Bạn cho rằng bé bị thương nặng. Hăy gọi cho bác sĩ ngay trong giờ làm việc nếu: •Người bị thương đi khập khiễng. •Phần bị sưng tấy quá lớn, đặc biệt trong ṿng 30 phút sau khi bị thương •Không ngủ được v́ đau. Pḥng ngừa tổn thương cơ, xương và khớp? Mọi cơ bắp lớn nhỏ trong cơ thể đều hoạt động khi ta nâng một vật lên. Tuy nhiên, những cơ lớn thường hoạt động nhiều hơn để giảm bớt sức nặng lên những cơ yếu hơn khi nâng đồ vật. Không nên giữ cơ thể ở một tư thế quá lâu trong những hoạt động hàng ngày. Các cơ sẽ trở nên mỏi mệt khi ta thực hiện các hành động như giữ phần hông hướng cong về phía trước quá lâu. Dùng sức vừa phải khi hoạt động, việc sử dụng cơ quá mức trong thời gian dài sẽ gây áp lực lên các cơ và có thể dẫn đến bị thương. |
10 mẹo giảm đau không cần thuốc
Tác giả: Thảo Lê Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh Nhấn vào chia sẻ trên Facebook (Opens in new window) Chia sẻ trên Skype (Opens in new window) Bấm để chia sẻ lên LinkedIn (Opens in new window) 10 mẹo giảm đau không cần thuốc Cơn đau có thể xảy đến với bất kỳ ai. Hăy xem 10 mẹo giảm đau không cần thuốc hữu ích dưới đây để áp dụng cho chính ḿnh và người thân những khi cần nhé! Cơn đau cũng có nhiều kiểu: kiểu đau bất chợt, đau nhói hoặc đau rát… và không phải lúc nào bạn cũng có bên ḿnh loại thuốc giảm đau phù hợp. May mắn là vẫn có những cách tự nhiên để ngăn chặn cơn đau mà không cần thuốc giảm đau. 1. Ăn một miếng sô cô la đen để làm dịu cơn đau họng giảm đau không cần thuốc 1 Nếu bạn bị ho và thấy đau cổ họng, hăy ăn một miếng sô cô la đen. Nên chọn loại sô cô la có hàm lượng ca cao lớn. Lư giải: Theo các nhà khoa học, sô cô la có thể ức chế ho và chữa đau họng thậm chí c̣n tốt hơn một vài biện pháp thông thường khác. Các nghiên cứu đă chỉ ra rằng nhờ có hàm lượng ca cao bên trong mà sô cô la có nhiều công dụng, bao gồm khả năng làm giảm đáng kể tần suất ho. Sô cô la có khi c̣n cho thấy hiệu quả tốt hơn xi-rô codein và đường. 2. Uống nhiều nước hơn để giảm bớt các triệu chứng đau nửa đầu giảm đau không cần thuốc 2 Hăy uống nhiều nước để giảm bớt các triệu chứng đau nửa đầu. Các chuyên gia khuyên bạn nên uống ít nhất một ly nước sau mỗi 2 tiếng. Lư giải: Mất nước có thể kích hoạt những cơn nhức đầu nhẹ và đau nửa đầu nghiêm trọng. Hàm lượng chất lỏng và chất điện giải trong cơ thể không được cân bằng khiến cơ thể khó mà duy tŕ các hoạt động như b́nh thường. Cung cấp đủ nước sẽ tránh được t́nh trạng cơ thể bị mất nước, đồng thời làm giảm các triệu chứng đau nửa đầu mà không cần dùng thuốc. 3. Bổ sung vào cơ thể một ít curcumin để ngăn chặn cơn đau do viêm giảm đau không cần thuốc 3 Curcumin có trong nghệ, nên bạn hăy dùng một ít bột nghệ hoặc chiết xuất từ củ nghệ trong bữa ăn nếu bạn bị viêm. Lư giải: Củ nghệ vốn là một loại gia vị đặc biệt phổ biến ở châu Á, được sử dụng rộng răi trong y học. Đó là v́ củ nghệ chứa chất curcumin có tính chống viêm. Một số nghiên cứu đă so sánh curcumin với các loại thuốc thông thường và thấy rằng nó cũng tốt trong việc giảm đau như ibuprofen. Curcumin có thể giúp giảm đau không cần dùng thuốc. Trong những trường hợp nhất định khi bệnh nhân bị đau, chẳng hạn như đau khớp, các bác sĩ thường khuyên dùng nghệ hoặc curcumin trong viên nang. Mục đích là hạn chế tác dụng phụ của một số thuốc giảm đau. 4. Vươn duỗi người để giảm đau lưng giảm đau không cần thuốc 4 Mặc quần áo thoải mái và chuẩn bị một tấm thảm yoga. Có rất nhiều bài tập vươn duỗi mà bạn có thể thực hiện, chẳng hạn như các động tác thể dục vươn duỗi cơ bản, các động tác yoga… Nếu nguyên nhân gây ra cơn đau lưng của bạn không phải do cơ bị căng mà là do những vấn đề sức khỏe khác th́ bạn cần cẩn thận khi tập thể dục. Lư giải: Vươn duỗi cơ thể giúp giải phóng các cơ nâng đỡ cột sống khỏi t́nh trạng bị căng cứng, đồng thời cải thiện phạm vi chuyển động và khả năng vận động thể chất của bạn. Nhiều người cho biết nhờ thường xuyên luyện tập yoga nên họ đă giảm được cơn đau mà không cần dùng thu |
5. Hít tinh dầu để hết bị đau đầu
giảm đau không cần thuốc 5 Hít tinh dầu là liệu pháp giảm đau không cần thuốc đă được áp dụng từ rất lâu. Hăy nhỏ một vài giọt tinh dầu vào khăn giấy và hít lấy hương thơm, thêm một vài giọt vào bồn tắm, hoặc thoa một ít dầu lên khu vực trán – thái dương của bạn. Nên cẩn thận pha loăng loại tinh dầu mà bạn dùng với một số loại dầu khác (ví dụ như dầu dừa, dầu oliu) trước khi thoa lên da v́ tinh dầu có thể gây bỏng. Có rất nhiều loại tinh dầu bạn có thể sử dụng: hoa oải hương, bạc hà, hương thảo, hoa cúc… Lư giải: Tinh dầu được cho là có tác dụng làm dịu và thư giăn. Đó là lư do tại sao chúng hiệu quả trong điều trị đau đầu do lo lắng và căng thẳng. 6. Sử dụng trà bạc hà để làm dịu cơn đau răng giảm đau không cần thuốc 6 Cho khoảng một th́a cà phê lá bạc hà khô vào cốc nước sôi, để yên trong 20 phút và chờ nguội. Dùng trà này để súc miệng. Bạn cũng có thể đặt túi trà bạc hà c̣n ấm để áp lên chiếc răng đau trong vài phút cho đến khi cơn đau giảm bớt. Lư giải: Bạc hà có tác dụng làm dịu và giảm đau nhờ có đặc tính gây tê. Ngoài ra, tinh dầu bạc hà c̣n có tính kháng khuẩn. Dù bạn có thể dùng lá bạc hà để giảm đau không cần thuốc nhưng nếu răng đă bị sâu, bạn cần đến gặp nha sĩ, đừng để t́nh trạng bệnh trầm trọng hơn. 7. Tắm với muối Epsom để chữa đau xương và khớp giảm đau không cần thuốc 7 Thêm 2 cốc muối Epsom vào bồn tắm rồi ngâm ḿnh trong nước muối đó khoảng 15 phút. Bạn cũng có thể ngâm phần khớp bị đau trong một bát nước ấm có pha một chén muối Epsom. Lư giải: Muối Epsom rất giàu magiê, chất có vai tṛ điều chỉnh hơn 300 enzyme và giúp các hệ thống bên trong cơ thể hoạt động tốt. Loại muối này cũng giúp thải bỏ độc tố, giảm căng thẳng và viêm. Những liệu pháp tự nhiên như thế này dễ thực hiện mà lại có hiệu quả trong việc giảm đau không cần thuốc. 8. Đi dạo để giải phóng endorphin và chống lại cơn đau giảm đau không cần thuốc 8 Tập thể dục là một trong những giải pháp tốt nhất giúp ngăn ngừa, kiềm chế và điều trị các cơn đau. Nhưng nếu bạn quá đau không tập thể dục được th́ hăy ra bên ngoài đi dạo. Lư giải: Những hoạt động thể chất như tập thể dục hoặc đi bộ sẽ giải phóng endorphin hay các hoạt chất bên trong năo, từ đó làm giảm cảm giác đau. Ngoài ra, endorphin c̣n tăng cường đáp ứng miễn dịch và mang lại cảm giác hưng phấn. 9. Ăn một quả chuối để giảm đau trong kỳ kinh nguyệt giảm đau không cần thuốc 9 Nếu bạn bị những cơn đau quặn trong kỳ kinh nguyệt hay chuột rút, đừng chọn các loại bánh quy, sô cô la mà hăy dùng một quả chuối mỗi lúc cảm thấy buồn miệng muốn ăn ǵ đó. Bạn xay sinh tố từ chuối với các loại trái cây khác hay mang nguyên quả chuối theo ăn lúc đi đường đều được. Lư giải: Chuối rất giàu kali và vitamin B6 nên sẽ làm giảm chuột rút cơ bắp, giữ cho cơ thể bạn không bị ứ nước hay đầy hơi. |
10. Chườm nhiệt để hết bị chuột rút
giảm đau không cần thuốc 10 Sử dụng túi nước nóng để giảm t́nh trạng co thắt hoặc chuột rút cơ bắp. Nếu bạn không có một chiếc túi th́ hăy tự làm từ chai nhựa. Đổ đầy chai bằng nước nóng, bọc nó trong một chiếc khăn, và áp vào chỗ bị đau. Hăy cẩn thận, đừng bao giờ dùng nước quá nóng hay chườm nhiệt vào các vết thương hở cũng như các vùng cơ thể bị viêm nhiễm. Lư giải: Nhiệt giúp cơ bắp thư giăn, làm giảm đau và dịu cảm giác khó chịu. Chườm nhiệt sẽ mang lại hiệu quả tức thời, không cần dùng thuốc nếu bạn không có thuốc giảm đau bên ḿnh. Các mẹo nêu trên đă được chứng minh là có hiệu quả trong việc chữa lành những cơn đau của nhiều đối tượng khác nhau. Tuy nhiên, nếu bạn bị đau dữ dội hoặc các triệu chứng đau không thuyên giảm, hăy đến bệnh viện. Các mẹo nêu trên cũng chỉ làm giảm triệu chứng chứ không chữa được bệnh. Do đó, trong trường hợp bạn có những vấn đề sức khỏe phải điều trị như chứng sâu răng, bệnh về cột sống, các bệnh măn tính… th́ bạn vẫn cần đặt lịch hẹn với bác sĩ để được khám và chữa bệnh đúng cách. |
Mách nhỏ các bài tập giúp giảm cơn đau mạn tính
Tác giả: Tố Quyên Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh Nhấn vào chia sẻ trên Facebook (Opens in new window) Chia sẻ trên Skype (Opens in new window) Bấm để chia sẻ lên LinkedIn (Opens in new window) Mách nhỏ các bài tập giúp giảm cơn đau mạn tính Tập thể dục thường xuyên; với các bài tập cardio, thư giăn, kéo duỗi và tăng cường sức mạnh; có thể giúp bạn giảm cơn đau mạn tính, đồng thời cải thiện sức khỏe tổng thể Đau mạn tính là t́nh trạng cực kỳ phổ biến, có thể xuất hiện ở bất kỳ ai. Bạn có biết rằng tập thể dục là một phương pháp điều trị phổ biến để giảm cơn đau măn tính. Tùy thuộc vào t́nh trạng sức khỏe hiện tại của bạn, nó có thể giúp giảm viêm, tăng khả năng vận động và giảm mức độ đau tổng thể mà không cần dùng thêm thuốc. Hăy thử kết hợp các bài tập cardio, thư giăn, kéo duỗi và sức mạnh dưới đây và bạn có thể cảm thấy một số cơn đau sẽ giảm bớt theo thời gian. Các bài tập cardio Các bài tập cho tim mạch có một số lợi ích về thể chất và tinh thần, có thể đặc biệt hữu ích cho những người bị đau măn tính. Bài tập cardio có thể được thực hiện bất cứ lúc nào trong ngày và thường đ̣i hỏi ít hoặc không cần thiết bị. Bạn hăy thử hai bài tập sau đây: Đi bộ đi bộ Đi bộ 30 phút từ 3 – 5 lần mỗi tuần có thể giúp tăng sức mạnh, sức bền và sức khỏe của tim. Nếu việc đi bộ là thử thách đối với bạn, hăy bắt đầu chậm và tập luyện theo cách của bạn để đi bộ lâu hơn. Nếu bạn sử dụng xe tập đi hoặc gậy, hăy nhớ mang theo bên ḿnh. Bơi và thể dục nhịp điệu dưới nước Đây là những bài tập thay thế tuyệt vời cho đi bộ nếu bạn có vấn đề về di chuyển. Dạng bài tập tim mạch tác động thấp này có thể giúp bạn di chuyển mà không gây thêm áp lực cho khớp và cơ bắp. Bơi thường được xem là liệu pháp trị liệu và nó là một cách tuyệt vời để giải tỏa tâm trạng của bạn. Các bài tập thư giăn Các bài tập thư giăn rất quan trọng trong việc giảm cơn đau mạn tính. Kỹ thuật tưởng tượng không cần thiết bị và có thể được thực hiện ở bất cứ đâu. bài tập thư giăn Thở sâu và tưởng tượng •Nằm ngửa trên giường hoặc sàn nhà. •Đặt tay lên bụng, thư giăn vai và chân. •Nhắm mắt và hít một hơi thật sâu qua mũi. Thở ra bằng miệng để chắc chắn giải phóng tất cả không khí trong miệng. •Tiếp tục hít vào bằng mũi và thở ra bằng miệng. Bạn sẽ cảm thấy bụng căng lên dưới đầu ngón tay trong mỗi hơi thở. •Tiếp tục mô h́nh này và tưởng tượng nỗi đau rời khỏi cơ thể mỗi khi bạn thở. •Lặp lại mỗi buổi tối trước khi đi ngủ hoặc suốt cả ngày khi cần thiết. |
Mách nhỏ các bài tập giúp giảm cơn đau mạn tính
Tác giả: Tố Quyên Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh Nhấn vào chia sẻ trên Facebook (Opens in new window) Chia sẻ trên Skype (Opens in new window) Bấm để chia sẻ lên LinkedIn (Opens in new window) Mách nhỏ các bài tập giúp giảm cơn đau mạn tính Tập thể dục thường xuyên; với các bài tập cardio, thư giăn, kéo duỗi và tăng cường sức mạnh; có thể giúp bạn giảm cơn đau mạn tính, đồng thời cải thiện sức khỏe tổng thể Đau mạn tính là t́nh trạng cực kỳ phổ biến, có thể xuất hiện ở bất kỳ ai. Bạn có biết rằng tập thể dục là một phương pháp điều trị phổ biến để giảm cơn đau măn tính. Tùy thuộc vào t́nh trạng sức khỏe hiện tại của bạn, nó có thể giúp giảm viêm, tăng khả năng vận động và giảm mức độ đau tổng thể mà không cần dùng thêm thuốc. Hăy thử kết hợp các bài tập cardio, thư giăn, kéo duỗi và sức mạnh dưới đây và bạn có thể cảm thấy một số cơn đau sẽ giảm bớt theo thời gian. Các bài tập cardio Các bài tập cho tim mạch có một số lợi ích về thể chất và tinh thần, có thể đặc biệt hữu ích cho những người bị đau măn tính. Bài tập cardio có thể được thực hiện bất cứ lúc nào trong ngày và thường đ̣i hỏi ít hoặc không cần thiết bị. Bạn hăy thử hai bài tập sau đây: Đi bộ đi bộ Đi bộ 30 phút từ 3 – 5 lần mỗi tuần có thể giúp tăng sức mạnh, sức bền và sức khỏe của tim. Nếu việc đi bộ là thử thách đối với bạn, hăy bắt đầu chậm và tập luyện theo cách của bạn để đi bộ lâu hơn. Nếu bạn sử dụng xe tập đi hoặc gậy, hăy nhớ mang theo bên ḿnh. Bơi và thể dục nhịp điệu dưới nước Đây là những bài tập thay thế tuyệt vời cho đi bộ nếu bạn có vấn đề về di chuyển. Dạng bài tập tim mạch tác động thấp này có thể giúp bạn di chuyển mà không gây thêm áp lực cho khớp và cơ bắp. Bơi thường được xem là liệu pháp trị liệu và nó là một cách tuyệt vời để giải tỏa tâm trạng của bạn. Các bài tập thư giăn Các bài tập thư giăn rất quan trọng trong việc giảm cơn đau mạn tính. Kỹ thuật tưởng tượng không cần thiết bị và có thể được thực hiện ở bất cứ đâu. bài tập thư giăn Thở sâu và tưởng tượng •Nằm ngửa trên giường hoặc sàn nhà. •Đặt tay lên bụng, thư giăn vai và chân. •Nhắm mắt và hít một hơi thật sâu qua mũi. Thở ra bằng miệng để chắc chắn giải phóng tất cả không khí trong miệng. •Tiếp tục hít vào bằng mũi và thở ra bằng miệng. Bạn sẽ cảm thấy bụng căng lên dưới đầu ngón tay trong mỗi hơi thở. •Tiếp tục mô h́nh này và tưởng tượng nỗi đau rời khỏi cơ thể mỗi khi bạn thở. •Lặp lại mỗi buổi tối trước khi đi ngủ hoặc suốt cả ngày khi cần thiết. |
Các bài tập căng duỗi
Nếu bạn bị đau mạn tính ở lưng hoặc cổ, các bài tập căng duỗi có thể làm giảm căng thẳng và cứng khớp. Bạn có thể thử các bài tập co duỗi không cần thiết bị ở lưng và cổ để cải thiện tính linh động và tạo điều kiện cho bạn di chuyển đúng tư thế. bài tập duoi Kéo giăn cơ mông và cơ lưng dưới •Nằm ngửa trên sàn nhà. •Đưa đầu gối về phía ngực, sau đó ṿng tay qua đầu gối và ôm một cách nhẹ nhàng. •Di chuyển chân co qua hai bên, sao cho bạn cảm thấy kéo giăn ở hông và lưng dưới. •Hăy thử bắt chéo chân này qua chân kia để kéo giăn thêm cơ mông và cơ tháp. Các bài tập tăng cường sức mạnh Xây dựng sức mạnh là rất quan trọng để ổn định các khớp và ngăn ngừa chấn thương trong tương lai. Đối với những người bị đau măn tính, việc cơ thể khỏe mạnh sẽ giúp giảm cơn đau mạn tính hiệu quả. Nó giúp bạn duy tŕ tư thế, cân bằng cơ thể hợp lư và giảm nguy cơ chấn thương có thể dẫn đến đau nhiều hơn. Tăng cường sức mạnh ở các cơ bụng, hông và lưng có thể giúp cải thiện sức mạnh và sự ổn định của cơ thể. Dead bug (Tư thế bọ chết) dead bug Bài tập này có cái tên khá thú vị là Dead bug (Bọ chết). Tư thế giống của người tập sẽ như một chú bọ bị lật ngửa đang chờ chết. Dead bug tác động vào cơ bụng, mông và đùi, giúp các cơ vùng này săn chắc, hỗ trợ giảm cân rất hiệu quả. Bạn nằm ngửa, hai đầu gối co lại, hai chân nhấc lên khỏi mặt đất để cẳng chân song song với mặt đất và tạo với đùi một góc 90 độ. Bạn vươn hai tay lên khỏi vai, hai tay song song nhau và song song với đùi. Bạn hít vào trong khi duỗi tay phải lên khỏi đầu và chân trái duỗi thẳng, sau đó thở ra khi trở về tư thế ban đầu. Lưu ư khi thực hiện các bài tập giảm cơn đau mạn tính Luôn luôn tham khảo ư kiến bác sĩ trước khi bạn bắt đầu một chương tŕnh tập thể dục. Các bài tập cụ thể có thể khác nhau tùy thuộc vào nguồn gốc của cơn đau măn tính. Một số điều kiện sức khỏe, chẳng hạn như đau cơ xơ hóa, có thể dẫn đến tăng cơn đau khi tập thể dục, v́ vậy bạn hăy bắt đầu chậm và theo dơi các triệu chứng của bản thân. |
Chi tiết về thuốc kháng viêm không chứa steroid NSAIDs
Tác giả: Đăng Khương Tham vấn y khoa: Lê Thị Mỹ Duyên Nhấn vào chia sẻ trên Facebook (Opens in new window) Chia sẻ trên Skype (Opens in new window) Bấm để chia sẻ lên LinkedIn (Opens in new window) Chi tiết về thuốc kháng viêm không chứa steroid NSAIDs NSAIDs là nhóm thuốc kháng viêm không chứa steroid, thường được sử dụng để điều trị các triệu chứng, bệnh lư liên quan đến cơ xương khớp. Nh́n chung, nhóm thuốc NSAIDs có công dụng sau đây: •Giảm đau: Những cơn đau do căng cơ, bong gân, đau đầu, đau nửa đầu, đau bụng kinh, đau răng… •Hạ Sốt: NSAIDs có tác dụng hạ nhiệt cho cơ thể •Kháng Viêm: NSAIDs giúp làm giảm hiện tượng viêm cho bệnh nhân. Một số hoạt chất trong nhóm thuốc NSAIDs được sử dụng phổ biến nhất có thể kể đến như aspirin, ibuprofen hay meloxicam. Điều quan trọng là trước khi dùng, bạn nên tham khảo ư kiến bác sĩ về các hoạt chất trong nhóm thuốc NSAIDs phù hợp với cơ địa và t́nh trạng của bạn. NSAIDs hoạt động như thế nào? Nhóm thuốc NSAIDs có tác dụng giảm đau, kháng viêm và hạ sốt hiệu quả. Thông thường, cơ thể bạn sản xuất ra một chất hóa học gọi là prostaglandin để bảo vệ dạ dày khỏi tác động của axit . Prostaglandin được tạo ra bởi enzyme cyclooxygenase (COX), enzyme này gồm hai loại: COX I và COX II. Enzyme COX II có khả năng tạo các prostaglandin gây ra t́nh trạng viêm và sốt trong khi COX I tham gia vào quá tŕnh tạo ra các prostaglandin bảo vệ niêm mạc dạ dày và hỗ trợ đông máu. Một số hoạt chất phổ biến như: -Aspirin: Ngăn chặn enzyme COX I và COX II, nên ngoài tác dụng giảm đau, hạ sốt, kháng viêm, aspirin c̣n có thêm tác dụng ngăn cản kết tập tiểu cầu. V́ aspirin ngăn chặn cả COX I và COX II nên bệnh nhân có thể gặp một số tác dụng phụ như đau, loét dạ dày, xuất huyết …. V́ vậy hiện nay, aspirin ít được sử dụng để giảm đau và thường được dùng để chống đông máu ở các bệnh nhân có nguy cơ tim mạch với liều thấp. – Diclofenac: Có tác dụng giảm đau mạnh hơn aspirin, nhưng đồng thời tác dụng phụ đường tiêu hóa trên bệnh nhân cũng nặng hơn như loét dạ dày, xuất huyết dạ dày, thiếu máu, …. – Ibuprofen: có tác dụng giảm đau mạnh hơn aspirin. Khi bệnh nhân sử dụng ibuprofen có thể bị kích ứng tiêu hóa, rối loạn tạo máu,…… – Một số hoạt chất khác như: naproxen, ketoprofen,…. cũng có các đặc tính giảm đau và tác dụng phụ tương tự như các hoạt chất trên. Ngoài ra, các hoạt chất ngăn chặn chủ yếu COX II trong nhóm thuốc NSAIDs có thể giúp giảm đau, kháng viêm hiệu quả nhưng giảm tác dụng phụ trên đường tiêu hóa. Meloxicam là hoạt chất trong nhóm thuốc NSAIDs có tác dụng ngăn chặn chọn lọc, chuyên biệt enzyme COX II. Các nghiên cứu đă chứng minh meloxicam giúp giảm đau khi di chuyển và giảm t́nh trạng cứng khớp trên bệnh nhân thoái hóa khớp, cải thiện các triệu chứng của viêm khớp dạng thấp và viêm cột sống dính khớp. Do chỉ ngăn chặn chọn lọc COX II, meloxicam ít gây tác dụng phụ trên đường tiêu hóa, tim mạch so với diclofenac, piroxicam và celecoxib. Các hoạt chất coxib như celecoxib, rofecoxib, valdecoxib, ….cũng có tác dụng ngăn chặn chuyên biệt COX II, nên cũng giảm các tác dụng phụ trên đường tiêu hóa so với aspirin hay diclofenac. Tuy nhiên, những ảnh hưởng của các hoạt chất này trên tim mạch, thận vẫn c̣n đang được nghiên cứu. Và một thông tin từ năm 2004 có đề cập đến 2 hoạt chất rofecoxib và valdecoxib đă rút khỏi thị trường do nhiều nghiên cứu cho thấy có liên quan đến tai biến về tim mạch và valdecoxib c̣n gây các phản ứng da nghiêm trọng. Chỉ định của nhóm thuốc kháng viêm không chứa steroid (NSAIDs) Các bệnh viêm khớp như thấp khớp cấp, viêm khớp dạng thấp, viêm cột sống dính khớp, viêm khớp phản ứng, viêm khớp vảy nến, gút, viêm khớp tự phát thiếu niên… Các bệnh hệ thống (lupus ban đỏ hệ thống, xơ cứng b́ toàn thể…) Thoái hóa khớp (hư khớp), thoái hóa cột sống, đau cột sống cổ, đau vai gáy, đau thắt lưng cấp hoặc mạn tính, đau thần kinh toạ… Bệnh lư phần mềm do thấp: Viêm quanh khớp vai, viêm lồi cầu xương cánh tay, hội chứng De Quervain, hội chứng đường hầm cổ tay… |
Chống chỉ định của nhóm thuốc chống viêm không steroid (NSAIDs)
Chống chỉ định tuyệt đối (không được sử dụng) đối với các bệnh nhân mắc các vấn đề sau: •Bệnh lư chảy máu không được kiểm soát •Tiền sử dị ứng, mẫn cảm với thuốc •Loét dạ dày tá tràng đang tiến triển •Suy tế bào gan mức độ vừa đến nặng •Phụ nữ có thai ba tháng đầu hoặc ba tháng cuối, phụ nữ đang cho con bú. Thận trọng: Bệnh nhân cần thận trọng nếu đang gặp phải các vấn đề sau: •Nhiễm trùng đang tiến triển. •Hen phế quản •Tiền sử viêm loét dạ dày tá tràng • Bệnh tim mạch hoặc có yếu tố nguy cơ cao với bệnh tim mạch Bạn cần biết gì trước khi sử dụng nhóm thuốc kháng viêm không steroid (NSAIDs)? Bạn nên biết rằng, nhóm thuốc NSAIDs cũng có tác dụng phụ, bao gồm tác dụng phụ trên tiêu hóa và tim mạch. Nhóm thuốc NSAIDs có thể gây viêm loét dạ dày và xuất huyết tiêu hóa tùy thuộc vào cơ địa của bệnh nhân. Nguy cơ này có thể tăng lên nếu bạn: •Uống chung với các loại thuốc chống đông máu và corticosteroid •Hút thuốc lá •Sử dụng NSAIDs trong một thời gian dài •Uống rượu •Cao tuổi •Sức khỏe kém. Nhóm thuốc NSAIDs không được khuyến khích cho những đối tượng sau đây: •Những người có tiền sử nhồi máu cơ tim, đột quỵ hoặc suy tim; •Những người ở độ tuổi 75 trở lên; •Người bị tiểu đường; •Những người hút thuốc; •Những người bị huyết áp cao; •Những người bị hen suyễn; •Phụ nữ có thai hoặc đang cho con bú; •Bệnh nhân có tiền sử bệnh thận; •Bệnh nhân có tiền sử bệnh gan nặng; •Những ai đang bị hoặc có nguy cơ bị loét dạ dày. Nếu có bất kỳ các yếu tố nguy cơ nào kể trên, bạn nên thông báo cho bác sĩ biết trước khi sử dụng nhóm thuốc NSAIDs nhé. Liều dùng của các hoạt chất thường được sử dụng trong nhóm NSAIDs Dưới đây là liều dùng của một số hoạt chất trong nhóm thuốc NSAIDs thường được sử dụng trong điều trị. Tùy vào từng t́nh trạng bệnh khác nhau sẽ được hướng dẫn sử dụng liều khác nhau để đảm bảo hiệu quả và an toàn cho bệnh nhân. V́ vậy, trước khi sử dụng, các bạn nên tham vấn thêm ư kiến của các bác sĩ tại bệnh viện hay pḥng khám, hoặc dược sĩ tại các nhà thuốc gần nhất để sử dụng thuốc một cách hiệu quả và an toàn nhất nhé. •Aspirin: •Giảm đau, hạ sốt: người lớn 325 – 625mg (mỗi 4 giờ). Trẻ em 50 – 75mg/kg/ngày chia làm 4 – 6 lần (tổng liều không quá 3,6g) •Viêm khớp: 1 – 4g/ngày, nếu viêm mạn tính có thể dùng đến 6g/ngày, theo hướng dẫn của bác sĩ •Pḥng ngừa huyết khối: 81 – 325mg/ngày •Diclofenac: 75 – 150mg, uống. Ngoài ra c̣n có dạng tiêm bắp, đặt hậu môn, thuốc nhỏ mắt, gel thoa tại chỗ. •Ibuprofen: 0,6 – 1g/ ngày, uống. Ngoài ra c̣n có dạng đặt hậu môn. •Meloxicam: 7,5 – 15mg/ngày, uống. Ngoài ra c̣n có dạng tiêm bắp. |
Chống viêm hiệu quả với 7 loại thực phẩm quen thuộc
Tài trợ bởi Tác giả: Yến Nhi Tham vấn y khoa: Lê Thị Mỹ Duyên Nhấn vào chia sẻ trên Facebook (Opens in new window) Chia sẻ trên Skype (Opens in new window) Bấm để chia sẻ lên LinkedIn (Opens in new window) Chống viêm hiệu quả với 7 loại thực phẩm quen thuộc Viêm là nguyên nhân của hầu hết những rối loạn cơ xương. Nếu không điều trị sớm, t́nh trạng này có thể dẫn đến viêm mạn tính. Viêm là ǵ? Khi các tế bào khỏe mạnh bị tổn thương, hệ miễn dịch trong cơ thể bạn sẽ sinh ra phản ứng viêm. Viêm là hiện tượng khi khớp bị sưng tấy và gây cảm giác đau, cứng. Những chất giúp làm giảm phản ứng viêm gọi là chất kháng viêm. Các thực phẩm hằng ngày của chúng ta cũng có chứa một vài chất kháng viêm. 7 loại thực phẩm chống viêm Các loại thực phẩm có thể chống viêm rất quen thuộc và dễ t́m. Bạn nên bổ sung các loại thực phẩm dưới đây vào bữa ăn hàng ngày để pḥng ngừa và chữa viêm. Cá thuc-pham-chong-viem Các nhà khoa học cho biết cá có công dụng bất ngờ trong việc chữa trị các chứng rối loạn viêm, đặc biệt là cá hồi. Bổ sung cá hồi vào khẩu phần ăn để tăng lượng axit béo omega-3. Nếu không thích ăn cá, bạn có thể thay thế bằng thực phẩm bổ sung dầu cá. Bạn nên hỏi ư kiến bác sĩ hay dược sĩ xem một ngày nên dùng bao nhiêu viên dầu cá. Trái cây thuc_pham_chong_viem Trái cây giàu anthocyanin như trái anh đào chua, mâm xôi, việt quất có thể giúp cơ thể bạn chống viêm. Những loại trái cây này cũng chứa lượng lớn poluphenol (hợp chất chống ô-xy hóa) giúp giảm nguy cơ nhiễm trùng. Các nhà nghiên cứu đă kết luận rằng nước ép trái anh đào chua có thể giảm viêm đến 50% và giúp cải thiện hiệu suất của vận động viên mà không cần phải dùng quá nhiều thuốc kháng viêm. Các loại hạt thuc-pham-chong-viem Các loại hạt là một nguồn chất béo tốt giúp kháng viêm hiệu quả. Hạnh nhân chứa nhiều vitamin E, canxi và chất xơ. Quả óc chó có nồng độ axit béo omega-3 thực vật cao nhất. Nếu không t́m được những loại hạt trên, bạn cũng có thể sử dụng những loại hạt khác như hạt hướng dương và hạt phỉ v́ chúng cũng có hàm lượng lớn axit omega-3. Việc kết hợp các loại hạt, cá, rau xanh và ngũ cốc vào bữa ăn hàng ngày khá phổ biến ở vùng Địa Trung Hải, đây chính là ch́a khóa vàng để có sức khỏe tốt và tuổi thọ cao của người dân nơi đây. Các nhà khoa học đă chứng minh rằng khẩu phần ăn này có thể giúp chống viêm trong ít nhất sáu tuần. Trà thuc-pham-chong-viem Uống một cốc nhỏ trà xanh hay trà đen cũng giúp kháng viêm nhờ các chất chống ô-xy hóa có trong trà, đặc biệt là trà xanh. Tháng 5-2015, tạp chí thấp khớp quốc tế đă công bố tác dụng kháng viêm vượt trội của trà xanh so với trà đen. Một nghiên cứu cho thấy trà xanh giúp giảm đau cho những ai bị viêm khớp cũng như giảm nguy cơ mắc bệnh tim và ung thư. Tỏi thuc-pham-chong-viem Tỏi khiến hơi thở bạn nặng mùi, nhưng lại rất hữu hiệu trong việc chữa viêm. Bên cạnh những đặc tính kháng viêm, ăn tỏi cũng giúp tăng cường hệ miễn dịch của cơ thể. Tỏi được xem như một loại thực phẩm chức năng có công dụng tương tự như thuốc giảm đau NSAIDs (ví dụ như ibuprofen). |
Gừng
thuc-pham-chong-viem Gừng được sử dụng rộng răi trong y học. Đây cũng là một loại gia vị có lợi ích to lớn đối với sức khỏe. Gừng có tác dụng kháng viêm, giúp giảm đau khớp gây ra bởi những t́nh trạng viêm mạn tính như thoái hóa khớp hay viêm khớp dạng thấp. Các vận động viên sau khi tập luyện cũng thường xuyên bổ sung gừng vào bữa ăn để ngăn ngừa t́nh trạng viêm. Bạn có thể pha trà gừng với chanh và mật ong để dùng hằng ngày. Rau có lá xanh đậm thuc-pham-chong-viem Theo một vài nghiên cứu, vitamin E đóng một vai tṛ quan trọng trong việc bảo vệ cơ thể khỏi những chất gây viêm là cytokine. Vitamin E có trong những loại rau có lá xanh đậm như cải xoăn, rau bina, bông cải xanh, wasabi và cải rổ. Ngoài ra, rau có lá xanh đậm cũng chứa lượng lớn vitamin và khoáng chất như canxi, sắt và các chất đề kháng. Không quá khó để chống viêm bằng cách bổ sung một vài thứ trong những loại thực phẩm đă nêu trên vào bữa ăn hằng ngày của bạn. Bạn có thể thử phối hợp chúng với nhau để có một khẩu phần ăn tốt cho sức khỏe. |
Bạn biết ǵ về phương pháp trị liệu DTS kéo giăn giảm áp cột sống?
Đây là một bài viết được tài trợ. Để biết thêm thông tin về chính sách Quảng cáo và Tài trợ của chúng tôi, vui ḷng đọc thêm tại đây. Tài trợ bởi Tác giả: Lê Vân Anh Tham vấn y khoa: Lê Thị Mỹ Duyên Nhấn vào chia sẻ trên Facebook (Opens in new window) Chia sẻ trên Skype (Opens in new window) Bấm để chia sẻ lên LinkedIn (Opens in new window) Bạn biết ǵ về phương pháp trị liệu DTS kéo giăn giảm áp cột sống? Đau ở cổ hoặc lưng có thể ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của bạn. Bạn muốn t́m ra cách điều trị hiệu quả? Bạn có thể xem xét việc điều trị bằng hệ thống kéo giải nén qua bài viết dưới đây. Hệ thống kéo giăn giảm áp cột sống là ǵ? Hệ thống kéo giăn giảm áp cột sống là một phương pháp điều trị không phẫu thuật sử dụng thiết bị kéo di động (phẫu thuật giải nén bao gồm cắt bỏ đĩa đệm, cắt bỏ cung sau đốt sống hoặc vi phẫu cắt đĩa đệm). Thủ thuật này kéo giăn giảm áp cột sống một cách nhẹ nhàng, giúp giảm áp lực lên đĩa đệm cột sống và cung cấp môi trường lành bệnh tốt. Nó có thể giúp làm giảm đau ở cổ, lưng hoặc chân. Trong quá tŕnh điều trị, bạn sẽ nằm trên một thiết bị kéo cơ học (giống như một cái bàn). •Nếu bạn áp dụng điều trị giải nén cơ học ở vùng thắt lưng: dây đai sẽ được sử dụng để giữ cho phần trên cơ thể của bạn ổn định. Phần dưới không phải mang dây đai; •Nếu bạn sử dụng điều trị giải nén cơ học ở cổ: dây đai đầu sẽ được sử dụng để cố định đầu vào máy; Trước khi điều trị, bạn có thể được khuyến cáo sử dụng một số phương pháp điều trị như kích thích điện, siêu âm, chườm nóng/lạnh. Tác dụng phụ của liệu pháp kéo giăn giảm áp cột sống: Trong một số ít trường hợp, bạn có thể cảm thấy buồn nôn, đau đầu. Nếu bạn cảm thấy đau trong hoặc sau khi làm thủ thuật, hoặc đau nặng hơn do điều trị, bạn nên nói với bác sĩ hoặc chuyên viên vật lư trị liệu của bạn. Ai có thể sử dụng liệu pháp kéo giải nén? Liệu pháp kéo giăn giảm áp cột sống có thể được sử dụng để điều trị các chứng bệnh khác nhau của cột sống, bao gồm: •Đau lưng, đau cổ; •Đau thần kinh tọa: t́nh trạng thần kinh tọa − dây thần kinh dài nhất trong cơ thể bị kích thích hoặc chèn ép. Đau có thể lan xuống xương chậu, mông và chân, bàn chân; •Các vấn đề về đĩa đệm: thoát vị đĩa đệm, các đĩa đệm phồng, bệnh thoái hóa đĩa đệm; •Thoái hóa khớp đốt sống; •Các vấn đề với rễ dây thần kinh cột sống: chấn thương hoặc bệnh lư; Đối tượng nào không nên sử dụng liệu pháp kéo giải nén? Đối với một số bệnh nhân, điều trị kéo giăn giảm áp cột sống có thể gây ra các phản ứng phụ nghiêm trọng hoặc các biến chứng. Nếu bạn có các t́nh trạng sau, bạn nên nói với bác sĩ. Bác sĩ có thể khuyên bạn sử dụng phương pháp điều trị thay thế: •Bạn có thai; •Bạn bị găy cột sống; •Bạn đă phẫu thuật nhưng thất bại; •Bạn đă làm thủ thuật cố định đốt sống hoặc cấy ghép ở cột sống; •Bạn đă phẫu thuật nhưng bạn vẫn chưa hồi phục; •Bạn có một số bệnh lư nhất định, chẳng hạn như khối u, nhiễm trùng, viêm cứng cột sống, hẹp đốt sống, loăng xương, trượt đốt sống; •Bạn đang dùng thuốc kháng đông máu. Điều trị kéo giăn giảm áp cột sống không gây đau mặc dù bạn có thể cảm thấy kéo căng ở một đoạn trên xương sống. Nếu bạn cảm thấy đau trong hoặc sau khi làm thủ thuật, hoặc đau nặng hơn do điều trị, bạn nên nói với nhà trị liệu của bạn. Bạn có thể phải dừng chương tŕnh điều trị của bạn. Liệu pháp điều trị kéo giăn giảm áp cột sống là một phương pháp điều trị không phẫu thuật có thể được sử dụng để điều trị các chứng bệnh cột sống. Nó nhẹ nhàng kéo giăn cột sống của bạn, giúp giảm đau. Bạn nên tham khảo thêm với bác sĩ xương khớp hoặc chuyên khoa trị liệu thần kinh cột sống để xem xét điều trị kéo giăn giảm áp cột sống nếu các phương pháp điều trị khác không hiệu quả. |
Bạn biết ǵ về phương pháp trị liệu DTS kéo giăn giảm áp cột sống?
Đây là một bài viết được tài trợ. Để biết thêm thông tin về chính sách Quảng cáo và Tài trợ của chúng tôi, vui ḷng đọc thêm tại đây. Bạn biết ǵ về phương pháp trị liệu DTS kéo giăn giảm áp cột sống? Đau ở cổ hoặc lưng có thể ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của bạn. Bạn muốn t́m ra cách điều trị hiệu quả? Bạn có thể xem xét việc điều trị bằng hệ thống kéo giải nén qua bài viết dưới đây. Hệ thống kéo giăn giảm áp cột sống là ǵ? Hệ thống kéo giăn giảm áp cột sống là một phương pháp điều trị không phẫu thuật sử dụng thiết bị kéo di động (phẫu thuật giải nén bao gồm cắt bỏ đĩa đệm, cắt bỏ cung sau đốt sống hoặc vi phẫu cắt đĩa đệm). Thủ thuật này kéo giăn giảm áp cột sống một cách nhẹ nhàng, giúp giảm áp lực lên đĩa đệm cột sống và cung cấp môi trường lành bệnh tốt. Nó có thể giúp làm giảm đau ở cổ, lưng hoặc chân. Trong quá tŕnh điều trị, bạn sẽ nằm trên một thiết bị kéo cơ học (giống như một cái bàn). •Nếu bạn áp dụng điều trị giải nén cơ học ở vùng thắt lưng: dây đai sẽ được sử dụng để giữ cho phần trên cơ thể của bạn ổn định. Phần dưới không phải mang dây đai; •Nếu bạn sử dụng điều trị giải nén cơ học ở cổ: dây đai đầu sẽ được sử dụng để cố định đầu vào máy; Trước khi điều trị, bạn có thể được khuyến cáo sử dụng một số phương pháp điều trị như kích thích điện, siêu âm, chườm nóng/lạnh. Tác dụng phụ của liệu pháp kéo giăn giảm áp cột sống: Trong một số ít trường hợp, bạn có thể cảm thấy buồn nôn, đau đầu. Nếu bạn cảm thấy đau trong hoặc sau khi làm thủ thuật, hoặc đau nặng hơn do điều trị, bạn nên nói với bác sĩ hoặc chuyên viên vật lư trị liệu của bạn. Ai có thể sử dụng liệu pháp kéo giải nén? Liệu pháp kéo giăn giảm áp cột sống có thể được sử dụng để điều trị các chứng bệnh khác nhau của cột sống, bao gồm: •Đau lưng, đau cổ; •Đau thần kinh tọa: t́nh trạng thần kinh tọa − dây thần kinh dài nhất trong cơ thể bị kích thích hoặc chèn ép. Đau có thể lan xuống xương chậu, mông và chân, bàn chân; •Các vấn đề về đĩa đệm: thoát vị đĩa đệm, các đĩa đệm phồng, bệnh thoái hóa đĩa đệm; •Thoái hóa khớp đốt sống; •Các vấn đề với rễ dây thần kinh cột sống: chấn thương hoặc bệnh lư; Đối tượng nào không nên sử dụng liệu pháp kéo giải nén? Đối với một số bệnh nhân, điều trị kéo giăn giảm áp cột sống có thể gây ra các phản ứng phụ nghiêm trọng hoặc các biến chứng. Nếu bạn có các t́nh trạng sau, bạn nên nói với bác sĩ. Bác sĩ có thể khuyên bạn sử dụng phương pháp điều trị thay thế: •Bạn có thai; •Bạn bị găy cột sống; •Bạn đă phẫu thuật nhưng thất bại; •Bạn đă làm thủ thuật cố định đốt sống hoặc cấy ghép ở cột sống; •Bạn đă phẫu thuật nhưng bạn vẫn chưa hồi phục; •Bạn có một số bệnh lư nhất định, chẳng hạn như khối u, nhiễm trùng, viêm cứng cột sống, hẹp đốt sống, loăng xương, trượt đốt sống; •Bạn đang dùng thuốc kháng đông máu. Điều trị kéo giăn giảm áp cột sống không gây đau mặc dù bạn có thể cảm thấy kéo căng ở một đoạn trên xương sống. Nếu bạn cảm thấy đau trong hoặc sau khi làm thủ thuật, hoặc đau nặng hơn do điều trị, bạn nên nói với nhà trị liệu của bạn. Bạn có thể phải dừng chương tŕnh điều trị của bạn. Liệu pháp điều trị kéo giăn giảm áp cột sống là một phương pháp điều trị không phẫu thuật có thể được sử dụng để điều trị các chứng bệnh cột sống. Nó nhẹ nhàng kéo giăn cột sống của bạn, giúp giảm đau. Bạn nên tham khảo thêm với bác sĩ xương khớp hoặc chuyên khoa trị liệu thần kinh cột sống để xem xét điều trị kéo giăn giảm áp cột sống nếu các phương pháp điều trị khác không hiệu quả. |
Chế độ dinh dưỡng cho người bị thoái hóa cột sống
Tài trợ bởi Tác giả: Lê Vân Anh Tham vấn y khoa: Lê Thị Mỹ Duyên Nhấn vào chia sẻ trên Facebook (Opens in new window) Chia sẻ trên Skype (Opens in new window) Bấm để chia sẻ lên LinkedIn (Opens in new window) Chế độ dinh dưỡng cho người bị thoái hóa cột sống Chế độ ăn uống hàng ngày rất quan trọng và cần thiết cho tất cả mọi người, đặc biệt hơn là những người bị thoái hóa cột sống. Bạn hăy t́m hiểu làm thế nào để xây dựng một chế độ ăn uống cân bằng cho chứng rối loạn khớp phổ biếnnày nhé. Lợi ích của việc xây dựng chế độ ăn uống khoa học Bạn hoàn toàn có thể ngăn ngừa chứng đau lưng bằng việc pḥng ngừa thừa cân hoặc béo ph́. Một chế độ ăn uống lành mạnh sẽ giúp cải thiện chứng thoái hóa cột sống tốt hơn. Xương sống của mỗi người có thể chịu một áp lực nhất định. Khi trọng lượng cơ thể quá nặng, cột sống sẽ phải “làm việc nhiều hơn” để giữ cơ thể cân bằng. Khi t́nh trạng này kéo dài có thể dẫn đến thoái hóa cột sống; V́ vậy, bổ sung chất dinh dưỡng, vitamin trong bữa ăn hàng ngày giúp cơ thể, dây chằng, mô, sụn khớp và khớp xương khỏe mạnh, từ đó giúp ngăn ngừa bệnh hiệu quả. Canxi Canxi đóng vai tṛ quan trọng cho sự phát triển của các khớp cũng như duy tŕ hoạt động của cơ, tạo xương và chất dẫn truyền thần kinh. Do tầm quan trọng của canxi đối với cơ thể, việc bổ sung nguyên tố này là biện pháp chính cho những người bị loăng xương nghiêm trọng. Các loại thực phẩm bổ sung canxi mà bạn có thể tham khảo bao gồm: •Các sản phẩm từ sữa như sữa tươi, sữa chua, phô mai; •Rau xanh đậm như rau bó xôi hoặc bông cải xanh; •Đậu: đậu phộng, đậu Hà Lan, đậu đen; •Một số loài cá như cá hồi, cá ṃi; •Các loại thực phẩm khác: đậu phụ, hạt vừng, bánh bắp ngô, đường nâu. Vitamin D Vitamin D cần thiết để hỗ trợ hấp thụ và chuyển hóa canxi trong cơ thể, giúp bảo vệ xương. Nguồn cung cấp vitamin D tuyệt vời bao gồm: •Ḷng đỏ trứng; •Cá hồi; •Cá; •Sữa. |
Magiê và vitamin K
Khoa học đă chứng minh magiê và vitamin K giúp tổng hợp protein để h́nh thành xương. Bạn có thể t́m thấy magiê trong: •Ngũ cốc và bánh ḿ; •Các loại hạt như hạt điều, hạt hướng dương, hạnh nhân; •Các loại rau xanh đậm như rau bó xôi, bông cải xanh, bơ và kiwi. Axit béo omega-3 Các nghiên cứu cho thấy omega-3 có thể giúp kiềm chế đau khớp và cứng khớp ở những người bị viêm khớp. •Cá hồi; •Cá ngừ; •Đậu nành. Glucosamine và chondroitin Glucosamine và chondroitin là những yếu tố chính quan trọng trong quá tŕnh giúp tái tạo sụn khớp. Bạn có thể t́m thấy những hợp chất tự nhiên này trong khoang tủy xương hoặc sụn của ḅ và dê. Trên đây là một số chất bổ sung cần thiết cho bệnh nhân thoái hóa cột sống. Bạn nên tham khảo với chuyên gia dinh dưỡng, bác sĩ xương khớp hay chuyên khoa trị liệu thần kinh cột sống để được tư vấn kỹ hơn về các loại thực phẩm hay chế độ ăn uống thích hợp với t́nh trạng bệnh của ḿnh |
Cảm xúc tiêu cực
gây hại cho sức khỏe như thế nào? Hiện nay hiếm có người có đời sống t́nh cảm tốt, bởi xă hội phức tạp ngày nay khiến chúng ta lo âu, căng thẳng, tức giận, nghi ngờ… Và khoa học đă chứng minh rằng những cảm xúc tiêu cực này gây hại nghiêm trọng đến sức khỏe của chúng ta. Dưới đây là 6 cảm xúc tiêu cực làm suy giảm sức khỏe thường gặp. Những cảm xúc tiêu cực gây hại cho sức khỏe. 1. Tức giận hại tim Đặc trưng là tức giận làm tiết ra các hormon co thắt mạch máu như adrenalien, noadrenaline và cortisol. Làm tăng cường các ḍng máu đến năo đặc biệt là thùy trán (khu vực đảm nhiệm chức năng lư luận), máu dư thừa sẽ làm gián đoạn suy nghĩ của bạn. Dân gian vẫn hay có câu “giận quá mất khôn” lư do chính là hoạt động của thùy trán bị gián đoạn. Hơn nữa, việc mạch máu bị co thắt thường xuyên làm cho những người nóng tính dễ mắc bệnh tăng huyết áp, bệnh mạch vành. Một nghiên cứu năm 2000 được công bố trên Circulation Proneness cho thấy, đàn ông và phụ nữ hay tức giận dễ mắc các bệnh tim mạch và tử vong v́ các bệnh đó hơn người b́nh thường. Hơn nữa, tức giận c̣n làm chậm liền vết thương lên tới 40% do nồng độ cao cortisol, theo nghiên cứu được công bố năm 2008 tên là “Bộ năo, Hành vi và miễn dịch”. Tức giận c̣n làm tăng nguy cơ tiểu đường, viêm khớp, ung thư do tăng nồng độ cytokine, chất trung gian hóa học của phản ứng viêm. Hăy quản lư cơn tức giận bằng thể dục thể thao, âm nhạc hoặc nhờ tư vấn của chuyên gia tâm lư. 2. Lo lắng hại dạ dày Lo lắng ảnh hưởng xấu tới dạ dày và lá lách. Hầu hết những người lo lắng hoặc ám ảnh bởi điều nào đó thường gặp các vấn đề tiêu hóa như nôn mửa, tiêu chảy, khó tiêu hoặc viêm măn tính dạ dày. Nặng hơn có thể gây đau ngực, huyết áp cao, suy giảm miễn dịch và các bệnh lư do lăo hóa sớm. 3. Buồn rầu hại phổi Trong số những cảm xúc mà chúng ta phải trải qua trong cuộc sống, có lẽ nỗi buồn là cảm xúc kéo dài lâu nhất. Buồn bă làm suy yếu phổi giảm oxy máu gây mệt mỏi và khó thở. Buồn rầu làm rối loạn ḍng máu đến phổi và phế quản dẫn tới mất sự nhịp nhàng trong trao đổi khí. Đó là một phần nguyên nhân dẫn tới bệnh hen suyễn, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính và nhiều bệnh khác. Giảm oxy máu c̣n gây ra các bệnh về da, táo bón, sút cân, và làm nặng thêm bệnh trầm cảm. 4. Căng thẳng hại gan Căng thẳng sẽ khiến chức năng gan bị rối loạn. Mọi người đều có cách cảm nhận và phản ứng đối với căng thẳng theo nhiều cách khác nhau. Gan được xem là pḥng thí nghiệm hóa học của cơ thể. Các dưỡng chất sau khi vào cơ thể sẽ được gan tổng hợp thành những chất phù hợp cho từng cơ quan rồi theo ḍng máu đến nơi phù hợp. Khi căng thẳng th́ chức năng gan bị rối loạn không đáp ứng được nhiệm vụ tổng hợp chất dinh dưỡng cho cơ thể dẫn tới một loạt phản ứng ở các bộ phận khác như: Rụng tóc, hói đầu Loét miệng, khô miệng Mất ngủ Đau đầu, dễ cáu gắt Bệnh tim mạch và tăng huyết áp do tích tụ cholesterol Đau nhức xương khớp Co giật thần kinh – cơ Chàm, vẩy nến, dị ứng da Rối loạn kinh nguyệt, nhiễm trùng âm đạo. Bất lực hoặc xuất tinh sớm ở nam giới Các bệnh đường tiêu hóa như viêm loét dạ dà, tá tràng, đại tràng, hội chứng ruột kích thích… Ngoài ra căng thẳng c̣n dẫn đến các thói quen xấu như hút thuốc, uống rượu bia, ăn nhiều, lười vận động.. 5. Sợ hăi hại thận Sợ hăi sẽ khiến cơ thể mất khá nhiều nước. Sợ hăi là một cảm xúc tiêu cực mà trên thực tế có thể che lấp bới sự tự tin, ḷng tin tưởng và niềm hạnh phúc. Sợ hăi có thể làm suy yếu thận, tuyến thượng thận và cơ quan sinh sản ở cả nam lẫn nữ. Các nhà khoa học quan sát thấy rằng, sợ hăi sẽ khiến cơ thể mất khá nhiều nước. Để bù đắp vào lượng dịch đă mất th́ thận sẽ khởi phát cơ chế tái hấp thu nước tiểu. Tuy nhiên trong nước tiểu có 2 độc tố là ure và creatinin, 2 muối hữu cơ gây phá hủy không hồi phục các tế bào thận dẫn tới t́nh trạng suy giảm chức năng thận, trên thận và chức năng sinh dục. Ngoài ra,chứng đái dầm ở trẻ em có liên quan tới những cảm xúc sợ hại do cha mẹ hoặc những người xung quanh gây ra. 6. Sốc là một dạng rối loạn bệnh lư toàn thân Sốc là 1 biểu hiện của chấn thương tinh thần đột ngột. Đây là một t́nh huống làm phá vỡ cân bằng cơ thể nghiêm trọng, khiến cho hệ thống thần kinh rơi vào trạng thái bị “mắc kẹt”. Thận và tim cũng bị ảnh hưởng bởi phản ứng cơ thể sau sốc sẽ là t́nh trạng sản xuất quá ngưỡng adrenaline gây co mạch, tăng huyết áp, tim đập nhanh. Sốc thường khởi phát tại năo và sẽ làm thay đổi các hoạt động điện thế của năo bộ. Trên điện năo đồ có thể thấy các sóng điện năo bất thường tượng trưng cho sự phóng điện quá mức ở thùy trán, vũng năo có nhiệm vụ kiểm soát cảm xúc. Những ảnh hưởng thể chất sau chấn thương tinh thần như hồi hộp trống ngực, khó thở, hay tiểu đêm, chán ăn, mất ngủ, khó thở, da xanh xao, rối loạn t́nh dục và các chứng đau măn tính. |
Ranh giới giữa “Dementia” và “Alzheimer”
Nhân vụ ông Donald Sterling, chủ đội Bóng Rổ Clippers, v́ ghen tuông nói những lời đụng chạm đến người da đen, đặc biệt nhắm đến Magic Johnson, một thần tượng thể thao của người Mỹ nên phản ứng của giới ưa chuộng bóng rổ được sự hỗ trợ –theo thời- của truyền h́nh, báo đài rất là ầm ĩ. Nhưng đó không phải là đề tài chính của kư giả Steve Lopez, một trong những ngườiviết b́nh luận cho nhật báo Los Angeles Times, tờ báo lớn nhất miền Tây Hoa Kỳ. Nguyên là, bà Shelly vợ ông Sterling, khi được kư giả Barbara Walter phỏng vấn, nói bà nghĩ chồng bà có triệu chứng “dementia”. Dementia trong y khoa là “bệnh quên”. Khi về già ai cũng có lúc “quên này quên khác”, nhưng “dementia” là bệnh quên, quên nhiều trở thành lú lẫn, và có thể trở thành bệnh “mất trí nhớ”, y khoa gọi là bệnh “Alzheimer”. Kư giả Lopez nói ông không phải là bác sĩ, nhưng nhân dư luận đang theo dơi vụ Donald Clippers, ông thử bàn đến “dementia” và “Alzheimer” xem sao! Ông nói không ai tin 100% vào lời nói của bà Shelly. Nhưng nếu chồng bà do “dementia” mà nói bậy th́ v́ bệnh chứ không phải ông ta là người kỳ thị người da màu. Tại Hoa Kỳ có hằng chục triệu người hay quên, nhưng ít ai biết rơ đâu là ranh giới giữa quên v́ tuổi già, với “dementia” và “Alzheimer” để liệu bề chữa trị. Bà bác sĩ Debra Cherry, Phó giám đốc chi nhánh của Hội Alzheimer tại Nam California nói theo bà ít nhất có 50% người bị dementia không nghĩ đến việc đi khám xem sao. Đa số nghĩ quên chỉ là chuyện của tuổi già. Và điều này cũng là lối suy nghĩ b́nh thường của nhiều bác sĩ. Theo t́m ṭi của ông Lopez, Alzheimer là một biến chứng thông thường nhất của Dementia chứ không phải hay quên (forgetfulness) hay trở thành Alzheimer. Triệu chứng thông thường báo hiệu Alzheimer là trạng thái t́nh cảm (mood) bất ổn và sự thay đổi cá tính (personlity change). Bà Cherry nói người có triệu chứng Dementia trái lại thường có những ư nghĩ lạ thường và làm những chuyện thường không ai làm. Thí dụ “đề nghị quan hệ sinh lư” với một đối tượng chưa đủ thân mật, hoặc tồng ngồng trước mặt mọi người rồi mới hoảng hốt nhận ra. Bác sĩ Claudia Kawas thuộc Viện Trí nhớ & Tâm thần của Viện Đại học Irvine, California nói thêm, tuy vậy về phương diện y khoa các triệu chứng trên cũng chưa đủ để kết luận một người nào đó đang bước vào thời kỳ đầu của bệnh Dementia. Ông nói: “Là một bác sĩ đôi khi tôi cũng rất lúng túng xác định ranh giới của bệnh quên b́nh thường và Dementia”, và ông khuyên ai thấy dấu hiệu khác thường th́ nên xin một cuộc khám nghiệm tại các trung tâm chuyên trị Dementia. Mới đây, bác sĩ Kawas thực hiện một công tŕnh thu lượm dữ kiện nơi những ông bà già 90 tuổi thuộc Trung Tâm dành cho người già ở Laguna Woods và đă tŕnh bày kết quả trong một chương tŕnh “60 minutes” của đài ABC. Bà nói: “Bệnh Dementia là bệnh làm mất khả năng thông thường của trí nhớ, trong đó sự mất khả năng phán đoán (judgement) là dấu hiệu quan trọng nhất.” Bà Kawas nói tiếp: “Các đối tượng này không có khả năng kiểm soát sự hữu lư của ḍng tư tưởng khi nói. Chuyện một đằng, bàn một nẽo không đâu vào đâu cả.” Nhà báo Steve Lopez nói: “Ai có thân nhân bị bệnh Dementia đều trải qua những kinh nghiệm buồn khó tả”. Cha tôi bị Dementia trong những năm tháng cuối đời. Có ngày ông ủ rũ, có ngày ông nói nhiều và chướng không chịu được. Ông bắt bẻ chuyện này chuyện khác. Trí ông đôi khi mạch lạc, nhưng đôi khi lù mù không biết ông đang nghĩ ǵ. Một hôm tôi đến nhà dưỡng lăo thăm ông. Thấy tôi ông nói: “Con đến đưa Ba đi học há?” Nhưng cha tôi trên 80 tuổi, bệnh trạng đă được xác định. Khổ cho những người trung niên c̣n chung đụng với xă hội. Cái hiện tượng buột miệng “một lời nói ra, bốn ngựa không đuổi kịp” là điều bứt rứt nhất cho những người trẻ tuổi nhuốm bệnh. Bà bác sĩ Kawas nói: “Khi tiếp xúc một đối tượng trong tuổi 60 – 65, không biết chúng ta có thể quyết đoán trí nhớ của đối tượng c̣n sắc bén như trước không.” Bà nói, đôi khi chỉ v́ sống ở thời đại tin học nhiều thông tin quá, chúng ta không đủ th́ giờ tiêu hóa chứ không phải quên. Nhưng quên tên một người bạn gặp hằng ngày hay quên vừa để chùm ch́a khóa ở đâu là chuyện khác. Tuy nhiên không có ǵ để lo âu nếu những chuyện quên lặt vặt đó không ảnh hưởng đến nếp sống ăn ngủ làm việc hằng ngày của chúng ta. Bác sĩ Lon Schneider, giáo sư tâm thần tại Đại học USC nói “Nếu chúng ta bỏ cái chùm ch́a khóa trong tủ lạnh rồi kết luận mất, th́ đó là lúc cần gặp bác sĩ chuyên môn” Bác sĩ Schneider cảnh giác những người trong tuổi 30-40 rằng, đừng ỷ vào tuổi trẻ để coi thường các triệu chứng. Ở tuổi 30-40 nếu chúng ta không c̣n mạnh như tuổi đôi mươi, th́ trí tuệ cũng có thể suy giảm theo thời gian. Tuy nhiên tuổi trẻ biết cách tự điều chỉnh như tổ chức công việc một cách khoa học hơn, biết ghi chú khi cần chứ không ỷ lại vào sự tinh tường của bộ óc. Bác sĩ Schneider nói : “Với lối sống như vậy trước tuổi 65, chúng ta – dù ǵ – cũng chưa lo lắm.” Bệnh Dementia có một đặc điểm. Khi nó đă đến th́ thuốc thang không giúp ích bao nhiêu. Nhưng vận động cơ thể, tập định tâm như thiền, yoga, và thức ăn uống chọn lọc có thể giúp tŕ hoăn sự phát triển của bệnh. C̣n ranh giới giữa Dementia và Alzheimer th́ sao ? Trả lời câu hỏi này kư giả Steve Lopez ghi ra 10 dấu hiệu báo hiệu bệnh Alzheimer(*). (1) hay quên, ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày (2) không thể làm ǵ theo kế hoạch, và lúng ta lúng túng không giải quyết nổi một vấn đề đơn giản. (3) Lúng túng khi cần tắm rữa, thay áo quần, đi tiêu đi tiểu (4) lẫn lộn thời gian (sáng với chiều …) và nơi chỗ (nhà ḿnh, nhà con, nhà bạn …) (5) không nhận ra ngay người thân, và thứ tự trên dưới trong không gian (6) không chọn chữ thích hợp khi nói. (7) để vật dụng tại một nơi không ai ngờ (8) mất khả năng phán đoán sự việc. (9) ác cảm với sinh hoạt xă hội (10) không kiểm soát được phản ứng t́nh cảm và cá tính thay đổi thất thường. Lời khuyên cuối của bác sĩ Dera Cherry: “Một nguyên tắc chung, về thuốc men và ăn uống, cái ǵ tốt cho quả tim có thể tốt cho bộ óc”./. |
Chúng ta sắp bị 'số hóa' ra sao?
Thời điểm giữa thế kỷ 21 đang ngày càng gần, ngay từ bây giờ các nhà khoa học bắt đầu đưa ra những dự báo thú vị cho tương lai 30 năm tới, dựa trên xu hướng phát triển của công nghệ hiện nay. Taxi bay không người lái đang được thử nghiệm ở thành phố Dubai, UAE - Ảnh: CGTN Trong tương lai, bạn chỉ cần ngồi vào trong xe hơi, kết nối Internet, mở một bộ phim, ngồi dựa ra thư giăn và kích hoạt chế độ lái tự động, chiếc xe tự nó sẽ vận hành. GS Michio Kaku Nhà vật lư - tương lai học nổi tiếng người Mỹ Michio Kaku tổng hợp ư kiến của 300 học giả hàng đầu thế giới và đưa ra một số dự báo đăng trên báo Komsomolskaya Pravda của Nga. Theo ông, những thứ quan trọng làm thay đổi thế giới trong 30 năm tới là trí tuệ nhân tạo, công nghệ nano và công nghệ sinh học. Chúng giữ một vai tṛ mang tính cách mạng như động cơ hơi nước và điện thời kỳ mới được phát minh. Nếu như than và dầu cung cấp năng lượng cho kỷ nguyên công nghiệp, thời đại này "dầu" chính là dữ liệu. Hăy thử h́nh dung sức mạnh xử lư của máy tính tăng gấp đôi cứ mỗi 18 tháng. Chiếc điện thoại chúng ta cầm trên tay ngày nay c̣n mạnh hơn tất cả máy tính của Liên Xô và Mỹ hồi thập niên 1970 cộng lại. Tiềm năng là vô tận. Giao tiếp với bức tường 4h sáng, bạn tỉnh dậy và cảm thấy không khỏe. Có thể do cái bánh pizza dở tệ ăn chiều hôm trước? Không cần phải chờ đến sáng, bạn chỉ cần bước đến bức tường, yêu cầu nó liên lạc ngay với bác sĩ robot! Robot sẽ hiện diện trong mỗi gia đ́nh, giao tiếp rơ ràng bằng ngôn ngữ bản địa và cung cấp bất cứ thông tin nào bạn cần. Xe hơi cũng sẽ do robot điều khiển, nhờ cơ sở dữ liệu chung, nó tự động biết chỗ nào trong khu vực c̣n trống để t́m chỗ đậu. Năm mới sắp đến, nên ăn mừng ra sao? Bạn không cần phải đi ra cửa hàng mua sắm quà tặng. Cứ vào Internet, download tấm h́nh về và dùng máy in 3D tạo ra món đồ chơi cho trẻ con, trang sức cho phụ nữ... Thật ra những thứ đó hiện đă có, câu hỏi chỉ là khi nào chúng trở nên phổ biến và đi vào đời sống hằng ngày. Sắp tới, các thiết bị điện tử chúng ta đang dùng làm việc, giải trí sẽ là một và khác nhau chỉ ở kích thước màn h́nh. Điện thoại smartphone sẽ như một chiếc laptop và ngược lại, có thể bỏ túi khi cần di chuyển. Nháy mắt để vào Internet Trí tuệ nhân tạo sẽ hiện diện mọi nơi. Ngay từ bây giờ, các bác sĩ đă có thể tham khảo h́nh chụp MRI trong pḥng mổ nhờ mắt kính kết nối Internet, robot thậm chí phân tích phim chụp X-quang tốt hơn cả người. Trong tương lai, mọi người chỉ cần mang kính áp tṛng và nháy mắt một cái để vào Internet, kỹ sư có thể xem bản vẽ, trẻ con xem phim hoạt h́nh... Công nghệ này sẽ thay đổi mọi khía cạnh đời sống chúng ta. Sẽ không c̣n cần ghi nhớ những thứ lặt vặt, việc học hành sẽ đơn giản hơn khi không c̣n phải học thuộc ḷng. Thầy cô giáo chỉ giữ vai tṛ cố vấn, cho lời khuyên và lập kế hoạch cùng với các học tṛ. Thậm chí trong 20-30 năm tới, Internet có thể nằm hẳn trong... bộ năo. Bạn có thể gửi cảm xúc, suy nghĩ, kư ức trực tiếp lên Internet. Ranh giới giữa con người sẽ biến mất nhờ sự kết nối trong suy nghĩ. Tạo ra lá gan? Làm được! Bộ gen người sẽ được số hóa hoàn toàn và cả mọi lĩnh vực của ngành y, bắt đầu từ công tác chẩn đoán. Một camera nhỏ xíu gắn bên trong viên thuốc có thể tự đánh giá t́nh trạng bệnh và đưa ra kết luận chính xác. Trong tương lai, mỗi lần bạn đi vệ sinh, bồn cầu sẽ phân tích những thứ nó nhận được, chỉ cần xuất hiện một kháng thể tế bào ung thư, chưa kịp để khối u xuất hiện, bạn đă biết t́nh trạng cơ thể ḿnh ra sao để kịp thời chữa trị. Nếu một bộ phận cơ thể có vấn đề, không sao, chúng ta có thể tạo cái khác từ tế bào gốc. Các nhà khoa học hiện đă tạo được da, sụn, mạch máu và thậm chí là bàng quang. Lá gan chỉ là vấn đề thời gian. Bộ óc là một bộ phận khó hơn. Tuy nhiên, hiện nay máy tính đă đọc được suy nghĩ con người, có khả năng phân tích hoạt động của năo và chuyển thành ngôn ngữ. Có thể sau này người ta sẽ bảo tồn được trí nhớ, giúp các bệnh nhân Alzheimer không c̣n chịu đựng nỗi khổ. Ai lợi? Ai thiệt? Trong cuộc cách mạng công nghệ sẽ có một bộ phận chịu thiệt tḥi. Đó là những người bị robot giành mất công việc - chủ yếu các công việc mang tính lặp đi lặp lại. Nhưng người chiến thắng là những người sở hữu tài sản trí tuệ, tức những ai làm công việc sáng tạo (nhạc sĩ, tiểu thuyết gia, nhà thơ...), có khả năng tư duy chiến lược và lên kế hoạch. Internet đă tạo ra một lượng tỉ phú lớn hơn bất cứ ngành kỹ thuật nào. Và có một số ngành nghề tưởng mang tính "tay chân" nhưng robot không thể thay thế được, như chúng không thể sửa bồn cầu, mắc dây điện trong nhà, trồng được một khu vườn đẹp... Đây là những nghề đ̣i hỏi sự khéo léo, sáng tạo của đôi bàn tay. Cá biệt nữa là những nghề đ̣i hỏi sự tương tác giữa người với người, thẩm phán và luật sư nằm trong số đó. Robot hiển nhiên không có khả năng tranh luận hoặc đánh giá những thứ thuộc phạm trù đạo đức, lương tâm... Michio Kaku là nhà vật lư lư thuyết - tương lai học người Mỹ. Ông sinh năm 1947 ở bang California trong một gia đ́nh nhập cư người Nhật. Ông tốt nghiệp Đại học Harvard, Đại học Princeton và được giữ lại làm giảng viên. Ông c̣n là giáo sư vật lư thuộc Trường The City College of New York. GS Michio là tác giả nhiều quyển sách nổi tiếng như Vật lư tương lai, Tương lai trí tuệ... Sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để phân tích dữ liệu về quá tŕnh, hành vi học tập, kiến thức của học sinh để đề xuất lộ tŕnh học tập phù hợp với năng lực của từng học sinh. |
Mắc bệnh hiếm gặp, cậu bé 3 tuổi sống trong h́nh hài của một em bé sơ sinh
Cầm nắm những viên sỏi nhỏ xinh trong ḷng bàn tay có lẽ là một điều quá dễ dàng với bất kỳ ai trong chúng ta, nhưng đối với Matthew Riddle III th́ đó lại là một giấc mơ xa vời khi cậu phải mang h́nh hài của một đứa trẻ sơ sinh dù đă được 3 tuổi. V́ mắc bệnh hiếm gặp nên Matthew dù đă 3 tuổi nhưng lại phải sống trong h́nh hài của một em bé sơ sinh. (Ảnh qua wlky) Sinh ra và lớn lên tại thành phố Louisville (tiểu bang Kentucky, Hoa kỳ), nơi nổi tiếng với những cuộc đua ngựa cực kỳ đặc sắc nhưng Matthew Riddle III lại chưa từng được thấy hay sờ vào một chú ngựa nào bởi cơ thể yếu ớt của ḿnh. Cơ thể nhỏ như củ khoai lang Ngay từ khi chào đời Matthew đă mang trong ḿnh một chứng bệnh hiếm gặp. Cậu chỉ nặng 1 pound 2 ounce (khoảng 510g) và lọt thỏm trong ḷng bàn tay của cha mẹ. Điều đó khiến bất cứ ai nh́n thấy cơ thể nhỏ bé như củ khoai lang của Matthew cũng nghĩ là do mẹ cậu ‘sinh non’ nhưng không chỉ vậy, trường hợp của Matthew c̣n nghiêm trọng hơn cả. Cơ thể Matthew chỉ nhỏ như củ khoai lang và lọt thỏm trong ḷng bàn tay của mẹ. (Ảnh qua The Epoch Times) Đến khi Matthew được 7 tháng tuổi th́ cơ thể bé bỏng của cậu vẫn chỉ được hơn 3 pound (hơn 1kg), c̣n nhỏ hơn cả những đứa trẻ sơ sinh b́nh thường khác. Các bác sĩ bắt đầu nhận ra thể trạng không b́nh thường của Matthew khi mẹ của cậu là Jenevieve Cook nhập viện và đột nhiên sinh ra cậu khi thai nhi mới được 28 tuần tuổi. Lúc ấy em chỉ nặng đúng 1.2 cân. Nỗi đau ập đến quá bất ngờ Sau 98 ngày kể từ khi Matthew được các bác sĩ cho vào nằm chăm sóc đặc biệt tại pḥng NICU, bố mẹ cậu bé vẫn vô cùng hoang mang. Họ chưa thể tin được chuyện này và không hiểu sao Jenevieve lại sinh sớm như vậy v́ trước đó mọi thứ vẫn diễn ra b́nh thường, từ việc ăn uống, nghỉ ngơi, siêu âm…đều rất ổn. Trước lúc xuất viện, vẫn chưa dứt nỗi hoang mang, ba mẹ Matthew lại bàng hoàng đau đớn hơn khi nghe các bác sĩ thông báo rằng con ḿnh bị tật đầu nhỏ và có thể ra đi trong một khoảng thời gian rất ngắn. Jenevieve dường như không thể tin vào tai ḿnh. Cô phải hỏi đi hỏi lại bác sĩ gần cả chục lần đến thất thần… Có nỗi đau nào bằng việc biết đứa con ḿnh vừa dứt ruột sinh ra, chỉ vừa nhận được hơi ấm từ ṿng tay của ḿnh chưa bao lâu lại phải chịu những đau đớn do bệnh tật và có quá ít thời gian được tận hưởng cuộc sống muôn màu muôn vẻ mà con đáng được trải nghiệm… “Trước khi chúng tôi xuất viện, các bác sĩ nói rằng bé mắc tật đầu nhỏ, họ bảo Matthew sẽ không sống được lâu. Thật buồn, cuộc sống đă chẳng c̣n ǵ đáng mong đợi nữa” , Jenevieve chia sẻ. Cơ thể nhỏ bé như củ khoai lang của Matthew khiến bất cứ ai thấy cậu bé cũng nghĩ là do mẹ cậu ‘sinh non’ nhưng trường hợp của Matthew c̣n nghiêm trọng hơn cả. (Ảnh qua The Epoch Times) Chồng của Jenevieve cũng chẳng thể ḱm nén cảm xúc của ḿnh, anh c̣n chưa kịp vui mừng v́ gia đ́nh được đón thêm một thành viên nhỏ xinh, c̣n bao nhiêu dự định, mong muốn được thực hiện cùng vợ và các con… Là trụ cột chính trong gia đ́nh, là chỗ dựa vững chắc của vợ nhưng khi ấy anh cũng chỉ có thể ôm vợ và con vào ḷng an ủi, anh nói rằng sẽ không sao đâu, rồi mọi chuyện sẽ ổn thôi mặc cho chính khoảnh khắc ấy anh cũng đang âm thầm rơi nước mắt. Hy vọng nhen nhóm cùng hành tŕnh kiếm t́m sự sống cho con Trong nỗi sợ hăi v́ không biết con có thể ở bên cạnh ḿnh đến khi nào, cũng không biết c̣n có thể chăm sóc cho con bao nhiêu lâu th́ 2 tháng sau đó, gia đ́nh Jenevieve đă nhận được một thông báo khả quan hơn từ các bác sĩ. Cậu bé Matthew được chuẩn đoán mắc t́nh trạng MOPD loại 2, một dạng lùn nguyên thủy hiếm gặp. “Matthew vẫn có thể đi đứng, nói chuyện và đến trường như bao đứa trẻ khác. Nhưng con chỉ có thể nhỏ xíu một cách lạ thường như vậy”. (Ảnh qua The Epoch Times) “Họ bảo chúng tôi rằng Matthew vẫn có thể đi đứng, nói chuyện và đến trường như bao đứa trẻ khác. Nhưng con chỉ có thể nhỏ xíu một cách lạ thường như vậy”, Jenevieve tâm sự. Mặc dù vậy, đó cũng là điều cực kỳ may mắn đối với gia đ́nh Jenevieve, nó nhen nhóm lên niềm hy vọng về một tương lai mới, tốt đẹp hơn, một cuộc sống mới có thể sẽ có những khó khăn nhất định nhưng cũng sẽ hạnh phúc như bao gia đ́nh khác. Ngay sau đó, cha mẹ Matthew đă nghĩ cách t́m cho cậu, ‘người đàn ông nhỏ bé dũng cảm’, những bộ quần áo hợp với cậu hơn. Cuối cùng cha mẹ Matthew quyết định mặc cho cậu những bộ quần áo của búp bê và gấu teddy ‘Build-A-Bear’ v́ chúng rất vừa vặn. Nh́n Matthew mặc những bộ đồ này rất đáng yêu và trông con có vẻ thoải mái hơn nhiều so với lúc mặc mấy bộ quần áo cho trẻ sơ sinh rộng thùng th́nh kia. Điều này khiến cha mẹ cậu rất vui. Tuy vậy, bà mẹ Jen Jenevieve vẫn rất bối rối khi nhận được những câu hỏi vô tư của mọi người về con trai ḿnh. Cha mẹ Matthew quyết định mặc cho cậu những bộ quần áo của búp bê và gấu teddy ‘Build-A-Bear’. (Ảnh qua The Epoch Times) Cô tâm sự, lúc Matthew vừa mới sinh được vài tháng đầu, có rất nhiều hàng xóm đă quan tâm, hỏi thăm con. “Chúng tôi nhận được những câu hỏi kiểu như “Có phải em bé vừa mới được sinh 5 phút trước?”. Những người lạ mặt cũng không biết liệu Matthew có phải được sinh non hay không. Họ thậm chí c̣n hỏi một cách thẳng thừng: “Tại sao em bé nhỏ quá vậy?”, cô nhớ lại. Mẹ của Matthew chia sẻ thêm rằng, khi gia đ́nh cô đang cho con điều trị ở tiểu bang Delaware (thuộc miền Trung Đại Tây Dương của Hoa Kỳ) th́ không lâu sau đó lại phải gửi cậu bé đến California để phẫu thuật sọ năo v́ các bác sĩ đă phát hiện ra Matthew mắc thêm căn bệnh moyamoya, là một chứng rối loạn mạch máu năo cực kỳ hiếm gặp h́nh thành từ việc động mạch năo bị tắc nghẽn. Căn bệnh này sẽ khiến năo của Matthew bị thiếu máu cục bộ, có thể làm vỡ động mạch và xuất huyết trong sọ. Nó đe dọa mạng sống của Matthew bởi em có thể bị đột quỵ bất cứ khi nào. Và nếu may mắn hơn th́ cậu bé cũng sẽ bị những cơn co giật hành hạ do tai biến ngập máu khiến ph́nh động mạch năo, điều c̣n lại chỉ là thời gian. “Có rất nhiều người khích lệ chúng tôi, họ rất tốt bụng. Tuy nhiên, cũng có nhiều người cảm thấy khá khó tin. Họ đă bị sốc khi nh́n thấy con tôi”, Jenevieve chia sẻ. Trong khoảng thời gian khó khăn này, gia đ́nh Matthew đă chạy vạy đi vay mượn khắp nơi để chi trả những ca phẫu thuật liên tục của em. Nỗi lo lắng cứ hiện dần lên trên khuôn mặt xanh xao, nhợt nhạt của ba mẹ Matthew khi gia đ́nh cậu dường như chẳng c̣n đủ tiền để có thể cho con tiếp tục điều trị… Matthew trở về nhà sau ca phẫu thuật ở California. (Ảnh qua facebook) Tuy vậy, khi nh́n đứa con trai bé bỏng đang nhắm nghiền đôi mặt, thở từng nhịp an ổn hơn trước, cả nhà như có thêm động lực tiếp tục đương đầu với mọi khó khăn…Ba mẹ của Matthew sau đó đă lập ra trang GoFundMe, nơi bất cứ tấm ḷng hảo tâm nào cũng có thể quyên góp một số tiền nào đó nhằm giúp đỡ những hoàn cảnh khó khăn, bệnh tật… GoFundMe không chỉ giúp Matthew có đủ tiền để trả phí điều trị y tế mà c̣n giúp đỡ tất cả những đứa trẻ, những số phận không may, những hoàn cảnh khó khăn khác. Đến nay, trang wed gây qũy cộng đồng này đă nhận được 19.000 đô và gần đạt đến con số mục tiêu là 30.000 đô la. ‘Khác biệt không có ǵ là sai cả’ Nhân cuộc phẫu thuật thành công, mẹ của Matthew đă chia sẻ câu chuyện của gia đ́nh ḿnh cho đài truyền h́nh WLKY-TV với mong muốn mang đến niềm tin, sự lạc quan cho các bậc phụ huynh khác có cùng cảnh ngộ như gia đ́nh cô. Và cũng từ câu chuyện này, cô hy vọng mọi người sẽ thay đổi cách nh́n nhận và cảm thông cho sự khác biệt của một số con người không được may mắn trong cuộc sống bời khác biệt không đồng nghĩa với những điều xấu xa. Gia đ́nh đă chia sẻ câu chuyện của em với mong muốn mọi người sẽ thay đổi cách nh́n nhận về sự khác biệt. Khác biệt không đồng nghĩa với những điều xấu xa. (Ảnh qua frip) Với t́nh yêu thương vô bờ bến dành cho con ḿnh, Jenevieve khẳng định: “Matthew cũng sẽ giống như mọi người, nó sẽ ra ngoài chơi ném bóng như một đứa trẻ b́nh thường khác, chỉ là nó có vóc nhỏ bé thôi”. Hiện tại, Matthew đă được 3 tuổi nhưng cậu vẫn phải mang h́nh hài của một đứa trẻ sơ sinh với cân nặng 6-7 pound (gần 3kg). Tuy Vậy, ba mẹ và 2 người anh trai của Matthew rất tin tưởng vào cậu. Cả nhà đang dạy cho Matthew những điều đơn giản để đảm bảo rằng khi cậu lớn lên sẽ giống như bao đứa trẻ b́nh thường khác, có đủ năng lực làm những việc bản thân thích, cũng hạnh phúc như bao người và đặc biệt là được cộng đồng đón nhận. Bởi “khác biệt chẳng có ǵ sai cả”, Jenevieve nói. Xuân Hạ (theo The Epoch Times) |
Bệnh giời leo
Bác sĩ Nguyễn Trần Hoàng Thuốc ngừa giời leo hiện đang được Trung Tâm Kiểm Soát Pḥng Ngừa Dịch Bệnh Mỹ (CDC) chuẩn thuận cho dùng là Shingrix và Zostavax. (H́nh minh họa: potawatomi.org) Hỏi: -Mấy tuần trước tôi có bị nổi mụn nước, nguyên một dề, kéo dài từ trước ngực ra sau lưng bên phải, rất đau rát. Bây giờ mụn nước đă hết rồi mà vẫn c̣n đau rát rất nhiều. Người quen của tôi nói là tôi bị giời leo. -Tôi ở nhà rất sạch sẽ, không có đi đâu xa, và không thấy bị con ǵ ḅ lên cả, mà sao lại gọi là bị giời leo? Xin cho biết con “giời” thường ở đâu, lớn hay nhỏ, mà tôi bị “giời” leo hồi nào mà không hay biết ǵ cả? Và có cách ǵ để hết đau rát không? Bao lâu sẽ hết? Đáp: Giời ăn hay giời leo, tiếng Anh gọi là shingles hoặc herpes zoster hoặc zoster, không phải là hiếm gặp. Theo thống kê, có khoảng 20% người Mỹ sẽ bị giời ăn một lần nào đó trong cuộc đời. Giời, là một côn trùng giống giống như con rít to. Có lẽ v́ các tổn thương của shingles kéo dài thành đường giống như vết thương do bị con giời ḅ lên người tiết ra chất tiết làm cho bị phỏng, nên người xưa gọi là bị giời leo (lên người). Thực ra bệnh giời leo không có ăn nhập ǵ với con giời này cả. Giời leo là hậu quả của việc tái hoạt (reactivation) của virus gây bệnh trái rạ (chicken pox) thường gặp khi ta c̣n nhỏ. Virus gây ra bệnh trái rạ là varicella zoster. Một khi ta đă bị trái rạ, varicella zoster sẽ “nằm vùng” lại trong các mô thần kinh của cơ thể suốt đời. Giời leo xảy ra khi varicella “tái xuất giang hồ” khi gặp “thời cơ.” “Thời cơ” này thường là khi sức đề kháng của cơ thể bị yếu đi. Do đó giời leo thường xảy ra ở người lớn tuổi và những người bị suy giảm miễn dịch như các bệnh nhân SIDA, đang điều trị ung thư, trong lúc đang bị stress, vân vân. Như vậy là virus gây ra giời leo không lây để gây giời leo ở người khác ngay lập tức. Nếu một người chưa có sức đề kháng với virus bệnh trái rạ, nếu bị lây virus từ người đang bị giời leo, người đó sẽ bị trái rạ vào lúc đó. Giời leo chỉ có thể xảy ra rất lâu sau đó khi virus này tái hoạt. Không ít người lẫn lộn giữa giời leo và bệnh cũng nổi mụn nước ở vùng xung quanh miệng do virus Herpes simplex loại một gây ra. Hai bệnh này bề ngoài đôi khi có thể nh́n hơi giống nhau nhưng nguyên nhân hoàn toàn khác nhau. Herpes simplex cũng thường ít gây đau đớn hơn bị giời leo. V́ varicella “nằm vùng” ở các mô thần kinh. Khi chúng “quậy” lên, đầu tiên bệnh nhân sẽ có các cảm giác đau như kiểu đau thần kinh, tức là tê tê, nóng nóng, rần rần, buốt như điện giựt ở vùng chi phối của nhánh thần kinh đó. Sau khoảng ba ngày mới phát ra các ban đỏ và mụn nước, mụn nước có khi to bằng cả bàn tay. Vùng bị nổi đỏ và mụn nước rất đau đớn, có khi quần áo đụng vào cũng chịu không nổi. Ngay cả dù không điều trị, thường mụn nước cũng sẽ tự vỡ, khô mài trong ṿng khoảng hai đến bảy ngày. Mài thường tróc hẳn trong ṿng một tháng. Tùy theo mụn nước lớn hay nhỏ và cách giữ vệ sinh, các vết thương giời leo này có thể không để lại sẹo, hoặc để lại sẹo lớn hay nhỏ. Giời leo thường đi kèm với mệt mỏi, sốt nhẹ và ê ẩm ḿnh mẩy như trong các trường hợp nhiễm virus khác. Giời leo thường xảy ra ở người lớn tuổi và những người bị suy giảm miễn dịch như các bệnh nhân SIDA, đang điều trị ung thư, trong lúc đang bị stress… (H́nh minh họa: newsnetwork.mayoclin ic.org) Sau khi vết thương tróc mài, bệnh nhân có thể vẫn c̣n đau. Khoảng 10% bệnh nhân sẽ phải chịu đựng các cơn đau kéo dài, gọi là post herpetic neuralgia. Các cơn đau “hậu giời leo” này có thể kéo dài nhiều tháng, đôi khi có thể nhiều năm, thường gặp hơn ở người lớn tuổi, và có thể hạn chế được bằng cách trị liệu giời leo bằng thuốc chống virus sớm và thích hợp. Ngoài ra, một số biến chứng có thể xảy ra làm mù mắt, điếc, liệt mặt nếu virus tấn công vào các vùng thần kinh này. Do đó, nếu thấy giời leo lan đến gần mắt, vào tai, nên đến bác sĩ chuyên khoa càng sớm càng tốt. V́ virus varicella thường chỉ tấn công vào một nhánh thần kinh nên thường bệnh nhân chỉ bị các tổn thương nói trên ở một bên của cơ thể, theo vùng thần kinh bị ảnh hưởng. Các trường hợp “chạy giáp ṿng” rất hiếm gặp. Nếu có th́ chắc là sức đề kháng đă quá yếu khiến cho virus có thể “nhất loạt nổi dậy” khắp nơi, và nếu bệnh nhân chết th́ là v́ mạng đă tận do sức đề kháng đă không c̣n nữa, chứ không phải v́ giời leo là chính. Các triệu chứng đau đớn và biến chứng của giời leo có thể được hạn chế nếu bệnh được chẩn đoán sớm, bác sĩ cho uống thuốc chống virus sớm (trong ṿng hai, ba ngày) và đủ liều. Thuốc sẽ cần phải cho càng sớm càng tốt và với liều cao, uống đủ ngày, để có thể “dập” “bọn” virus này khi chúng chưa kịp “khuếch trương lực lượng.” Các biến chứng cũng có thể tránh được khi được điều trị dự pḥng từ sớm. Cũng có nhiều thuốc giúp giảm bớt các triệu chứng đau “hậu giời leo.” Các thuốc này có nhiều tác dụng phụ và cần được khám và theo dơi cẩn thận. Thuốc ngừa giời leo hiện đang được Trung Tâm Kiểm Soát Pḥng Ngừa Dịch Bệnh Mỹ (CDC) chuẩn thuận cho dùng là Shingrix và Zostavax. Shringrix là thuốc chủng ngừa mới hơn, có hiệu quả hơn, cần chích hai lần, lần thứ nh́ sau lần đầu từ hai đến sáu tháng, cho người từ 50 tuổi trở lên. Là chọn lựa đầu tiên cho việc pḥng giời leo. Những ai đă chích Zostavax rồi, cũng có thể chích thêm Shingrix. Zostavax là thuốc chủng ngừa cũ hơn, hiệu quả không cao bằng Shingrix, chỉ cần chích một lần. Được CDC khuyến cáo cho người từ 60 trở lên, dù rằng hăng chế tạo cho rằng có thể dùng ở người 50 tuổi trở lên. Hiện nay, thuốc này có thể dùng ở người không thích chích Shingrix hoặc dị ứng với Shingrix, hoặc khi lúc đó chỉ có thuốc Zostavax mà không có sẵn Shingrix. Những người với các t́nh trạng đau yếu mạn tính cũng có thể chủng ngừa thuốc này, trừ khi có chống chỉ định hay những t́nh trạng cần phải thận trọng khi chích ngừa thuốc này. Các chống chỉ định (tức là các t́nh trạng khiến cho việc chích thuốc này có thể gây ra nguy hiểm cho bệnh nhân, do đó, họ không nên dùng thuốc này) bao gồm những người đă từng bị dị ứng với các thành phần của thuốc này hoặc chất gelatin, đă từng bị sốc thuốc (anaphylactic/anaphylactoid reaction) với neomycin, bị ung thư máu (leukemia hoặc lymphoma), bị suy giảm miễn dịch, ví dụ như bị nhiễm HIV, đang bị lao mà chưa điều trị, có bầu hoặc dự định có bầu trong ṿng ba tháng. Cần thận trọng khi chích ngừa, nếu đang bị các bệnh cấp tính và đang sốt, tốt nhất là chờ khỏi bệnh hăy chích. Tóm lại giời leo (shingles hay zoster) là do sự tái hoạt của virus gây ra trái rạ (chicken pox). Các triệu chứng và biến chứng của bệnh có thể được giảm bớt rất nhiều nếu được chẩn đoán và cho thuốc chống virus (và chống viêm nếu cần thiết) càng sớm càng tốt. Chủng ngừa là cách đơn giản và tương đối hữu hiệu để pḥng bệnh này. August 30, 201 |
Khớp gối kêu và đau
Bác sĩ Hồ Văn Hiền Thính giả Bùi Thảo hỏi: “Thưa Bác sĩ, Em tên là Thảo năm nay 24 tuổi, em muốn xin được bác sĩ tư vấn và giải đáp về việc thiếu canxi ở khớp gối. Em bị đau ở đầu gối từ khi học cấp 3. Khi đi lại hay hoạt động hằng ngày khớp gối của em phát ra những tiếng kêu cục cục rất rơ, và thỉnh thoảng c̣n rất đau, em bị ở cả 2 đầu gối. Gia đ́nh em đă đưa em đi khám rất nhiều lần, chụp chiếu khớp gối và làm các xét nghiệm cần thiết nhưng các bác sĩ kết luận em bị thiếu canxi và đă kê thuốc uống bổ sung canxi, nhưng em đă dùng đúng đủ theo đơn bác sĩ kê mà vẫn không hết bệnh. Ngoài uống thuốc em cũng đă kết hợp ăn các thực phẩm bổ sung canxi. Hiện tại thỉnh thoảng em vẫn bị đau đầu gối 2 bên, và đôi khi đầu gối chân vẫn phát ra những tiếng cục cục như kiểu không có chất nhờn ở đầu gối vậy ạ. Và những khi đầu gối em kêu cục cục mà có ai va vào em, th́ em sẽ bị ngă khụy xuống và đau đơn mất 1 lúc tầm 15 phút mới có thể đứng nên được. Xin Bác sĩ giải thích nguyên do và cách chữa trị. Em xin chân thành cảm ơn." Bác sĩ Hồ Văn Hiền trả lời: Căn bản cơ thể học: Đầu gối là một khớp nơi 3 xương (femur, tibia, fibula) được nối với nhau bằng những sợi dây chằng. Phía trước có xương bánh chè (kneecap). Lúc đầu gối co duỗi, ví dụ lúc chúng ta chạy , đạp xe đạp, đá banh xương bánh chè chạy lên xuống trong một cái rănh của đầu dưới xương đùi (trochlear groove), mặt dưới xương được che chở bằng một lố sụn để cho trơn tru. Trong khớp có hai sợi dây chằng chéo với nhau giữ hai đầu xương femur (đùi) và tibia (xương chày) với nhau, gọi là dây chằng chéo trước (anterior cruciate ligament, ACL) và dây chằng chéo sau (posterior cruciate ligament, PCL). Hai sợi gân này ổn định đầu gối không cho xương chày (tibia) di chuyển trước-sau. Hai đầu xương được bao bọc bằng một lớp sụn (articular cartilage). Giữa các đầu xương tiếp giáp nhau có 2 miếng đệm làm bằng sụn để che chở các đầu xương không bị cọ xát và bị ṃn gọi là meniscus, h́nh hai mặt trăng lưỡi liềm chụm với nhau (tiếng Hy lạp meniscus có nghĩa trăng lưỡi liềm). Trong một số bịnh khớp đầu gối như thấp khớp măn tính, chấn thương, các vỏ sụn và đĩa sụn lưỡi liềm này có thể bị ṃn, vỡ, hư hại; các mảnh vỡ, mảnh vỡ vụn sụn và xương (debris) có thể gây tổn thương thêm lúc đầu gối cử động và gây đau đớn. 1) Lúc ở VN bạn đi hớt tóc, ông thợ có thể “bẻ” cổ bạn kêu răng rắc, hay nhiều người có thói quen bẻ ngón tay kêu như pháo nổ, hay lúc ngồi lâu rồi đứng dậy, chúng ta có thể vặn ḿnh , duỗi đầu gối nghe răng rắc và thấy khoẻ ra. Tiếng kêu trong khớp lúc cử động (“cracking a joint”, crepitus) có thể lộp bộp, lọc cọc, răng rắc (popping, crunching, cracking sounds), thường không có nghĩa là đầu gối hay khớp khác bị bịnh ǵ đặc biệt, nếu không bị chấn thương, không đau đáng kể hay không viêm (sưng, đỏ, đau). Người ta giải thích tiếng này gây ra do các bong bóng khí (nitrogen, oxy, CO2) được tạo ra trong hoạt dịch trong khớp và lúc duỗi khớp các khối hơi nhỏ bị ép lại, tan vỡ và gây ra các tiếng động cho cảm tưởng như có ǵ đă vỡ phía trong khớp. 2) Tuy nhiên tiếng kêu trong khớp cũng có thể do những gân hay xương xê dịch, nhất là những mặt gân hay xương đă bị hư hại do chấn thương hoặc thoái hoá (ví dụ người già bị viêm xương khớp). Khớp giữa xương bánh chè và đầu dưới của xương đùi có thể gây vấn đề. Xương bánh chè được kéo về phía trên do gân của cơ đùi bốn đầu (quadriceps tendon), và kéo về phía dưới do gân bánh chè (patellar tendon), với đầu kia của gân này bám vào xương chày. Các gân này cùng với xương bánh chè cần phải ngay thẳng và đúng độ căng để xương bánh chè di chuyển b́nh thường trong cái rănh (trochlear groove) của đầu xương đùi. Nếu rănh xương quá nông, bắp cơ 4 đầu yếu, các gân giữ xương không cân bằng, bên này yếu hơn bên kia, xương bánh chè có thể bị tuột ra ngoài vị trí của nó dễ dàng (unstable kneecap). Lúc nó bật ra ngoài rănh, có thể gây tiếng động như tiếng "bóc" nhẹ (popping sound) mà chúng ta bàn ở đây. X quang có thể vẫn b́nh thường nếu xương bánh chè đă về vị trí đúng của nó. Nếu bs thấy cần thấy rơ hơn các mô mềm hay mô sụn, có thể phải cần MRI (h́nh ảnh cọng hưởng từ trường) hay siêu âm. 3) Áp lực quá cao trên xương bánh chè có thể làm hư lớp sụn che chở nó, làm viêm , gồm sưng và đau. Hội chứng khớp xương bánh chè-xương đùi đau (patello -femoral pain syndrome/PFS) có thể gây ra lúc bịnh nhân đi/chạy ngược dốc, chạy nhiều, leo thang lầu nhiều, hoặc do chấn thương (ví dụ tai nạn xe hơi thắng gấp, đầu gối đụng vào phía trước) Người phải ngồi lâu với hai đầu gối rút vào, ngồi chồm hổm lâu cũng có thể làm khớp gối kêu. Một số người đi giày không thích hợp, hay do ṿm bàn chân quá cao cũng có thể làm mất quân b́nh giữa xương bánh che và xương đùi. Trị liệu: Các biện pháp thông thường gồm có: nghỉ ngơi, đắp đá, bó, nâng cao chân (rest, ice, compression, and elevation, or "RICE."); dùng thuốc giảm đau , giảm viêm nếu cần, tránh các tư thế, các hoạt động làm khớp bánh chè bị tác động quá nhiều; vật lư trị liệu để giúp tăng sức mạnh của cơ đùi bốn đầu, cơ này mạnh hơn sẽ giúp giảm bớt stres trên xương bánh chè.. Có khi cần bác sĩ chỉnh trực phẫu thuật để trục xương bánh chè ngay ngắn đúng vị trí. Các biện pháp pḥng ngừa khác: tập đúng tư thế, đúng phương pháp, dùng huấn luyện viên; tập "hâm nóng"(warm up) trước khi đi vào động tác mạnh, chạy lên dốc, đạp xe đạp, mang giày vừa, đúng cho mục đích. 4) Những bịnh viêm khớp do nhiễm trùng, do các bịnh tự nhiễm có lẽ đă được bác sĩ của người hỏi nghĩ đến và loại trừ; dù sao chúng ta không thấy nhắc đến các triệu chứng liên hệ như nóng sốt, sưng đỏ, và các triệu chứng toàn thân. Chúng không biết x quang đầu gối có b́nh thường hay không và bs kết luận thiếu canxi (calcium) căn cứ trên kết quả thử nghiệm hay dấu hiệu lâm sàng nào. 5) Người đặt câu hỏi là người trẻ tuổi (24 tuổi), chúng ta chỉ bàn sơ qua các nguyên nhân như viêm xương khớp măn tính (osteoarthritis, OA) là bịnh thường gặp ở người lớn tuổi. Trên 65 tuổi, chừng một nửa là bị viêm khớp. Trong một khảo cứu, crepitus và đau đầu gối có thể là dấu hiệu báo trước của viêm xương khớp măn tính; trong một nhóm người lúc 45-60 tuổi bị kêu trong đầu gối và đau xương bánh chè, 3/4 sẽ được định bịnh là có chứng OA.(1) Những người bị chấn thương hay từng bị hư hại các gân đầu gối cần được bác sĩ chuyên về khoa chỉnh trực (orthopedist), bác sĩ chuyên gia về vật lư trị liệu, thể thao chăm sóc. Các chấn thương đầu gối (đổi hướng đột ngột, dừng đột ngột, té không đúng thế lúc thể thao basketball, football) có thể làm sợi dây chằng chéo trước (ACL) giăn (stretched, grade 1 sprain); chùng (loose), làm khớp mất ổn định (unstable joint), đầu gối có thể đẩy ra trước sau; ACL rách ( partial tear, grade 2 sprain); ACL đứt (complete tear, grade 3). Mỗi năm có chừng 100-200 ngàn trường hợp này ở Mỹ. 6) Những triệu chứng thính giả nêu ra không phải là điển h́nh của bịnh thiếu canxi. Theo như tôi biết, những triệu chứng thiếu canxi nặng như sau: •Lẫn hoặc mất trí nhớ. •Co thắt cơ bắp. •Tê và ngứa ran như kiến ḅ ở tay, chân và mặt. •Trầm cảm. •Ảo giác. •Chuột rút cơ bắp. •Móng tay yếu và gịn. •Dễ găy xương. Nhưng uống có nhiều canxi cũng có thể có hại. Các triệu chứng canxi máu quá cao: •Đau bụng •Đau xương •Hôn mê • Lẫn •Táo bón •Trầm cảm • Tiêu chảy •Đau đầu •Nhịp tim không đều •Ăn mất ngon •Co giật cơ bắp •Buồn nôn ói mửa •Khát nước Nếu lo canxi máu thấp, có thể đo mức canxi trong máu. Người ta khuyên nên dùng vitamin D chung với canxi bổ sung, nếu không canxi bị thải ra ngoài, qua đường nước tiểu, gây sạn thận. Nhu cầu vitamin D: Dưới 50 tuổi: 400-800 đơn vị quốc tế/ngày Trên 50 tuổi: 800-1000 đv.qt/ngày Theo Viện Y khoa Hoa Kỳ, mức tối đa an toàn cho vitamin D mỗi ngày là 4000 đv cho đa số người lớn. Phần đông người VN có mức vitamin D trong máu thấp, mặc dù chúng ta sống ở vùng có nắng nhiều (nắng giúp cơ thể tạo vitamin D). Tuy nhiên tốt hơn hết vẫn là vitamin D và canxi trong thực phẩm như: sữa, phô-mai, củ cải xanh (turnip greens), bắp cải xoăn (kale), broccoli, mè, tàu hủ, sữa đậu nành có thêm calcium. Tất cả các nhận xét đều có tính cách thông tin. Nói tóm lại, phần đông tiếng kêu trong đầu gối không phải là dấu hiệu đáng lo ngại; nếu bịnh nhân có triệu chứng rơ rệt và kéo dài ở đầu gối, và cả hai bên, nên chú ư vào khớp bánh chè-xương đùi và cần đến bác sĩ chuyên về xương khớp (orthopedist) khám và điều trị nếu cần. Chúc bịnh nhân may mắn. |
Những phát minh làm thay đổi thế giới của người Mỹ
Nhờ công nghệ, cuộc sống ngày nay của chúng ta khác rất nhiều so với thế kỷ trước. Dưới đây là những công nghệ của người Mỹ đă và đang làm thay đổi cuộc sống của con người. Module tàu đổ bộ Mặt Trăng Neil Armstrong và Buzz Aldrin là hai người đầu tiên đặt chân lên Mặt Trăng. (Ảnh: NASA). Hoa Kỳ là quốc gia đầu tiên đưa con người đặt chân lên Mặt Trăng, v́ thế đây cũng là quốc gia sở hữu tàu đổ bộ Mặt Trăng đầu tiên trên thế giới. Năm 1969, đúng 50 năm trước, Neil Armstrong đă trở thành người đầu tiên đi bộ trên một thiên thể bên ngoài Trái Đất. Khi tàu vũ trụ đến quỹ đạo của Mặt Trăng, một module nhỏ hơn được tách ra từ tàu mẹ giúp các phi hành gia hạ cánh an toàn xuống bề mặt vật thể này. Kỹ sư Thomas Kelley người New York là cha đẻ của sáng tạo này, sau lưng ông c̣n có đội ngũ 7.000 kỹ sư và kỹ thuật viên cùng nhau xây dựng. Điện trở (Transistor) Ảnh: Lucent Technologies via Clinton White House Archives/Wikipedia. Được phát minh vào năm 1947, Pḥng thí nghiệm Bell đă tạo ra linh kiện bán dẫn đầu tiên trên thế giới với kích thước bằng một chiếc máy nghe nhạc iPod. Nếu không có điện trở và thiết bị bán dẫn, những thiết bị điện tử ngày nay sẽ không được tạo ra. V́ thế theo một cách nào đó, những kỹ sư ở Bell Labs cũng có thể được gọi là cha đẻ của tất cả thiết bị công nghệ. Đèn giao thông Đây là phát minh được tạo ra vào năm 1912 của người Mỹ. Có lẽ không ai trong chúng ta thích cảm giác chờ đợi đèn đỏ, nhưng đây là một sáng chế đáng giá và góp phần thay đổi bộ mặt giao thông ở khắp nơi trên thế giới. Đây là phát minh được tạo ra vào năm 1912 của người Mỹ, giúp giảm thiểu được các vụ tai nạn giao thông cũng như nạn ùn tắc xe. Ḷ vi sóng Ḷ vi sóng là một thiết bị có mặt trong phần lớn các hộ gia đ́nh ở góc bếp. Nhưng trớ trêu thay, đây là phát minh không được dùng cho nhà bếp từ thuở ban đầu nó được tạo ra. Năm 1945, kỹ sư Percy Spencer đă chế tạo ra một thiết bị phát cao tần cho radar cho công ty Raytheon, nhằm giúp radar nhạy hơn qua các bước sóng khác nhau. Cuối cùng ông vô t́nh nhận ra thanh chocolate bị biến dạng và nấu chảy khi được đặt bên trong thứ mà sau này chúng ta gọi là ḷ. Laser Tia laser đầu tiên được tạo ra bởi Theodore H. Maiman vào năm 1960. Tia laser xuất hiện phổ biến nhất trong công chúng là ở các buổi nhạc hội hay sự kiện giải trí. Hăy tưởng tượng những hoạt động ngoài trời này nhàm chán đến thế nào khi không có sự xuất hiện của những tia sáng rực rỡ màu sắc. Tia laser đầu tiên được tạo ra bởi Theodore H. Maiman ở Pḥng nghiên cứu Hughes tại Malibu, California vào năm 1960. Ngoài mục đích giải trí, laser c̣n được sử dụng cho các ngành công nghiệp khác như y tế, thiên văn học hay kỹ thuật, cơ khí... Email hay Thư điện tử Rơ ràng email đă thay thế cách chúng ta trao đổi thông tin đường dài và là nền tảng cơ bản cho các dịch vụ nhắn tin nhanh ngày nay. Phát minh này được tạo ra vào năm 1971 bởi lập tŕnh viên Ray Tomlinson của Bộ Quốc pḥng Mỹ nhằm giúp nhân viên trong cơ quan có một công cụ để trao đổi tin nhắn qua một mạng lưới liên kết. Công nghệ in 3D Một ngôi nhà in 3D. (Ảnh: Wired). In 3D là xu hướng mới nổi và sẽ c̣n thống trị lâu dài trong hầu hết các ngành nghề từ kỹ thuật đến sản xuất. Được sáng chế bởi Chuck Hull - sáng lập công ty 3D Systems, công nghệ này đă, đang và sẽ thay đổi hoàn toàn cách chúng ta sống trong tương lai. Hiện tại, công nghệ in 3D đă được áp dụng rộng răi để tạo ra vật chất một cách nhanh chóng và gọn nhẹ trong các ngành như y tế, cơ khí, tạo ra phụ tùng của phương tiện cỡ lớn hay thậm chí là vũ khí, nhà cho phi hành gia trên Sao Hỏa,... GPS Được tạo ra bởi Bộ Quốc pḥng Mỹ vào năm 1973 và được dân sự hóa vào năm 1993 để bất cứ ai cũng có thể sử dụng. GPS giờ là một công cụ thiết yếu cho các hoạt động quân sự, quốc pḥng, nghiên cứu khoa học và an ninh trong nước. Về mặt dân sự, rơ ràng một công cụ giúp bạn xác định được chính xác vị trí của ḿnh là một phát minh rất quan trọng và cần thiết. |
Hết hạn
BS. Hồ Ngọc Minh Nhiều lần, bệnh nhân của tôi rất quan tâm, lo ngại về việc thuốc “hết hạn”, quá “đát”, cho dù trên lọ thuốc ghi rơ là c̣n vài ba ngày nữa mới hết hạn. Về đến nhà, tôi mở tủ lạnh ra, th́, ôi thôi, một mớ đồ ăn cũng đă “hết hạn”, và quá “đát”. Bệnh nhân của tôi, nhiều người sẵn sàng quăng thuốc vào thùng rác, và lũ “Mỹ con” nhà tôi cũng thế, nhanh tay vứt đồ ăn vào thùng rác cho dù có những thức ăn đóng hộp chưa khui ra bao giờ. Nhớ lại thời c̣n ở Việt Nam, tôi đă từng đi lượm đồ ăn hay thuốc men từ những “hầm bứa” mà quân đội Mỹ quăng đồ hết hạn vào đấy. Cho đến giờ phút nầy tôi vẫn c̣n sống “nhăn răng”, chẳng chết con ma nào, và đang viết bài “hết hạn” cũng nhờ vào những “của quư” lượm được từ những hố rác ấy. Thế th́, đâu là giới hạn của sự an toàn của đồ ăn hay thuốc men đă hết hạn? Trước tiên hăy bàn về sự “quá hạn” đồ ăn Ở Mỹ, chỉ có thức ăn của trẻ sơ sinh th́ mới “bắt buộc” (mandatory) ghi ngày hết hạn. Một số tiểu bang cũng bắt buộc ghi ngày hết hạn trên các thực phẩm chế biến từ sữa (diary products). C̣n lại, việc ghi ngày hết hạn trên nhăn hiệu của các loại thực phẩm chỉ có tính cách “tự nguyện” mà thôi, voluntary system of labeling. Như thế, trên lư thuyết, không ghi ngày hết hạn th́ cũng chả sao! Cũng v́ tính cách tự nguyện tự giác cho nên thực phẩm được dán nhăn, được tự biên tự diễn theo nhiều cụm từ khác nhau, như “expiration date”, “sell by date”, “best if used by (or before) date”, “guaranteed fresh date”, “pack date”… Tất cả những cụm từ nầy đều đặt nặng yếu tố phẩm chất của thức ăn nhiều hơn là sự an toàn của thức ăn. Chúng không có nghĩa là tới ngày “hết hạn” ghi trên nhăn hiệu là đồ ăn sẽ biến thành chất độc. Tuy nhiên, những cụm từ nầy nhằm để bảo vệ sự an toàn của nhà sản xuất thực phẩm nhiều hơn là cho người tiêu thụ. Thứ nhất, sau ngày hết hạn, người dùng có “chuyện ǵ” th́ ráng chịu v́ “I told you so”. Thứ nh́, một h́nh thức doạ dẫm để người “yếu bóng vía” vứt đồ ăn vào thùng rác và đi mua thêm thức ăn mới. Để đơn giản hoá, hăy nhớ một số quy tắc chung cho thực phẩm được xem là an toàn để dùng, “sau ngày hết hạn” ghi trên nhăn: Sữa tươi có thể dùng một tuần sau ngày hết hạn. Trứng gà, từ 3 đến 5 tuần. Thịt gà, thịt vịt, đồ biển phải nấu hay đông lạnh trong ṿng một đến hai ngày. C̣n thịt ḅ, thịt heo phải nấu hay đông lạnh sau 3 đến 5 ngày. Một khi đồ ăn đă được đông lạnh th́ sẽ giữ được vĩnh viễn bất kể ngày hết hạn. Đồ hộp, đồ đóng chai chưa khui có thể giữ được 18 tháng sau ngày hết hạn nếu bảo quản trong chỗ mát. Nếu lon đồ hộp bị phồng lên là dấu hiệu có vi trùng, th́ phải vất bỏ cho dù chưa hết hạn. Tất cả các thức ăn khác, nhất là thức ăn do chính ḿnh nấu nướng hay mua ở tiệm về th́ phải dựa vào sự nhận xét và phán đoán của người dùng bằng cách quan sát, ngửi mùi và nếm. Nếu thấy không ổn th́ quăng ngay. Đừng có tiếc. V́ thế, để khỏi phải đương đầu với vấn nạn quá nhiều đồ ăn hết hạn, ta không nên tích luỹ, đầu cơ nhiều đồ ăn nhất là các loại đồ ăn đóng hộp, đóng bao, đóng b́. Riêng đồ ăn tươi th́ chỉ nấu ăn vừa đủ bữa, và… ăn ít lại! Ăn ít sống lâu, và đỡ stress v́ phải lo chuyện thức ăn bị… hết hạn. Bây giờ bàn tới thuốc men “quá hạn” Nói chung, bạn không mất mạng v́ dùng thuốc quá hạn, trừ một vài trường hợp phải cẩn thận. Dĩ nhiên, tôi không khuyên bạn cứ uống bừa những thuốc quá hạn kỳ ghi trên nhăn, và bạn phải hỏi thăm bác sĩ về những những loại thuốc đang uống, nếu lỡ quá hạn có nguy hiểm ǵ hay không. Nếu lỡ th́ một vài viên “quá đát” cũng không sao, v́ hầu hết thuốc không tự dưng hết hiệu lực qua đêm sau ngày hết hạn, và cũng không tự dưng biến thành thuốc độc, hay hôi thúi như đồ ăn ngay sau ngày hết hạn. Trong lịch sử y khoa chưa có một loại thuốc hết hạn nào gây ra ngộ độc cả. Trên thực tế, rất nhiều thuốc hết hạn đă cứu được rất nhiều mạng người ở những nước nghèo, trong t́nh trạng khó khăn. Trong đó có cả tôi trong thời kỳ chiến tranh Việt Nam! Điều đúng là thuốc càng để lâu càng mất dược tính. Những thành phần cấu tạo nên thuốc có thể từ từ yếu đi theo thời gian v́ thế dược tính không c̣n đảm bảo 100% sau ngày hết hạn. Năm 2006, một nghiên cứu đăng trên tờ báo dược khoa, Journal of Clinical Pharmacology cho thấy 88% thuốc, nếu bảo quản trong điều kiện tốt vẫn c̣n hiệu lực tối thiểu 12 tháng, và trung b́nh đến 5 năm sau ngày hết hạn. Một số thuốc vẫn c̣n hiệu lực lâu hơn nữa. Một vài thí dụ nêu ra: thuốc trụ sinh Doxycyclin vẫn c̣n 80% dược tính sau 20 năm, thuốc Cipro (ciprofloxacin) vẫn c̣n tốt sau 12 năm, và thuốc phóng xạ muối potassium iodide vẫn c̣n hiệu lực sau 18 năm! Tuy nhiên, vấn đề là mỗi loại thuốc đều có một thời hạn hiệu lực khác nhau sau ngày măn hạn, và, khác với đồ ăn, bạn không thể nếm, ngửi, để biết. Quy tắc chung, những loại thuốc không cần toa bác sĩ như thuốc bổ, thuốc nhức đầu Tylenol chẳng hạn, hay những loại thuốc dùng ngoài da, như kem trị ngứa th́ có thể dùng sau ngày hết hạn “một chút”. Ngoài ra tất cả những loại thuốc trị bệnh, thí dụ như những loại thuốc trị bệnh tim, thuốc trị dị ứng hen suyễn khẩn cấp chẳng hạn, th́ không nên “liều mạng” với chúng. Sau đây là một số thuốc cần phải thay thế, sau ngày hết hạn: Thuốc trị các bệnh thần kinh như phenytoin, carbamazepine, lamotrigine, và oxcarbazepine Thuốc trị bệnh kinh phong như Dilantin, phenobarbital Thuốc trị bệnh tim, Nitroglycerin Thuốc loăng máu, Warfarin Procan SR Theophylline Digoxin Thuốc bướu cổ, Thyroid levothyroxine sodium Paraldehyde Thuốc ngừa thai, Oral contraceptives Thuốc Epinephrine (Epi-Pen) trị dị ứng khẩn cấp như khi bị ong đốt chẳng hạn Insulin Các loại thuốc nhỏ mắt. Tương tự như thức ăn, để khỏi phải lo lắng về thuốc men khi quá hạn, ta nên tránh mua và “tàng trữ” lung tung những loại thuốc bổ linh tinh, lang tang mà nghiên cứu cho thấy chẳng có ích lợi ǵ cả. Chúng ta ngộ độc v́ uống qua nhiều… thuốc bổ chứ không phải v́ thuốc quá hạn. Riêng với thuốc của bác sĩ cho toa th́ phải uống hết, uống đúng theo lời dặn bác sĩ, không nên uống một phần toa thuốc một cách tuỳ hứng, vui th́ uống, buồn th́ không. Trong cuộc sống, chúng ta có quá nhiều ngày “hết hạn” để nhớ, thí dụ như ngày trả tiền “bill” điện nước, điện thoại, internet; ngày trả thuế… mà từ ngữ Mỹ gọi là “deadline”. Ở Mỹ có hai cái deadline gần như chắc chắn, đó là ngày trả thuế và ngày trả… nợ đời. Một cái có thể gia hạn được c̣n một cái th́ không. Bạn có biết, người ta dùng chữ “expiration date” để chỉ ngày hết hạn của thuốc, nhưng trong y khoa, chúng tôi dùng chữ “expired” để nói về một bệnh nhân vừa mới qua đời? Chúng ta đều biết, ai cũng có một ngày “hết hạn”, chỉ khác với thuốc men và đồ ăn, ngày đó sẽ đến cho mỗi người, mà khi chào đời, nhăn hiệu không ghi rơ. V́ thế, ta nên tận dụng từng giây phút khi cuộc sống c̣n hiệu năng, c̣n tươi tốt, “best if used by (or before) date”, “guaranteed fresh date”. V́, khác với thuốc men và đồ ăn, sau ngày hết hạn, là thật sự chấm hết, chúng ta không c̣n cơ hội để gia hạn tiếp tục nữa. Bạn nhé. |
Ngày hết hạn ghi trên lọ thuốc không có nghĩa là
thuốc trở thành vô hiệu hay biến thành thuốc độc. (H́nh minh họa: Getty Images) LTS: Bác Sĩ Hồ Ngọc Minh được biết trong cộng đồng người Việt nhiều năm qua với chuyên khoa về hiếm muộn, vô sinh, và lựa chọn trai gái theo ư muốn. Ông đă từng làm nghiên cứu về bệnh hiếm muộn, và các bệnh ung thư của phụ nữ tại National Cancer Institute trực thuộc National Institutes of Health. Bác Sĩ Minh là Board Certified về Obstertrics, Gynecology và Reproductive Endocrinology Infertility. Pḥng mạch tọa lạc trong khuôn viên bệnh viện Fountain Valley, tại 11180 Warner Ave., Suite 465, Fountain Valley, CA 92708. Số phone liên lạc: (714) 429-5848, trang nhà: www.bacsihongocminh.com. *** Trước đây tôi có viết một bài về đề tài thuốc hết hạn. Bài viết này nhằm bổ sung và tiếp nối về chủ đề này. Tương tự như thức ăn, luật pháp quy định tất cả các loại thuốc đều phải ghi rơ ngày hết hạn trên nhăn hiệu thuốc. Nhiều người vẫn c̣n thắc mắc là có thể dùng thuốc quá hạn bao nhiêu ngày mà vẫn an toàn? Câu trả lời tóm gọn: trong đa số trường hợp, ngày hết hạn ghi trên lọ thuốc không có nghĩa là thuốc trở thành vô hiệu hay biến thành thuốc độc. Phải hiểu rằng, ngày măn hạn ghi trên lọ thuốc chỉ có nghĩa là, sau ngày ấy, hăng thuốc không bảo đảm hoàn toàn 100% công hiệu của thuốc. Thật ra để đề pḥng bị thưa kiện và để bán được nhiều thuốc, các hăng thuốc có khuynh hướng ghi ngày hết hạn rất ngắn, ngắn hơn nhiều là ngày thuốc thật sự măn hạn. Tuy rằng thuốc càng để lâu, dược tính sẽ giảm lần v́ thành phần cấu tạo nên thuốc có thể từ từ yếu đi theo thời gian. Nhưng, rất nhiều loại thuốc vẫn giữ được công hiệu nhiều năm sau ngày măn hạn. Ngay chính cơ quan FDA, một mặt đ̣i hỏi các công ty dược pḥng phải thử nghiệm về độ bền và hiệu năng của thuốc theo thời gian và tùy theo t́nh trạng bảo quản được kể là “mạt rệp” nhất. Mặt khác, FDA lại nhân nhượng cho phép các hăng thuốc gia hạn thêm, nếu cần, như trong trường hợp thuốc bị khan hiếm, chẳng hạn. Như thế ngày hết hạn của thuốc không có nghĩa là tuyệt đối. Rất nhiều nghiên cứu và ngay cả cơ quan FDA đă công nhận hầu hết thuốc men đều giữ được công hiệu nhiều năm sau ngày hết hạn. Thí dụ, năm 2006, một nghiên cứu đăng trên tờ báo dược khoa, Journal of Clinucal Pharmacology, cho thấy gần 90% thuốc vẫn c̣n hiệu nghiệm sau ngày hết hạn từ 1 đến 5 năm. Nói chung, ngoại trừ các loại thuốc nước, hầu hết các loại thuốc viên đều an toàn và hữu hiệu. Ví dụ như thuốc trụ sinh Doxycyclin vẫn c̣n 80% dược tính sau hơn 20 năm, hay thuốc Cipro vẫn c̣n tốt sau hơn 12 năm. Sau đây là một số ví dụ tiêu biểu khác: Thuốc Ibuprofen (Motrin, Advil) nếu là thuốc viên th́ vẫn c̣n hữu hiêu tối thiểu là 5 năm và c̣n lâu dài hơn nữa. (H́nh minh họa: Getty Images) 1 - Thuốc Ibuprofen (Motrin, Advil) nếu là thuốc viên th́ vẫn c̣n hữu hiêu tối thiểu là 5 năm và c̣n lâu dài hơn nữa. Nếu là thuốc nước, “sy-rô”, th́ dễ bị nhiễm chất dơ v́ thế nên giữ trong tủ lạnh. Cho dù vậy, thuốc vẫn an toàn cho dù ngày hết hạn không lâu bằng thuốc viên. 2 - Thuốc Tylenol, acetaminiphen cũng c̣n hiệu lực tối thiểu là 5 năm. Nên bảo quản thuốc trong chỗ mát và tránh ánh nắng mặt trời. 3 - Thuốc Aspirin, tương tự như các loại thuốc trên, hữu hiệu đến 5 năm và nhiều hơn. Không nên giữ thuốc trong tủ thuốc trong pḥng tắm, v́ hơi nước có thể làm hư thuốc mau chóng. 4 - Thuốc trụ sinh, nên dùng ngay và không nên để dành. Tuy nhiên hầu hết thuốc trụ sinh vẫn c̣n công hiệu ít nhất là sau một năm. 5 - Thuốc ho. Đa số các loại thuốc ho là thuốc nước, syrup, th́ không nên giữ dài hạn, và nên bảo quản trong tủ lạnh. 6 - Thuốc xịt mũi, thuốc hít vào phổi th́ không nên để lâu. Các loại thuốc nầy thường chứa các loại hoá phẫm phụ để bảo quản thuốc. Theo thời gian, các chất nầy dể biến đổi, tăng nguy cơ bị nhiễm độc. 7 - Thuốc nhỏ mắt. Các loại thuốc nầy phải dùng ngay và nên loại bỏ sau ngày hết hạn. Đôi mắt rất quư, không nên liều mạng và tiếc của. 8 - Thuốc ngủ, thuốc an thần. Hầu hết các loại thuốc ngủ bán không cần toa đều giữ được công hiệu sau nhiều năm. Tuy nhiên, hiệu năng giảm đi khá nhanh so với các loại thuốc khác. Vấn đề ở đây là khi hiệu năng giảm, người dùng thuốc có khuynh hướng sẽ dùng nhiều hơn quá liều lượng, do đó, gây ra phản ứng phụ. 9 - Thuốc chống dị ứng, nếu là thuốc viên, đa số có tuổi thọ trên vài chục năm. Ví dụ như thuốc Diphenhydramine (Benadryl) được biết vẫn c̣n công dụng sau 15 năm. Các loại thuốc nước, nên quăng bỏ sau ngày hết hạn. 10 Thuốc Valium là một loại thuốc an thần có toa bác sĩ khá thông dụng. Lời khuyên của các dược sĩ là nên dùng thuốc trước một năm. Nói chung, hầu hết thuốc men, nếu được bảo quản tốt đều có công hiệu tối thiểu từ 1 đến 5 năm. Tuy nhiên, các loại thuốc trị bệnh tim, bệnh hen suyễn dị ứng cấp kỳ th́ không nên dùng lâu quá ngày hết hạn. Nói như thế cũng không có nghĩa là trong trường hợp khẩn cấp lại nhất định không dùng tạm một vài viên thuốc quá hạn. Và nếu lỡ thiếu thuốc chưa mua kịp thuốc mới th́ dùng tạm một vài viên cũng không hại ǵ. Có c̣n hơn không! B.S Hồ Ngọc Minh |
Trong bụi bẩn và không khí cũng chứa chất hóa dẻo – một chất rất gây hại cho sức khỏe
Ảnh minh họa. Chất hóa dẻo là một trong các tác nhân gây bệnh tim mạch, tổn thương hệ sinh sản và nội tiết… Mới đây các chuyên gia đă phát hiện trong không khí và bụi bẩn cũng có thành phần các chất hóa dẻo và khuyên người dân hạn chế sử dụng các sản phẩm từ nhựa. Giáo sư Tố Đại Thành là giáo sư lâm sàng kiêm Viện trưởng Khoa Y học Môi trường và Sức khỏe nghề nghiệp của Bệnh viện Đại học Quốc gia Đài Loan. Ông cho biết, vào năm 2018, ông đă đến một vùng đất trống ở Đài Bắc (Đài Loan) để tiến hành nghiên cứu bụi khí. Ông phát hiện ra rằng những chiếc lá cây cả trong và ngoài pḥng, thậm chí cả những chiếc lá ngoài vườn đều có nồng độ chất dẻo DEHP khá cao. Ông cho rằng điều này có thể có liên quan đến không khí, bụi bẩn và các yếu tố độc hại khác từ môi trường xung quanh, theo Chánh Kiến. Giáo sư Tô Đại Thành (giữa). (Ảnh: epochtimes.com) Trong cuộc khảo sát chất lượng môi trường không khí ở Đài Bắc trong hai năm 2017 và 2018, sau khi tiến hành thí nghiệm đối với 56 gia đ́nh, người ta phát hiện ra rằng cả 56 hộ đều t́m thấy chất DEHP, một chất có hàm lượng chất hóa dẻo tương đối cao. Ông Tô cũng cho biết, chất DEHP hiện cũng rất phổ biến trong các dụng cụ tại bệnh viện, bao gồm túi truyền dịch, túi đựng nước muối và ống thông tim v.v… Trước đây, các bệnh viện sử dụng b́nh truyền dịch thủy tinh hoặc túi truyền dịch với ít hàm lượng chất dẻo, nhưng v́ giá thành cao và quá tŕnh xử lư rắc rối nên chúng dần được thay thế bằng các vật phẩm dùng một lần, chứa hàm lượng chất dẻo cao hơn. Vậy rốt cục chất DEHP nói riêng và những chất hóa dẻo nói chung có tác hại như thế nào đối với sức khỏe con người? Tác hại của chất hóa dẻo Trao đổi với phóng viên Chánh Kiến, ông Tô cho biết “chất hóa dẻo thường được sử dụng trong vật dụng hàng ngày, tấm lót sàn, giấy dán tường và các thiết bị y tế, như bộ túi và dây truyền dịch y tế”. Giáo sư Tô cho biết “hàng ngày chúng ta tiếp xúc nhiều nhất với chất DEHP (2-ethylhexyl phthalate), đây là hóa chất sử dụng chủ yếu để làm nhựa PVC (polyvinyl clorua). Đặc biệt các chuyên gia c̣n phát hiện trong cơ thể của người từ tầm tuổi 21 tuổi trở lên đều có chất MEHP, một chất chuyển hóa của DEHP. MEHP không chỉ gây rối loạn chức năng nội mô trong bệnh xơ cứng động mạch cảnh, mà c̣n làm suy giảm nội tiết tố nam và giảm đề kháng insulin ở gan”. Năm nay, nhóm nghiên cứu của giáo sư Tô c̣n phát hiện ra rằng chất hóa dẻo c̣n làm đẩy nhanh quá tŕnh xơ cứng động mạch cảnh (làm các động mạch trở nên cứng hơn và làm hẹp mạch máu của động mạch cảnh). Theo kết quả nghiên cứu, chất hóa dẻo tồn tại nhiều trong cơ thể c̣n làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh c̣i xương. Đáng kinh ngạc hơn, chất hóa dẻo cũng là tác nhân gây ra bệnh tim mạch vành. Theo một nghiên cứu so sánh bệnh tim mạch vành ở tuổi trung niên, những bệnh nhân mắc bệnh tim mạch vành đều có dấu hiệu tiếp xúc nhiều với chất có nồng độ hóa dẻo cao, chủ yếu là DEHP. Khi phân tích sâu hơn nữa người ta c̣n nhận ra rằng, ngay cả khi sau khi đă nhập viện điều trị, th́ chỉ cần tiếp xúc với chất có nồng độ hóa dẻo hơi cao cũng vẫn làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch vành. Giáo sư Tô giải thích, việc tiếp xúc với chất hóa dẻo có thể gây dị dạng các tế bào nội mô và tăng lượng cholesterol trong máu. Dưới ảnh hưởng lâu dài, nó sẽ h́nh thành các mô mỡ và các mảng xơ vữa động mạch, sau đó các mảng bám trên thành động mạch này rơi ra sẽ gây nên bệnh tim mạch. Việc các tế bào nội mô bị phá hủy do chất hóa dẻo cũng là nguyên nhân chính gây ra bệnh xơ cứng động mạch cảnh. Sau khi chất hóa dẻo đi vào cơ thể người, nó có thể được chuyển hóa trong khoảng từ 2 đến 3 ngày. Ông Tô cũng cho biết: “Bất ngờ là, trong cơ thể các bệnh nhân nội trú có mật độ chất hóa dẻo khá cao, nhưng lại giảm xuống và dần ổn định sau khi xuất viện. Trong môi trường sống, trong sinh hoạt, trong không khí, v.v… nơi đâu cũng có chất hóa dẻo, chỉ khác nhau là nó được chuyển hóa sang dạng này hay dạng khác mà thôi. Việc liên tục tiếp xúc với những đồ vật hoặc môi trường có vi lượng chất hóa ở mật độ thấp cũng sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe con người, chứ không nhất thiết là phải tiếp xúc trực tiếp với chất hóa dẻo ở mật độ cao. V́ thế, để giảm nồng độ các chất hóa dẻo, chúng ta cần hút bụi, dọn sạch rác thải và phế phẩm có chứa chất hóa dẻo xung quanh nơi sống và làm việc. Tuy vậy, mọi người vẫn nên chú ư hạn chế sử dụng túi nhựa, túi ny-lông và các đồ dùng bằng chất dẻo khác. Ngoài ra, Giáo sư Su Dacheng đề nghị mọi người nên giảm thiểu sử dụng các sản phẩm từ nhựa trong sinh hoạt như đồ chơi bằng nhựa cho trẻ em, tấm trải sàn, không sử dụng bọc nhựa để hâm nóng thức ăn, giảm các sản phẩm nhựa dùng một lần. Thảm trải sàn và giấy dán tường trong nhà cũng có thể chứa chất hóa dẻo. Ngoài ra, chính phủ cũng cần đặt ra các tiêu chuẩn liên quan đến chất hóa dẻo, khuyến khích hạn chế sử dụng vật dụng chứa chất hóa dẻo. DKN |
Ung Thư có thể Bị Tiêu Diệt
bằng Chiến Thuật "Con Ngựa Thành Troy" Trong thần thoại Hy Lạp, khi cuộc chiến kéo dài 10 năm vẫn không hạ được thành Troy, vua Odysseus đă nghĩ ra một kế. Ông làm một con ngựa khổng lồ bằng gỗ, giấu các chiến binh Hy Lạp vào bên trong và gửi nó đến thành Troy như một món quà. Con ngựa được kéo vào thành không chút nghi ngờ. Đêm đến, khi quân lính trong thành đă ăn mừng no say, những chiến binh Hy Lạp mới phá ngựa và đột kích. Vậy là, một con ngựa gỗ khổng lồ được ngụy trang đă giúp Odysseus kết thúc trận chiến kéo dài 10 năm, hạ thành Troy chỉ sau 1 đêm. Hiện nay, một chiến lược tương tự đang được các nhà khoa học đến từ Đại học Northwestern, Mỹ sử dụng để đối phó với các tế bào ung thư. Theo nghiên cứu mới được công bố trên Tạp chí Hiệp hội Hóa học Hoa Kỳ (JACS), họ đă tạo được một hệ thống phân phối thuốc ngụy trang thành chất béo để xâm nhập vào các khối u. Trong quá tŕnh phát triển, tế bào ung thư thực sự rất đói ăn. Khi nh́n thấy những phân tử thuốc ngụy trang thành chất béo, chúng đă không chút nghi ngờ nuốt thuốc vào bên trong. Giáo sư Nathan Gianneschi người đứng đầu nghiên cứu đến từ Đại học Northwestern, Hoa Kỳ giải thích: “Nó thực sự giống một con ngựa thành Troy. Bề ngoài thuốc trông giống như một phân tử axit béo nhỏ xinh, v́ vậy các thụ thể của khối u nh́n thấy và tự động mời nó vào. Sau đó, thuốc bắt đầu được chuyển hóa và giết chết các tế bào bên trong khối u”. Điều đáng nói là “những con ngựa thành Troy” có thể mang được một liều thuốc hóa trị cao hơn gấp 20 lần b́nh thường. Nhưng v́ được thiết kế để nhắm mục tiêu vào các tế bào ung thư, nó lại tỏ ra an toàn gấp 17 lần các loại thuốc thông thường, đồng thời không gây ra tác dụng phụ. Để phát triển được hệ thống thuốc nhắm mục tiêu ung thư, giáo sư Gianneschi và nhóm của ông đă thiết kế một loại axit béo chuỗi dài với hai vị trí gắn kết ở mỗi đầu. Các vị trí gắn kết chính là điểm có thể dùng để đính các phân tử thuốc. Sau đó, cả axit béo và phân tử thuốc ngụy trang cùng được giấu vào bên trong albumin huyết thanh người (HSA). Trong điều kiện tự nhiên, HSA chính là các protein trong máu làm nhiệm vụ chuyên chở phân tử, bao gồm cả chất béo, đi khắp cơ thể. Nhờ sự ngụy trang, tất cả các thụ thể tế bào trong cơ thể đều nhận biết được chất béo và protein trên HSA. Chúng cho phép "con ngựa thành Troy" đi vào bên trong. Là loại tế bào phát triển nhanh và đói ăn nhất, ung thư tiêu thụ các chất dinh dưỡng nhanh hơn nhiều so với các tế bào b́nh thường. Do đó, chúng hút vào rất nhiều các phân tử HSA mang thuốc mà cứ ngỡ nó là chất béo. Khi các tế bào ung thư chuyển hóa bữa ăn chứa thuốc độc, chúng sẽ chết. Giáo sư Gianneschi cho biết: “V́ chuỗi axit béo có hai cánh tay ở cả hai đầu: một cánh tay có thể nắm lấy thuốc và một cánh tay c̣n lại nắm lấy protein. Ư tưởng ở đây là ngụy trang thuốc thành chất béo để chúng xâm nhập được vào tế bào, một mặt cơ thể cũng rất vui khi vận chuyển chúng đi khắp nơi”. Hệ thống phân tử mà Đại học Northwestern phát triển đă được dùng để phân phối paclitaxel, một loại thuốc hóa trị ung thư thông thường đă được FDA phê chuẩn. Thử nghiệm đă được thực hiện trên động vật. Khi ngụy trang thành chất béo, paclitaxel đă thâm nhập được vào các khối u ung thư xương, tụy và đại tràng, sau đó giết chết toàn bộ các khối u. Các nhà nghiên cứu tuyên bố rằng hệ thống phân tử mà họ xây dựng có thể mang một liều paclitaxel gấp 20 lần so với hai loại thuốc dựa trên paclitaxel khác. Đáng ngạc nhiên là dù thuốc có liều cao hơn, các hệ thống phân tử nhắm mục tiêu chính xác lại khiến nó an toàn hơn tới 17 lần. Giáo sư Gianneschi giải thích thêm: “Các loại thuốc phân tử nhỏ thông thường được sử dụng để xâm nhập vào các khối u - và các tế bào khỏe mạnh khác. Chúng không chỉ tạo ra độc tính với các khối u mà c̣n với cả cơ thể con người. Cũng v́ vậy mà nh́n chung, các loại thuốc ung thư đều có tác dụng phụ khủng khiếp. Mục tiêu của chúng tôi là tăng số lượng thuốc xâm nhập được vào khối u so với các tế bào và mô b́nh thường khác. Điều đó cho phép chúng tôi dùng liều cao hơn nhiều, tiêu diệt khối u nhanh hơn nhưng không gây ra tác dụng phụ tệ hại” |
20 năm nữa, phần lớn thịt sẽ không c̣n là thịt
TTO - Báo cáo mới dự đoán đến năm 2040, khoảng 60% lượng thịt trong các bữa ăn sẽ không c̣n bắt nguồn từ động vật mà sẽ là những thực phẩm thay thế làm từ thực vật hoặc nhờ cấy tế bào thịt với mùi và vị giống thịt. Khoảng 1 tỉ USD đă được đầu tư vào các công ty sản xuất thực phẩm chay thay thế thịt Ảnh: THE GUARDIAN Báo cáo của đơn vị tư vấn toàn cầu AT Kearney (trụ sở Mỹ) dựa trên những cuộc phỏng vấn chuyên gia để đi đến kết luận này. Đồng thời, báo cáo cũng nhấn mạnh đến tác động của chuỗi sản xuất thịt vào môi trường và sự quan tâm ngày càng lớn của người dân về cách động vật bị đối xử tại cơ sở nuôi động vật lấy thịt công nghiệp. "Nuôi động vật lấy thịt hiện nay bị nhiều người coi là một tội ác không cần thiết," báo The Guardian dẫn lại báo cáo. "Với những lợi thế của thịt ‘chay’, chỉ c̣n là vấn đề về thời gian trước khi loại thịt này phổ biến trên thị trường", báo cáo nói thêm. Ngành công nghiệp thịt hiện nay nuôi hàng tỉ con vật và có lợi nhuận rất lớn, lên đến ngàn tỉ USD mỗi năm. Tuy nhiên, nhiều nghiên cứu trong thời gian gần đây đă chỉ ra tác động của ngành công nghiệp này đến môi trường. Cụ thể là về vấn đề khí thải, phá hỏng đất nông nghiệp, và gây ra ô nhiễm nguồn nước. Bên cạnh đó, sự phát triển của các công ty giới thiệu các nguyên liệu thay thế thịt và trứng như công ty Beyond Meat, Impossoble Foods, và Just Foods cũng là một minh chứng cho sự thay đổi chế độ ăn kiêng, và quan điểm của người tiêu dùng. Theo báo cáo của AT Kearney, tổng số tiền đầu tư vào ngành công nghiệp thực phẩm chay thay thế thịt lên đến 1 tỉ USD. Thậm chí có những công ty đă lên cả sàn chứng khoán và thu hút không ít nhà đầu tư, trong đó có các doanh nghiệp sản xuất thịt thông thường. Một số doanh nghiệp khác hiện đang thử nghiệm nuôi tế bào thịt bằng phương pháp cấy mà không cần đến việc nuôi và giết động vật. Dù những sản phẩm này chưa đến tay người tiêu dùng nhưng AT Kearney tin rằng trong tương lai loại thịt này sẽ phổ biến v́ nó có vị giống với thịt thật hơn. Hiện nay nhiều người quan tâm đến vấn đề môi trường và điều kiện sống của động vật nuôi lấy thịt Ảnh: REUTERS Ông Carsten Gerhardt - đại diện của AT Kearney - khẳng định ngày càng có nhiều người theo chế độ ăn chay và cắt giảm lượng thịt họ ăn hằng ngày v́ quan tâm đến môi trường, cũng như cách động vật bị đối xử. "Đối với những người chuộng việc ăn thịt, sự gia tăng thịt sản xuất bằng phương pháp cấy sẽ đồng nghĩa với việc họ không cần thay đổi chế độ ăn nhưng không cần phải tác động đến môi trường và mạng sống của động vật gây ra do chế độ ăn thịt", ông Gerhardt giải thích. Báo cáo dự đoán sẽ có 35% thịt trên thị trường vào năm 2040 được sản xuất nhờ phương pháp cấy, và 25% sẽ là các sản phẩm chay thay thế. V́ vậy, khoảng 60% "thịt" trên thị trường sẽ không bắt nguồn từ động vật. Ngay cả ông trùm thức ăn nhanh McDonald’s cũng đă giới thiệu món hamburger chay McVegan tại một số chi nhánh trên thế giới sau khi thử nghiệm tại Thụy Điển và Phần Lan vào cuối năm 2017. HÀ MY 13-06-2019 -https://tuoitre.vn |
Thở để chữa bệnh
BS Đỗ Hồng Ngọc Nguyễn Khắc Viện là một bác sĩ, sinh năm 1913 tại Hà Tĩnh, học Đại học Y khoa Hà Nội rồi sang Pháp tiếp tục học, tốt nghiệp bác sĩ Nhi khoa năm 1941. Năm 1942, ông bị lao phồi nặng, điều trị ở bệnh viện Saint Hilaire du Touvet, Grenoble. Thời đó bệnh lao chưa có thuốc chữa như bây giờ. Từ năm 1943 đến năm 1948 ông phải chịu mổ 7 lần, cắt bỏ 8 cái xương sườn, cắt bỏ ṭan bộ lá phổi bên phải và một phần ba lá phổi bên trái. Các bác sĩ Pháp bảo ông chỉ có thể sống chừng hai năm nữa thôi. Trong thời gian nằm chờ chết, ông đă t́m ra một phương pháp… thở để tự chữa bệnh cho ḿnh, và kết quả là ông đă sống đến tuổi 85 mới chết (1997), nghĩa là sống thêm được 50 năm nữa, họat động tích cực, năng nổ trong nhiều lănh vực! Chuyện khó tin nhưng có thật! Tôi may mắn được quen biết ông trong nhiều năm. Với tôi, ông vừa là đồng nghiệp, là đàn anh mà cũng là người thầy. Ông là bác sĩ đồng thời là một nhà văn, nhà báo, nhà hoạt động xă hội rất nhiệt tâm. Ông là cố vấn của bộ môn Tâm lư-Xă hội học do tôi phụ trách tại Trung tâm Đào tạo và Bồi dưỡng cán bộ Y tế Thành phố (nay la Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch) ngay từ hồi mới thành lập (1989). Ông thường trao đổi với tôi điều này điều khác, về công việc viết lách, giảng dạy, vv..., nhiều lần về phương pháp thở dưỡng sinh của ông. Trao đổi không chỉ về cơ thể học, sinh lư học mà cả về tâm lư học, đạo học. Có lần ông mở áo cho tôi xem mấy vết mổ vẫn chưa ḥan ṭan liền lạc tren ngực ông. Lần khác ông lại cao hứng vén bụng bảo tôi thử đánh mạnh vào bụng ông xem sao. Tôi phục ông ốm nhom ốm nhách mà làm việc thật dẻo dai, bền bĩ, gần như không biết mệt mỏi. Trong lúc nhiều người giảng bài, nói chuyện, hội họp, lam việc… thấy uể ỏai, hụt hơi, th́ một người chỉ c̣n hai phần ba lá phổi, chỉ c̣n gần một nửa “dung tích sống” như ông lại vẫn ung dung, thư thái. Ông cười “tiết lộ” với tôi, những buổi hội họp dông dài, vô bổ, ông chỉ ngồi… thở, nhờ vậy mà ông không bị stress, không bị mệt. Ông nói sau này khi ông mất đi, điều quan trọng ông để lại không phải là những tác phẩm văn học, triết học này nọ mà chính là bài vè dạy thở chỉ với 12 câu của ông. Trước kia tôi cũng chỉ nghe để mà nghe chớ chẳng thực hành. Cho đến ngày tôi bị vố tai biến nặng, phải nằm viện dài ngày, lúc đó tôi mới thử đem ra áp dụng. Quả có điều kỳ diệu! Nó làm cho tôi thảnh thơi hơn, ít nhọc mệt hơn và sức khỏe tốt hơn. Trong thời gian dưỡng bệnh, cc bạn đồng nghiệp thương t́nh, cho rất nhiều thuốc nhưng tôi chỉ chọn một vài món thực sự cần thiết c̣n th́ chỉ… dùng phương pháp thở để tự chữa bệnh cho ḿnh! Phương pháp thở của bác sĩ Nguyễn Khắc Viện thực ra không phải là cái ǵ ḥan ṭan mới. Nó chỉ là một sự tổng hợp của khí công, thiền, yoga, tai chi, dưỡng sinh… của Đông phương từ ngàn xưa, được nh́n bằng sinh lư học hô hấp hiện đại của một người thầy thuốc. Dưới đây là bài vè 12 câu dạy thở của bác sĩ Nguyễn Khắc Viện: Thót bụng thở ra Ph́nh bụng thở vào Hai vai bất động Chân tay thả lỏng Êm chậm sâu đều Tập trung theo dơi Luồng ra luồng vao B́nh thường qua mũi Khi gấp qua mồm Đứng ngồi hay nằm Ở đâu cũng được Lúc nào cũng được! |
Phương pháp
“dưỡng sinh Nguyễn Khắc Viện” Bài tập thở của cố bác sĩ Nguyễn Khắc Viện bắt nguồn từ yoga, khí công. Tuy nhiên, quan niệm của ông là chỉ nắm chắc những nguyên tắc cơ bản và dựa trên sinh lư học hiện đại để xây dựng phương pháp tập luyện mà mọi người đều có thể áp dụng nhằm nâng cao sức khỏe, chứ không nhằm đạt những kỷ lục và “phép lạ” (như cho ôtô đè lên, hoặc chịu chôn sống nhiều giờ vẫn không chết…). Phương pháp “dưỡng sinh Nguyễn Khắc Viện” là cách luyện tập toàn diện: động và tĩnh, nội và ngoại, giúp con người làm chủ được cơ thể, nâng cao sức khỏe, giữ được b́nh tĩnh, đỡ mệt mỏi, nhất là trong những lúc làm việc căng thẳng. Có ba khâu tập là thở, vận động và thư giăn (luyện ư), liên quan đến hoạt động của ba bộ phận chủ yếu của cơ thể là nội tạng, cơ bắp, thần kinh. Trong đó tập thở bụng cho đúng cách là quan trọng nhất, v́ cách thở bụng tác động trực tiếp đến những bộ phận nội tạng rất quan trọng là tim, phổi, dạ dày, ruột, dạ con (có thể h́nh dung các bộ phận này luôn được “thể dục”, được “xoa bóp” lúc thở); thở tốt giúp lưu thông khí huyết, tác động tích cực đến hoạt động cơ bắp và thần kinh. Bài tập thở đă được bác sĩ Nguyễn Khắc Viện đúc kết thành một bài vè cho dễ nhớ: Thót bụng thở ra Ph́nh bụng thở vào Hai vai bất động Chân tay thả lỏng Êm, chậm, sâu, đều Tập trung theo dơi Luồng ra luồng vào B́nh thường qua mũi Khi gấp qua mồm Đứng, ngồi hay nằm Ở đâu cũng được Lúc nào cũng được”. Với phần tập vận động, thư giăn (luyện ư), từ lư thuyết đến các động tác cụ thể, bác sĩ Nguyễn Khắc Viện đă giới thiệu trong cuốn Từ sinh lư đến dưỡng sinh (NXB Y Học - 1979; NXB Đồng Nai - 1988) và cuốn Dưỡng sinh dành cho mọi lứa tuổi (NXB Trẻ - 1993) với h́nh thức hỏi - đáp đơn giản, dễ hiểu. Nếu thiếu thời gian để tập đủ các động tác, bạn có thể tự chọn cách tập thích hợp, trên cơ sở nắm vững những nguyên lư, quan niệm của phương pháp dưỡng sinh. Nên tập từ lúc c̣n trẻ Cái khó nhất của phương pháp “dưỡng sinh Nguyễn Khắc Viện” là sự kiên tŕ, ngày nào cũng phải tập, riêng thở bụng th́ giờ nào cũng tập để trở thành thói quen. Điều quan trọng là đừng đợi đến lúc già yếu, hăy tập từ lúc c̣n trẻ trung, khỏe mạnh. Đừng để t́nh trạng nhiều nơi chỉ thấy các ông bà già tập luyện từ lúc c̣n mờ đất, c̣n tuổi trẻ th́ dậy trưa. Sẽ có bạn bảo rằng tuổi trẻ quá nhiều mục tiêu phấn đấu, không c̣n thời gian để tập luyện. Nếu quả vậy, chỉ cần tập thở đúng cách - thở ngay trong lúc học, làm việc, không mất chút thời gian nào mà có thể đă đạt được quá 50% hiệu quả của phương pháp “dưỡng sinh Nguyễn Khắc Viện”. |
--------------------------------------------------------------------------------
Join Date:Jul 2015Posts:3,516Thank s Thanks Given :27Thanks Thanks Received :100Thanked in:92 Posts Phát minh loại gel chữa lành tổn thương giác mạc không cần phẫu thuật Phát minh loại gel chữa lành tổn thương giác mạc không cần phẫu thuật Các nhà khoa học Mỹ vừa nghiên cứu và phát triển thành công một loại gel dính có thể làm liền vết thương hoặc vết loét trên giác mạc của mắt, nhờ đó bệnh nhân không cần phẫu thuật. Các nhà khoa học Mỹ vừa nghiên cứu và phát triển thành công một loại gel dính có thể làm liền vết thương hoặc vết loét trên giác mạc của mắt, nhờ đó bệnh nhân không cần phẫu thuật. Loại gel nói trên chứa các hóa chất kích hoạt bằng ánh sáng, không chỉ có tác dụng làm liền vết thương mà c̣n giúp tái tạo phần tổn thương. Đây là loại gel trong suốt, dẻo, dính khi đựng trong lọ thuốc hoặc xilanh, nhưng khi tiếp xúc với ánh sáng xanh trong một thời gian ngắn sẽ rắn lại để thích hợp với các đặc tính của giác mạc nguyên thủy, và các tế bào giác mạc sẽ dần phát triển ḥa vào gel dính. Loại gel này không chỉ có tác dụng làm liền vết thương mà c̣n giúp tái tạo phần tổn thương. (Ảnh minh họa). Trong nghiên cứu thử nghiệm, các nhà khoa học sử dụng gel bao phủ 20% vết thương giác mạc rộng 3mm, và chiếu sáng trong 4 phút để gel gắn chắc vào vết thương. Một ngày sau đó, các nhà khoa học quan sát thấy bề mặt của mắt trong suốt, mịn và không bị viêm. Theo thời gian, các mô đă được tái tạo và các mô mới rất ít khác biệt so với mô nguyên thủy. Theo bà Reza Dana, Giáo sư nhăn khoa tại Đại học Y khoa Harvard, đồng chủ tŕ công tŕnh nghiên cứu trên, các nhà khoa học muốn vật liệu này khiến các tế bào giác mạc khớp với với chất kết dính và tái tạo theo thời gian để dần h́nh thành thứ giống tế bào giác mạc nguyên thủy hết mức có thể. Các nhà khoa học dự kiến bắt đầu thử nghiệm lâm sàng để áp dụng công nghệ này với các bệnh nhân trong khoảng 1 năm tới. Công tŕnh đă được đăng trên tạp chí Science Advances số ra ngày 20/3. Tổn thương giác mạc là nguyên nhân phổ biến dẫn tới các ca suy giảm thị lực trên toàn thế giới, theo đó mỗi năm có hơn 1,5 triệu ca mắc bệnh mù giác mạc mới. Một số trường hợp phải tiến hành cấy ghép giác mạc, song có thể gây ra một số biến chứng hậu phẫu trong đó có nhiễm trùng hoặc đào thải không tiếp nhận giác mạc cấy ghép. |
Tấm pin năng lượng tạo ra điện từ… tuyết
Các tấm pin năng lượng mặt trời đă trở nên phổ biến trên khắp thế giới, tuy vậy, chúng sẽ trở nên vô dụng ở những vùng có tuyết rơi che phủ. Làm sao con người có thể tạo ra được năng lượng sạch từ thiên nhiên tại đây? (Ảnh: Shutterstock) Một nhóm các nhà khoa học ở Đại học California (UCLA) đă có câu trả lời cho nan đề trên. Họ đă tạo ra một thiết bị có thể thu điện từ tuyết, tên là Snow TENG, viết tắt của triboelectric nanogenerator (tạm dịch: máy phát điện nano điện ma sát). Như tên gọi đă mô tả, thiết bị này lợi dụng ma sát để tạo ra sự dịch chuyển của các điện tử, đồng nghĩa với ḍng điện xuất hiện. Thông thường tuyết có mang điện tích, vậy nên khi cọ sát nó với một vật liệu có mang điện tích trái chiều th́ tự khắc điện tử sẽ chuyển động và ḍng điện xuất hiện. Qua hàng loạt các thử nghiệm, nhóm nghiên cứu nhận thấy silicon là loại vật liệu lư tưởng nhất. Người ta sẽ dùng máy in 3D tạo ra lớp silicon rồi gắn nó với một điện cực để tạo ra Snow TENG. Điều thú vị là thiết bị này có thể tích hợp vào các tấm pin năng lượng mặt trời. Lắp một mà được hai, khi có nắng, năng lượng mặt trời sẽ được chuyển hóa thành ḍng điện. C̣n khi tuyết phủ, Snow TENG sẽ hoạt động. Tuy vậy, nhược điểm của thiết bị này là ḍng điện tạo ra rất nhỏ không đủ để ḥa vào lưới điện sinh hoạt trong nhà như điện mặt trời. Với công suất chỉ 0,2mW/m2, điện năng tạo ra từ tuyết chỉ đủ để chạy các thiết bị cảm biến thời tiết nhỏ. Richard Kaner, một trong các tác giả của nghiên cứu cho biết: “Thiết bị [cảm biến thời tiết] này có thể hoạt động ở những vùng xa xôi hẻo lánh v́ nó có thể tự cung cấp điện năng mà không cần dùng pin. Nó rất thông minh và có thể báo cho ta biết có bao nhiêu tuyết đang rơi, hướng tuyết đang rơi, hướng gió và tốc độ gió.” Ngoài ra, các cảm biến tương tự như vậy c̣n có thể được gắn vào đế giầy hoặc ván trượt tuyết để thu thập dữ liệu cho các môn thể thao mùa đông. Ngoài tuyết, ngày nay các nhà khoa học c̣n có thể tạo ra điện từ những nguồn không tưởng khác, như mưa rơi trên bề mặt, chuyển động cơ thể, màn h́nh cảm ứng, hay thậm chí là những bước chân trên sàn nhà của chúng ta. |
NASA có thể đưa phi hành gia ra Vũ trụ là nhờ 11 người đàn ông khiếm thính
Những con người cống hiến thầm lặng cho mục tiêu cao cả của nhân loại: du hành vũ trụ. Trước khi đưa con người vào vũ trụ, NASA phải tiến hành nghiên cứu kỹ những tác động của t́nh trạng không trọng lực lên cơ thể con người trong khoảng thời gian dài. Để phục vụ nghiên cứu này, vào cuối những năm 1950, NASA đă kết hợp cùng trường Y học Hàng không Hải quân Hoa Kỳ thành lập một chương tŕnh nghiên cứu với sự giúp sức của 11 người đàn ông khiếm thính, độ tuổi từ 25 đến 48, đến từ trường Gallaudet (nay là đại học Gallaudet). Lịch sử đă vinh danh 11 người đàn ông này là “Gallaudet Eleven - Mười một người đến từ Gallaudet”, đây là tên họ: Harold Domich Robert Greenmun Barron Gulak Raymond Harper Jerald Jordan Harry Larson David Myers Donald Peterson Raymond Piper Alvin Steele John Zakutney Ngoại trừ một người, c̣n lại tất cả trong số họ đều bị khiếm thính từ nhỏ do di chứng của căn bệnh viêm màng năo. Viêm màng năo c̣n làm tổn hại hệ tiền đ́nh của tai trong khiến những người này “miễn dịch” với chứng say tàu xe hay bất cứ phương tiện di chuyển nào khác. Trong suốt một thập kỷ với nhiều thử nghiệm khác nhau, các nhà nghiên cứu đă tiến hành quan sát khả năng không phản ứng của 11 người tham gia đối với chứng say tàu xe, ở cả khía cạnh sinh lư và tâm lư, từ đó đưa ra báo cáo chi tiết về cảm giác và thay đổi nhận thức của họ. Những thí nghiệm này giúp làm rơ cách thức hoạt động của hệ giác quan trong trường hợp hệ thần kinh tai trong không nhận được những tín hiệu trọng lực thông thường. (Như trường hợp của những chàng trai khiếm thính này và như khi con người ở trên tàu vũ trụ). Harry Larson, một trong những đối tượng tham gia nghiên cứu cho biết, “Sự khác biệt của chúng tôi chính là điều mà nghiên cứu này đang cần.” Những thí nghiệm này tập trung kiểm tra tính cân bằng và thích nghi sinh lư của các đối tượng trong nhiều môi trường khác nhau. Một trong số đó yêu cầu 4 người đàn ông khiếm thính ở trong một căn pḥng có đường kính 6 mét, liên tục xoay chậm trong suốt 12 ngày, duy tŕ tốc độ chuyển động 10 ṿng/phút. Người tham gia nghiên cứu Harry Larson đứng trong căn pḥng xoay chậm. Có một thí nghiệm đặc biệt được thực hiện trên một chuyến phà ngoài khơi bờ biển Nova Scotia, nhằm ghi lại những phản ứng của nhóm đối tượng nghiên cứu đối với những chuyển động bập bềnh của sóng biển. Và kết quả là, trong khi những người khiếm thính thản nhiên chơi bài và tận hưởng chuyến du thuyền, th́ những nhà nghiên cứu lại say sóng tới mức phải dừng thử nghiệm lại. Một nghiên cứu khác lại cho phép các đối tượng tham gia vào một chuỗi các chuyến bay không trọng lực của chiếc máy bay “Vomit Comet” trứ danh, nhằm nghiên cứu tính liên kết giữa định hướng của cơ thể với các tín hiệu trọng lực. Những người tham gia nghiên cứu tṛ chuyện trong chiếc máy bay không trọng lực khởi hành từ Trạm hàng không Hải quân ở Pensacola. Các chàng trai tới từ Gallaudet cho biết, họ không hề gặp một chút ảnh hưởng vật lư bất lợi nào, mà trái lại, c̣n thoải mái tận hưởng đợt thí nghiệm kéo dài. Barron Gulak cho hay: “Nh́n lại th́, đúng là rất đáng sợ… Nhưng lúc đó chúng tôi vẫn c̣n trẻ và chẳng ngại phiêu lưu.” Dựa trên những kết quả thu thập được từ những thí nghiệm thực hiện trong suốt cả thập kỷ, các nhà nghiên cứu đă hiểu rơ hơn về hệ giác quan cũng như những phản ứng của nó với môi trường trọng lực bên ngoài. Có thể nói, Gallaudet Eleven đă không quản khó khăn và hết ḿnh cống hiến cho quá tŕnh nghiên cứu hiện tượng say tàu xe và các phương tiện chuyển động, cũng như sự thích nghi của cơ thể con người với môi trường không gian. Vào ngày 11 tháng 4 năm 2017, nhà sử học Bill Barry của NASA đă vinh dự đại diện cho cơ quan này tham dự lễ khai trương bảo tàng Đại học Gallaudet và triển lăm Deaf Difference + Space Survival. Được tổ chức bởi Maggie Kopp, cũng là một sinh viên của Đại học Gallaudet, triển lăm nhấn mạnh những đóng góp to lớn nhưng thầm lặng của 11 cựu sinh viên Gallaudet trong quá tŕnh nghiên cứu của NASA từ năm 1958 đến năm 1968. Lễ cắt băng khánh thành triển lăm tại Bảo tàng Đại học Gallaudet. Từ trái sang phải: Người tổ chức triển lăm Gallaudet Margaret Kopp, Nhà sử học NASA Bill Barry, Tiến sĩ Paul DiZio - Pḥng thí nghiệm định hướng không gian Ashton Graybiel tại Đại học Brandeis, ba người cầm cây kéo là 3 trong số 11 chàng trai Gallaudet tham gia nghiên cứu của NASA năm xưa: Harry O. Larson, Barron Gulak, David O Myers, Giám đốc Đại học Gallaudet Roberta J. Cordano, và Hiệu trưởng Carol J. Erting. |
Chế tạo thành công "pin năng lượng nhiệt" đầu tiên trên thế giới
Loại pin năng lượng nhiệt giá rẻ, dung tích lớn, khả năng tương thích cao và hoàn toàn tái chế được này có thể sẽ là công cụ chủ chốt đưa chúng ta tới một tương lai năng lượng sạch. Loại pin năng lượng nhiệt giá rẻ, dung tích lớn, khả năng tương thích cao và hoàn toàn tái chế được này có thể sẽ là công cụ chủ chốt đưa chúng ta tới một tương lai năng lượng sạch. Nam Úc mới đây đă đưa pin lithilium lớn nhất thế giới đi vào hoạt động – nhưng đáng nhẽ họ nên chờ đợi. Một startup nội địa cho biết, họ đă chế tạo thành công pin năng lượng nhiệt đầu tiên trên thế giới, một thiết bị với tuổi thọ ít nhất 20 năm, thể tích lưu trữ gấp sáu lần và giá thành chỉ khoảng 60-80% so với pin lithium-ion. Climate Change Technologies, c̣n được gọi là CCT Energy Storage, đă ra mắt TED (Thiết bị năng lượng nhiệt) với một loạt các tính năng đáng chú ư. TED là một thiết bị lưu trữ năng lượng có thể tương thích với bất kỳ loại điện năng nào – mặt trời, gió, nhiên liệu hóa thạch hoặc trực tiếp từ lưới điện – và được sử dụng để làm nóng chảy silicon bằng nguồn cách nhiệt mạnh. Bất cứ khi nào cần, năng lượng sẽ được kéo ra bằng động cơ nhiệt. Một thiết bị TED chứa đến 1.2 MWh năng lượng, với đầu vào/ra nguồn điện nằm ngay trên thân, và có thể dễ dàng vừa với với thùng chứa cỡ 20-ft (6-m). CEO của CCT - Serge Bondarenko, giới thiệu pin năng lượng nhiệt cho Bộ Năng lượng và Khai Thác Nam Úc. (Credit: CCT Energy Storage). CCT tuyên bố: Đối với thể tích nhất định, TED có thể lưu trữ nhiều năng lượng hơn gấp 12 lần so với pin axit chị, và hơn vài lần so với giải pháp lithium-ion. Máy móc lắp đặt có thể từ mở rộng từ ứng dụng 5 kW lên tới kích cỡ không giới hạn. Kết nối hang trăm megawatt ngay lập tức, dễ dàng kiểm soát nguồn năng lượng – tất cả những ǵ bạn cần chỉ là cắm thêm thật nhiều đơn vị, kiểu cắm-vào và chạy. Trong trường hợp mất điện, mỗi thiết bị TED có thể duy tŕ hoạt động lên đến 48 tiếng. Nó cũng có thể sạc và xả cùng một lúc, và do chỉ có ba bộ phận dịch chuyển trên mỗi hộp pin, nên việc bảo tŕ thiết bị gần như không đáng kể. Trong khi pin lithium-ion và các loại khác bị "chai" theo thời gian, thậm chí giảm tới 80% công suất trong khoảng 5,000 chu kỳ hoặc hơn, hệ thống TED không hề có dấu hiệu xuống cấp sau khoảng 3,000 chu kỳ dịch vụ thử nghiệm, và CEO của CCT, ông Serge Bondarenko nói rằng công ty kỳ vọng các thiết bị này sẽ duy tŕ ít nhất 20 năm. CEO Serge Bondarenko (bên tráit) và COO Graham Warburton (bên phải) của CCT với Thiết bị TED. (Credit: CCT Energy Storage). "Molten silicon không dễ xuống cấp như lithium", ông Bondarenko khẳng định. "Đó là một chu tŕnh hóa học, những ǵ chúng tôi làm đơn giản là thay đổi các giai đoạn nhiệt. Trên thực tế, có vẻ silicon trữ nhiệt tốt hơn sau mỗi chu kỳ. Và nếu bạn không sử dụng thiết bị TED nữa, nó có thể tái chế được 100%. Điều này sẽ không tạo ra những vấn đề môi trường như lithium". Giá cả cạnh tranh của sản phẩm cũng đóng vai tṛ quan trọng trong sử dụng quy mô lớn. Nó chỉ tốn khoảng 60-80% giá thành bạn phải trả cho giải pháp lithium tương tự như Powerpack của Tesla, trong khi diện tích sử dụng lại ít hơn. Thiết bị TED có thể dễ dàng tùy biến với môi trường chịu động đất bằng cách lắp đặt trên nền chống rung, và ngay cả trong các trường hợp nghiêm trọng hơn, chúng ra cũng chỉ cần tắt đi, đợi nó nguội dần cho đến khi có thể sử dụng trở lại. Nó rất an toàn. Tuy nhiên, cần lưu ư rằng, v́ nhiệt độ nóng chảy của silicon cao hơn 1,400 độ C (2,550 độ F), nên thiết bị này không nên bị kéo, rê trên mặt đất. CCT đă kư thỏa thuận bước đầu để cung cấp thiết bị TED cho Stillmark Telecommunications, cũng như đồng ư sản xuất tương hỗ với MIBA Group , tập đoàn sẽ có độc quyền sản xuất và bán công nghệ qua Đan Mạch, Thụy Điển và Hà Lan, đồng thời tiếp tục đàm phán về việc thêm các nước châu Âu khác vào danh sách này. Quá tŕnh sản xuất dự kiến sẽ bắt đầu trong quư này, và theo lời Bondarenko, một khi các thiết bị được thúc đẩy thương mại, công ty sẽ có kế hoạch tăng trưởng nhanh chóng và sẵn sàng lắp đặt máy móc trên 100 megawatt trong ṿng vài năm. Rơ ràng, đây là tín hiệu đáng mừng cho ngành năng lượng tái tạo. Gió, mặt trời, thủy triều và các công nghệ năng lượng tái tạo khác có thể rất hiệu quả trong việc tạo ra năng lượng, nhưng chỉ khi nó có sẵn hơn là dựa trên nhu cầu. Giải pháp lưu trữ năng lượng ở cấp độ lưới có thể lưu trữ năng lượng khi nhiệt độ đạt cực đại lúc mặt trời lên đỉnh vào giữa trưa, sau đó hồi lại nhiệt năng cho lưới điện trong thời gian cao điểm vào buổi tối, tạo ra nguồn năng lượng tái tạo thật sự trong 24 giờ. Liệu lượng điện năng khổng lồ này có thể giảm tải xuống để cung cấp năng lượng cho phương tiện điện? "Không", Bondarenko trả lời, "Nó quá lớn. B́nh chứa, vật liệu cách nhiệt, động cơ nhiệt, nó cần có kích thước nhất định mới có thể tạo ra lợi ích". Nhưng chắc chắn chúng ta có thể sạc phương tiện chạy bằng được, và chúng tôi cũng đang thảo luận với một vài nhà sản xuất tàu phá điện lớn về việc sạc điện ở bến và sử dụng nó để cung cấp năng lượng cho tàu. Nếu mọi thứ diễn ra theo cách CCT dự tính, loại pin nhiệt giá rẻ, lượng điện lớn, khả năng tương thích cao và hoàn toàn tái chế được này có thể sẽ là công cụ chủ chốt đưa chúng ta tới một tương lai năng lượng sạch. Trí Thức Trẻ |
Các danh nhân ăn chay
nổi tiếng trên thế giới "Tôi khẳng định rằng thịt không phải là thức ăn thích hợp với con người. Chúng ta không nên sai lầm chạy theo lối sống của các loài cầm thú, nếu chúng ta tự coi ḿnh cao thượng hơn các loài cầm thú đó" 01. Peter Burwash Một hôm nọ, nhà vô địch quần vợt Peter Burwash đến viếng một ḷ sát sanh. Khi ra về ông đă bất nhẫn mà viết những cảm nghĩ của ḿnh trong một quyển sách nhan đề là A Vegetarian Primer (Sách dạy ăn chay). Có đoạn ông viết: "Tôi không nỡ bóp nát một cánh hoa mong manh. Tôi đă chơi hockey với hết sức b́nh sanh của ḿnh. Tôi cũng đă từng vùng vẫy và dọc ngang trên các sân quần vợt trong những trận thư hùng. Tôi không phải là loại người yếu đuối. Nhưng trước cảnh tượng mà tôi đă chứng kiến tại ḷ sát sanh, tôi thấy ḿnh kinh khiếp và ḷng ḿnh mềm yếu v́ thương hại". "Khi tôi rời khỏi ḷ sát sanh, sự tội nghiệp đă dày ṿ lương tâm tôi. Tôi thầm nhủ sẽ không bao giờ có đủ can đảm đi sát hại một con vật dù lớn dù nhỏ. Tôi hiểu rằng có những nhân vật lỗi lạc trên thế giới họp nhau để bàn căi về các vấn đề vật lư, kinh tế và môi sinh. Cũng có một số người có quan điểm tán đồng với chủ thuyết ăn chay. Song điều làm cho tôi chọn lấy con đường chay lạt không phải chạy theo chủ thuyết này hay chủ thuyết nọ mà chính v́ những cảnh dă man mà con người đă đối xử một cách tồi tệ với các loài vật không phương tự vệ mà tôi đă tận mắt chứng kiến". Trong thời kỳ cổ Hy Lạp và cổ La Mă, ḷng từ bi và những quan niệm về sự đối xử đạo đức luôn luôn là những nguyên động lực chủ yếu khiến một số danh nhân khép minh trong việc thọ tŕ trai giới. 02. Pythagore Ông Pythagore, nhà toán học lừng danh trên thế giới đă từng khuyên nhủ: "Này bạn, xin đừng làm nhơ nhớp thân thể của ḿnh bằng những thức ăn tội lỗi. Chúng ta đă có bắp, bôm, lê, rau trái thừa thải, sữa và mật ong ngọt lịm. Quả đất này đă cung ứng cho chúng ta những thức ăn vô tội một cách dồi dào, đă khoản đăi chúng ta bằng những bữa tiệc không can dự vào máu. Chỉ có loài thú này mới ăn thịt loài thú khác v́ bản năng tự nhiên và v́ đói. Nhưng không phải tất cả loài thú nào cũng vậy. Bởi v́ trong số đó cũng có các loài như ḅ, ngựa và trừu... đều ăn cỏ". Sử học gia Diogenes kể rằng, ông Pythagore dùng điểm tâm buổi sáng bằng bánh ḿ và mật ong và dùng bữa ăn chiều với nhiều loại rau quả. Ngài cũng đă thể hiện ḷng từ bi bác ái qua những hành động thực tiễn bằng cách nhiều lần trả tiền cho một số ngư phủ để phóng sanh những con cá mà họ đă bắt được trở về ḷng biển cả. Ông Plutarch, triết gia người Hy Lạp nhận xét về ông Pythagore như sau: "Theo tôi sự từ tâm là lư do chính khiến ông Pythagore kiêng thịt. Ông không nỡ nh́n cảnh dẫy dụa và kêu rống thất thanh của những con vật khi bị người ta phanh thây xẻ thịt. Người ta giết những con vật đó không phải v́ lư do chúng là thú dữ có khả năng nhiễu hại loài người, mà chính v́ mục đích để thỏa măn khẩu vị của họ mà thôi. Người ta bức tử những con vật ngây thơ không móng vuốt để tự vệ mà đáng lư ra theo luật Tạo Hóa, chúng cũng có quyền sinh tồn, b́nh đẳng và hiện diện để làm đẹp quả địa cầu này như tất cả mọi loài". Ông c̣n nhấn mạnh: "Nếu bảo rằng bản tính tự nhiên của loài người là ăn thịt các loài thú, th́ thử hỏi chỉ với hai bàn tay trắng do Tạo Hóa sinh ra, mà không cần đến sự trợ lực của dao, mác, hèo, gậy, con người đă làm được ǵ các loài thú đó?" 03. Leonard Da Vinci Ông Léonard Da Vinci (1452 - 1519), nhà danh họa và điêu khắc gia người Ư, đồng thời cũng là một thi sĩ nổi tiếng trên thế giới quan niệm ăn chay là đạo đức của con người. Sự ăn chay sẽ tránh được những tội ác về sát sinh. Ông c̣n nhấn mạnh rằng những ai không biết quư trọng sự sống của những sinh vật khác là những kẻ không đáng sống. Cơ thể của những người ăn mặn không khác ǵ những băi tha ma để chôn vùi xác chết các thú vật mà họ đă ăn vào. Trong các quyển vỡ nhật kư, ông thường viết đầy những câu danh ngôn về ḷng từ bi bác ái và luôn luôn có những hành động qúy thương các loài sinh vật khác. 04. Jean Jacques Roussean Ông Jean Jacques Rousseau (1712 - 1778), triết gia và là một văn hào người Pháp đă có những tác phẫm giá trị về mặt tư tưởng đă ảnh hưởng sâu xa đến nền văn học và cuộc cách mạng lịch sử tại quốc gia này. Ông là người chủ trương bênh vực sự hiện hữu của thiên nhiên và cổ xúy sự ăn chay. Ông nhận xét rằng phần đông những loài thú ăn thịt có bản tính hung tợn hơn những loài thú ăn cỏ. Và dĩ nhiên những người ăn chay trường sẽ hiền từ hơn những người ăn mặn. Ông c̣n đề nghị những người hành nghề đồ tể không được mời vào làm bồi thẩm đoàn tại các ṭa án. 05. Adam Smith Kinh tế gia Adam Smith (1723 - 1790), trong quyển The Wealth of Nations xuất bản vào năm 1776 đă khuyến khích loài người ăn chay và đă thuyết minh về sự lợi ích của việc thọ tŕ trai giới. Ông bảo rằng việc ăn mặn xét ra không cần thiết cho nhu cầu dinh dưỡng của con người. Chúng ta đă có ngũ cốc, rau quả, phó mát, dưa và dầu thực vật. Đó là những thức ăn cung cấp cho chúng ta những chất dinh dưỡng dồi dào. Thịt đối với chúng ta sẽ không nghĩa lư ǵ nếu chúng ta ăn chay đầy đủ và đúng cách. 06. Benjamin Franklin Cùng một quan niệm trên, ông Benjamin Franklin (1706 - 1790), một khoa học gia và là một chính trị gia nổi tiếng của Hoa Kỳ, người đă bắt đầu ăn chay từ năm 16 tuổi đă bảo rằng nhờ ăn chay mà cơ thể của ông được trong sạch, tinh thần của ông được minh mẫn, trí óc của ông được tiến bộ và sự hiểu biết của ông được nhanh chóng hơn. Trong một bài tự thuật, ông có b́nh phẩm những người ăn mặn là những kẻ cố sát. 07. Percy Bysshe Selley Thi sĩ Percy Bysshe Shelley (1792 - 1822) cũng là người ăn chay trường. Ông chủ trương chống báng việc sát hại súc vật để cung cấp thịt cho dân chúng tiêu thụ. Ông đă có ḷng vị tha và bắt đầu ăn chay trường từ hồi c̣n là một sinh viên tại trường Đại học Oxford. Sau này ông thành hôn với bà Harriet. Cả hai vợ chồng đều chấp nhận một cuộc sống chay lạt thanh khiết. Trong một bức thư đề ngày 14-3-1812, bà Harriet đă tâm sự với một người bạn: "Vợ chồng chúng tôi đă kiêng thịt và ăn chay trường như ông Pythagore vậy". Một số thi phẩm của ông Shelley thường mang tính chất vị tha bác ái, khuyên nhủ mọi người tránh việc sát sanh, nên ăn chay và sống một cuộc đời thanh cao tốt đẹp. 08. Leon Tolstoi Văn hào nước Nga Léon Tolstoi (1828 - 1910) đă thọ trường chay từ năm 1885. Ông chống đối thú săn bắn của một số giai cấp quư tộc và trưởng giả. Ông cũng chủ trương không sát sanh, chủ trương chủ thuyết ḥa b́nh và ăn chay, tôn trọng sự sống của các loài sinh vật khác kể cả con ong và loài kiến. Ông tiên đoán những bạo động xảy ra triền miên trên thế giới chỉ v́ loài người không biết tự chế tham vọng của ḿnh. Sự kiện càng ngày càng tệ hại hơn và có thể xảy ra những cuộc chiến tranh khốc liệt làm xáo trộn cuộc sống an b́nh của nhân loại. Trong bài tham luận The First Step (Bước đầu tiên), Léon Tolstoi bảo rằng những người ăn thịt là những kẻ phản đạo đức và "phạm tội sát sinh". Ông nói thêm: "Sự sát sinh đă làm cho những người vốn có một tâm hồn cao thượng, có ḷng vị tha đối với mọi người như đối với chính bản thân ḿnh, trở thành những kẻ hung bạo". 09. Richard Wagner Nhà soạn nhạc Richard Wagner tin tưởng mạnh mẽ rằng sự sống của mọi loài đều có tính cách bất khả xâm phạm. Ông bảo: "Ăn chay là một sự dinh dưỡng thuần hợp với bản chất thiên nhiên, cứu vớt con người xa lánh những tâm địa và hành động tội lỗi, đồng thời ông cũng mong ước sau này sẽ được hóa sinh về nơi an lạc đời đời". 10. Henry David Thoreau Ông Henry David Thoreau (1817 - 1862), văn hào Hoa Kỳ có khuynh hướng chống áp bức nô lệ, chủ trương một cuộc sống thanh b́nh và thuận lư thiên nhiên. Ông là người ăn chay định kỳ từ thuở nhỏ, đă bảo rằng: "Chúng ta không có trách cứ những người ăn mặn. Thực ra v́ sự sinh tồn, loài người có thể sát sinh trên một b́nh diện nào đó. Nhưng đây là một biện pháp bất khả kháng và rất đáng thương tâm. Những người ăn mặn cần phải được hướng dẫn để cải thiện dần đường lối mưu sinh của ḿnh, để họ tự ư thức và tự chọn lựa cho ḿnh những thức ăn chay thanh đạm và cao khiết hơn. Theo sự suy nghiệm của bản thân tôi th́ những sự kiện đó can dự một cách quan trọng vào vấn đề vận số của con người. Tôi tin rằng điều kiện ăn uống có thể cải thiện được. Xuyên qua tiến tŕnh lịch sử của nhân loại, chúng ta há chẳng thấy những bộ lạc ăn thịt người từ thuở xa xưa, ngày nay họ không c̣n ăn thịt lẫn nhau v́ đời sống càng ngày càng văn minh hơn và con người trong những bộ lạc đó đă có ư thức hơn". 11. Mohanda Gandhi Trong lịch sử Ấn Độ vào thập niên 1940 và 50, nhà cách mạng bất bạo động Mohanda Gandhi đă dành lại chủ quyền cho đất nước từ trong tay thực dân Anh Quốc. Ông đă từng vào tù ra khám và được nhân dân nước Ấn tôn thờ là bậc Thánh nhân, cũng là người đă ăn chay từ thuở nhỏ. Thân sinh của ngài vốn theo đạo Hindus nên gia đ́nh của ngài là một gia đ́nh đạo đức và tất cả đều ăn chay theo giáo lư tốt lành của tôn giáo đó. Song dưới sự cai trị của Anh Quốc, những tư tưởng tân tiến Tây phương đă ảnh hưởng mạnh mẽ và dần dần đánh bạt một số phong tục cổ truyền của nước Ấn. Một số thanh niên thời bấy giờ đă chê bai việc ăn chay trường và thờ đạo bản xứ là hủ lậu nên họ học đ̣i theo lối sống Tây phương trong đó có việc ăn thịt được họ hăm hở chấp nhận hơn cả. Số người này c̣n khuyến dụ ông Gandhi theo trào lưu mới như bọn họ, nhưng đă bị ông từ chối. Do đó ông đă trở thành nạn nhân của sự chê bai gièm xiễm. Họ bảo rằng ăn thịt sẽ tăng cường sức khỏe, nghị lực và ḷng can đảm. Nhưng ông Gandhi vẫn khăng khăng giữ vững lập trường của ḿnh không hề xao xuyến. Không những thế ông c̣n viết tất cả 5 quyển sách chuyên về đề tài ăn chay và khuyên mọi người tŕ giới. Ông bảo: "Đă đến lúc chúng ta cần phải sửa sai một số tư tưởng lầm lẫn cho rằng ăn chay sẽ làm cho tinh thần chúng ta bị bạc nhược, thụ động và nhụt chí phấn đấu. Dù trong t́nh huống nào, tôi vẫn không xem việc ăn thịt là cần thiết". Hàng ngày ông Gandhi thường dùng giá lúa mạch, bột hạnh nhân, rau xanh, chanh và mật ong trong những bữa ăn thanh đạm. Chính ngài bảo đă t́m thấy những nguyên lư và giá trị đạo đức của sự ăn chay qua các tác phẩm của nhà văn Tolstoi. Trong quyển Moral Basis of Vegetarianism (Căn bản đạo đức của chủ thuyết ăn chay), ngài viết: "Tôi khẳng định rằng thịt không phải là thức ăn thích hợp với con người. Chúng ta không nên sai lầm chạy theo lối sống của các loài cầm thú, nếu chúng ta tự coi ḿnh cao thượng hơn các loài cầm thú đó". Ngài cũng bảo chính ḷng từ bi là nguyên động lực khiến người ta ăn chay và tránh sát sinh hơn là v́ lư do sức khỏe Ngài bảo sự tiến bộ về tâm linh đến một mức nào đó, con người sẽ tự ư thức và thương hại mà không giết chóc những sinh vật bạn bè của chúng ta để thỏa măn nhu cầu của khẩu vị. 12. Bernard Shaw Kịch tác gia nổi tiếng Bernard Shaw (1856 - 1950) đă được giải thưởng về văn học nghệ thuật Nobel năm 1925. Ông cũng ăn chay trường từ năm 25 tuổi. Ông bảo chính những thi phẩm của Shelley đă làm cho ông thức tĩnh và thấy được sự đạo đức trong vấn đề chay lạt. Ông bảo có lần ông bị bịnh. Bác sĩ khuyến cáo ông hăy bỏ "cái tật xấu ăn chay" đó đi. Nếu không ông sẽ toi mạng v́ kiệt sức. Nhưng ông vẫn bất chấp. Ông cũng mặc kệ trước những mỉa mai của bàng dân thiên hạ, vô công rổi nghề. Ông bảo chúng ta không nên quan tâm về sự dèm pha của số người chuyên ăn các thây ma của thú vật ấy. Ông thường trước tác những kịch bản và những văn phẩm liên hệ tới hành vi đạo đức của con người, tới sự sát sanh và những bạo động trên thế giới. 13. Albert Einstein Albert Einstein (1879 - 1955), nhà bác học nổi danh của thế kỷ thứ 20. Người đă phát minh ra thuyết tương đối và được tặng giải Nobel về vật lư học năm 1921 cũng là một người ăn chay trường. Tuy ông chánh thức không theo tín ngưỡng nào nhưng là một người rất sùng đạo. Ông tin có Thượng Đế và vũ trụ này được điều khiển bởi một cơ Trời huyền diệu. Nếu không th́ mọi sự vận hành trong vũ trụ sẽ loạn lên và không theo một quy luật nhất định. Ông là một người yêu chuộng ḥa b́nh, tôn trọng sự sống của muôn loài và đă từng phát biểu: "Không ǵ ích lợi cho sức khỏe của con người để có cơ hội sống lâu trên quả địa cầu này bằng cách ăn chay". 14. Isaac Bashivis Văn hào Isaac Bashivis Singer (sinh năm 1904), từng đoạt giải thưởng văn học nghệ thuật Nobel năm 1978 đă thọ chay trường từ năm 1962. Lúc đó ông vừa đúng 58 tuổi. Ông bảo ông rất lấy làm hối tiếc v́ đă kéo dài thời gian ăn mặn quá lâu. Nhưng thà muộn c̣n hơn chẳng bao giờ ăn chay cả. Ông nghĩ rằng thuyết ăn chay để tránh sát sanh cũng cũng cùng ḥa hợp với sự uyển chuyển huyền vi của Do Thái giáo. Ông bảo: "Chúng ta đều là con cái của Thượng Đế. Trong khi chúng ta cầu xin Thượng Đế tha tội cho chúng ta, th́ ngược lại chúng ta cứ tiếp tục phạm tội sát hại sinh mạng của những động vật khác". Đề cập tới t́nh trạng sức khỏe có thể bị ảnh hưởng bởi sự ăn chay, ông bảo rằng dó là hoàn toàn dựa trên ư thức của loài người. Ông cương quyết bảo: "Ngay cả việc ăn mặn có tốt cho cơ thể như thế nào chăng nữa, tôi sẽ không bao giờ chấp nhận. Rất nhiều triết gia và các nhà truyền giáo trên thế giới đă rao giảng với tín đồ của họ rằng loài thú chẳng qua chỉ là những cái máy không linh hồn và không cảm giác. Những lời rao giảng như vậy là một sự nói láo, là sáng kiến và chủ trương của bọn ma vương và tà đạo mà thôi" |
Phương pháp giảm cân mà không thèm khát
Paul Pham Có cô em trước kia cũng chỉ là “người xa lạ” ở Việt Nam giới thiệu một người bạn qua Facebook nhỏ hơn tôi vài tuổi. Sau vài lần “nói chuyện sơ sài” qua “messenger”, Ngọc, tên của anh chàng bạn trẻ dễ thương, ngỏ ư muốn ghé nhà tôi làm quen nhân tiện một chuyến đi thăm gia đ́nh bên vợ, chỉ cách nhà tôi có 3-4 miles. Hơi bỡ ngỡ nhưng tôi vẫn nhận lời, v́ ở đời “trước lạ sau quen” nếu thích hợp “có thể tiến xa hơn” kia mà và cũng chẳng khó để hai bên “trước lạ sau người dưng” nếu … nh́n cái bản mặt người đối diện thấy thiệt … khó ưa. Ngọc và gia đ́nh đến nhà chúng tôi vào buổi chiều cuối năm Dương Lịch 2018, có cả vợ và 3 đứa nhóc. Gia đ́nh này phải nói thật là đẹp và gương mẫu. Cả nhà từ bố mẹ tới 3 người con 2 gái 1 trai ai nấy cũng đều ăn nói nhỏ nhẹ, dịu dàng, nhất là 3 đứa nhóc, lễ phép, thân thiện hết biết. Hai vợ chồng Ngọc cũng rất dễ mến, chỉ sau dăm ba phút chuyện tṛ. Câu chuyện râm ran qua nhiều đề tài, nhưng cuối cùng lại dẫn đến chuyện Giảm Cân. Tôi th́ lâu lâu vẫn có những lần giảm cân tự nguyện v́ nhiều lư do, tuy nhiên lần này, trong bụng có lư do khác nhưng chưa bao giờ nói ra. Ngọc hướng dẫn vào chi tiết về cách giảm cân của chú ấy, nghe khá hấp dẫn và lôi cuốn, cách ăn uống có cái tên Keto Diet … Với phương pháp này, chú ấy đă giảm gần 30lbs mặc dù chú ấy có một thân h́nh không thuộc dạng “to béo”. Điều đặc biệt là chú ấy, vợ và các con chú ấy đă bắt đầu phương cách này từ nhiều năm trước và vẫn giữ đến được ngày hôm nay. Riêng với chúng tôi th́ việc giảm cân này khó có thể thực hiện v́ nhiều lư do, nhất là việc chúng tôi đi du lịch xa nhà có tới hơn 6 tháng trong một năm. Bởi thế, chúng tôi chọn một cách giảm cân khác, cũng rất liên quan, mang cái tên Intermittent Fasting. Trên thực tế, đa số đều cho rằng chương tŕnh Intermittent Fasting này không phải là một chương tŕnh Diet mà chỉ là thay đổi cách ăn uống mà thôi. Và đó là cuộc hành tŕnh mà tôi muốn nói tới qua bài viết này. Trên thị trường thương mại giảm cân (Diet), có lẽ phải có hơn một chục kiểu, một chục cách giảm cân khác nhau, bởi vậy, khó mà có thể nói cách này tốt nhất hay cách kia hữu hiệu nhất. Cách này hữu hiệu cho người này nhưng lại “không ăn thua ǵ” đến người khác và ngược lại. Do đó, cách giảm cân Intermittent Fasting này chắc chắn sẽ KHÔNG hữu ích hay thích hợp cho một số người. Đi vào chi tiết th́ việc giảm cân hầu như ít nhiều ǵ ai cũng đă thử qua một vài lần, và hầu như ai đă thử giảm cân th́ đều thành công … trong một giai đoạn ngắn rồi sau vài tháng cây kim của cái cân lai tiếp tục xoay theo chiều kim đồng hồ. Có nghĩa là KHÔNG được bền lâu. Tuy nhiên theo một số khá đông, th́ Intermitten Fasting rất hữu hiệu và gần như KHÔNG mang lại nhiều xáo trộn nhất là KHÔNG khiến cho “nạn nhân” luôn mang trong đầu cái tư tưởng “mệt mỏi và thèm khát” v́ đang PHẢI ĂN KIÊNG. Tôi có đính kèm cái link cho việc giảm cân này ở bên dưới. Ta có thể gọi nó là một cách Giảm Cân hay là Diet, tuy nhiên theo những nhà nghiên cứu, th́ đây chỉ là cách THAY ĐỔI việc ăn uống mà theo họ, dựa trên cuộc sống, nếp sống sẵn có của loài người từ mấy chục ngàn năm qua, giờ chỉ làm lại và sống bắt chước theo lối sống tự nhiên đó mà thôi. Phần này, tôi chỉ tóm lược cách thực hiện bằng tiếng Việt cho các bạn không biết tiếng Anh mà muốn thử thực hiện, c̣n các bạn biết tiếng Anh cứ việc đọc theo đường link bên dưới, cũng như Google t́m hiểu thêm về Intermittent Fasting trên Youtube, có rất nhiều. Intermittent Fasting dựa theo cuộc sống của loài người thuở xa xưa khi chưa có chợ búa, chưa có supermarkets và nhất là chưa có phát minh ra tủ lạnh để giữ thực phẩm sẵn trong tầm tay với như ngày nay. Có nghĩa là, con người KHÔNG BẮT BUỘC PHẢI CÓ 3 HOẶC 4 BỮA ĂN NHẤT ĐỊNH TRONG NGÀY. Con người thuở đó kiếm ăn vào ban ngày, có kiếm được mới có ăn, không hoặc chưa kiếm được th́ phải nhịn. Thường th́ sáng ra thức dậy mới đi ṃ t́m cái ǵ đó để ăn, đến quá trưa mới có chút ǵ bỏ bụng là chuyện thường xảy ra. Với phương pháp Intermittent Fasting, người ta chỉ việc dồn cái thời gian ăn uống vào một thời điểm nhất định trong ngày, ở đây họ chia ra thời gian ăn uống như sau: Phương pháp (16-8). Trong một ngày có 24 tiếng, th́ 16 tiếng đồng hồ cái miệng phải NGƯNG NHAI và chỉ NHAI trong thời hạn 8 tiếng đồng hồ c̣n lại mà thôi. Thí dụ có người sẽ NGƯNG NHAI từ 8 giờ tối hôm nay đến 12 giờ trưa hôm sau họ mới có bữa ăn đầu tiên, và suốt 8 tiếng c̣n lại, từ 12 giờ trưa tới 8 giờ tối hôm đó, họ có thể ăn 3 bữa NHƯ THƯỜNG LỆ, có nghĩa là KHÔNG v́ thế mà ăn nhiều hơn. Chỉ thay đổi cách ăn này thôi, người ta khám phá ra, họ cũng giảm được một số cân đáng kể, khoảng từ 10 tới 25lbs tùy theo tạng người sau một năm, tuy chậm chạp nhưng chắc chắn v́ không có ǵ thay đổi như phải ăn ít đi hoặc ăn một thứ thực phẩm nào nhất định. Điều đáng nói là, ăn theo phương pháp này, người ta sẽ giảm cân nhưng hầu hết số cân mất đi là MỠ trong người. Tôi sẽ giải thích thêm phía dưới. Tùy theo công việc và giờ giấc của mỗi người, có người chọn ngưng ăn vào lúc 6 giờ chiều cho tới 10 giờ sáng hôm sau, họ bắt đầu ăn trong khoảng từ 10 giờ sáng đến 6 giờ chiều. Với cách này, th́ khoảng thời gian NGƯNG NHAI vẫn là 16 tiếng một ngày. Mỗi người có thể chọn cho ḿnh cái 16/8 sao cho thích hợp với thời khóa biểu của ḿnh. Có người chọn ăn vào khoảng thời gian 11 giờ sáng tới 7 giờ tối hoặc 9 giờ sáng tới 5 giờ chiều … vân vân … Lư do tại sao NGƯNG ĂN 16 giờ đồng hồ mỗi ngày mà lại có thể giúp bạn giảm cân thật đơn giản và đă được thử nghiệm cũng như có kết quả khoa học đàng hoàng. Họ khám phá ra rằng sau khi ăn độ 5-6 tiếng đồng hồ, cơ thể bắt đầu tiêu thụ những chất bổ từ thực phẩm đă được tiêu hóa, rồi biến chúng sang năng lượng (calories) để cơ thể đốt trong những vận động cần thiết hàng ngày. Từ khoảng 8 đến 10 giờ, các năng lượng kia giảm dần, và khi hết chỗ để biến đổi năng lượng, cơ thể con người sẽ t́m đến KHO DỰ TRỮ là những tế bào MỠ dư thừa trong cơ thể, để biến chúng sang năng lượng. Thời gian này kéo dài càng lâu, cơ thể càng đốt nhiều lượng mỡ dư dẫn đến giảm cân tự nhiên. Và nếu bạn tiếp tục hoạt động như thường lệ hoặc hơn, th́ cơ thể sẽ vẫn phải tiếp tục lấy mỡ dư thừa ra tiêu xài tiếp. Chẳng những đây chỉ là cách giàm cân nhưng cùng một lúc đốt hết mỡ trong cơ thể, nhất là quanh vùng bụng. Mấy ngày đầu hoặc 1-2 tuần lễ đầu, tùy người, cái triệu chứng khoa học cho biết, là khi cơ thể ta sục sạo đi t́m mỡ dư để biến thành năng lượng, th́ ta sẽ cảm thấy hơi nặng đầu, hơi hơi choáng váng một tí, đừng lo, đó là dấu hiệu tốt, cơ thể đang vận động việc xử dụng Mỡ Dư để biến chúng thành calories để đốt đấy. Chỉ sau 1-2 tuần, cái triệu chứng nặng đầu này sẽ biến mất. Cứ theo phương pháp Intermittent Fasting này, nếu bạn giảm ăn đi thêm một chút thôi, sẽ có hiệu quả rất cao. Nếu bạn có khả năng áp dụng phương pháp Intermittent Fasting này trong ṿng vài tuần mà thấy nó không khó hoặc không có trở ngại ǵ th́ có thể thay đổi cái thời khóa biểu, tăng thêm thời gian NGƯNG NHAI thành 17 hoặc 18 tiếng mỗi ngày hoặc hơn. Tôi thường đi ngủ vào 10 giờ đêm nên mới đầu, tôi chọn thời khóa biểu 9 giờ sáng bắt đầu NHAI tới 5 giờ chiều và từ 5 giờ chiều đến 9 giờ sáng hôm sau th́ NGƯNG NHAI, đúng 16/8 như đă định. Sau 2 tuần, tôi cảm thấy thời khóa biểu này khá dễ nên tôi đổi sang bắt đầu NHAI từ 10 sáng sau khi đi tập thể dục về và NGƯNG NHAI sau 4 chiều, chuyển thời khóa biểu sang một ngày NHAI 6 tiếng NGƯNG NHAI 18 tiếng . Với thời khóa biểu này, tôi giảm cân rất mau, v́ đơn giản thôi, thời khóa biểu NHAI chỉ c̣n 6 tiếng, KHÓ mà có thể NHAI 3 bữa NO ĐỦ như trước đây. Giờ chỉ c̣n ăn được có 2 bữa ¼ hoặc 2 bữa ½ là nhiều, v́ cái bụng vẫn c̣n óc ách không thể nhét thêm vào được. Bữa chính vào buổi sáng lúc 10 giờ, khoảng 1-2 giờ trưa ăn nhẹ tí ǵ để chừa bụng lại cho bữa tối vào lúc 4 giờ chiều. Nếu có khách khứa hoặc cần phải ăn vào bữa trưa khoảng 1 giờ th́ bỏ luôn bữa 4 giờ chiều. Có một dạo, tôi muốn thu ngắn giờ ăn lại từ 11 giờ tới 4 giờ, có lẽ cũng không khó. Nếu một ngày chỉ ăn 2 bữa trong ṿng 5 tiếng, th́ cái thời khóa biểu sẽ là 19/5 … Phải thú thực, khi bắt đầu dự định cho phương pháp Intermittent Fasting 16/8 th́ thấy có vẻ khó, ai dè lại dễ hơn tưởng tượng nhiều. Lúc đầu chỉ thấy hơi đói một chút vào những giờ thứ 14-15-16 thôi, nhưng cơ thể con người rất kỳ lạ, chỉ sau 3-4 ngày nó quen hẳn và không cảm thấy đói quá như ḿnh nghĩ, và chỉ sau 2-3 tuần th́ quen luôn. Khi nào cảm thấy đói th́ uống một ly nước lạnh là đủ. Bên cạnh phương cách 16/8 này, người ta c̣n có phương cách 5/2 hoặc ĂN-NGƯNG-ĂN nữa, nhưng với tôi, đấy là những phương cách hơi KHÓ KHĂN cho cơ thể và khó giữ được lâu dài. Phương cách 5/2 có nghĩa là ăn uống như thường lệ 5 ngày một tuần sau đó 2 ngày c̣n lại sẽ KHÔNG ĂN BẤT CỨ G̀, có nghĩa là trong một tuần, phải có 48 tiếng đồng hồ tuyệt thực, chỉ có uống nước, trà hoặc cà phê không đường. Cũng vậy, phương pháp ĂN-NGƯNG-ĂN cũng tương tự, cứ một ngày ăn một ngày nghỉ … 24 tiếng ăn tiếp theo là 24 tiếng nhịn. Nếu các bạn chuyển thời giờ ăn uống của ḿnh bằng phương cách Intermittent Fasting 16/8 mà ăn uống chỉ bớt lại chút xíu thôi, th́ cái kết quả khá khả quan đấy. Bên cạnh phương cách “ăn chay” Intermittent Fasting, nếu các bạn muốn giảm cân mau lẹ hơn, nhiều hơn và nhất là BURN nhiều mỡ hơn th́ tốt nhất là việc giảm ăn “tinh bột và đường”. Nếu cắt được khoảng 50% mức tinh bột và đường mà các bạn thường thêm vào mỗi ngày, chắc chắn bạn sẽ giảm cân nhanh chóng và bên cạnh đó, sự “thèm thuồng, đói khát” sẽ biến mất một cách kỳ diệu, bởi đơn giản thôi, cơ thể con người Rất Hư, càng chiều nó bao nhiêu, nó càng hư bấy nhiêu. Cũng thế, càng ăn nhiều tinh bột và đường, cơ thể càng đ̣i hỏi tinh bột và đường dữ dội hơn. *** Bài tới, làm thế nào để tôi giảm được 20lbs trong 3 tháng. Ṿng bụng quần mặc từ size 34 xuống 32 và nhất là cảm thấy khỏe khắn dễ chịu hơn bao giờ. Once again, thanks, Lư Q. Ngọc for helping me to ignite my fire. Intermittent Fasting 101 — The Ultimate Beginner's Guide This is a detailed guide to intermittent fasting (IF). Studies show that it can help you lose weight, improve health and perhaps even live longer. |
GIẢM CÂN MAU và TAN MỠ LẸ ...
Paul Phạm Riêng về cá nhân tôi với việc thay đổi cách ăn uống qua phương thức Intermitten Fasting 18/6 như tôi đă tŕnh bày ở bài trước, tôi giảm được 20lbs trong ṿng 2 tháng rưỡi. Thế nhưng điều ngạc nhiên nhất, đó là mỡ ở vùng bụng giảm thấy rơ rệt. Như câu c̣m của một người bạn trong bài viết trước, phương cách 16/8 này chủ yếu nhắm vào: 1- Kéo dài thời gian Không Ăn (Fasting) ra thành ít là 16 tiếng một ngày. Khi làm việc này, tự động chúng ta sẽ KHÔNG C̉N ĂN VẶT. Nội cái việc không ăn vặt ra thôi, nó đă giúp ta giảm được khá nhiều hàm lượng calories thâu vào. 2- Cái thời gian 16 tiếng hay hơn đó, khi cơ thể đi t́m thực phẩm nhất là tinh bột và đường để biến thành năng lượng cho bộ máy cơ thể hoạt động MÀ KHÔNG T̀M RA ĐƯỢC, NÓ SẼ CHUYỂN QUA LẤY MỠ DƯ TRONG CƠ THỂ ĐỂ BIẾN THÀNH NĂNG LƯỢNG, mà cái khu vực tàng trữ nhiều mỡ nhất, vẫn luôn là ở VÙNG BỤNG. Các khối mỡ tảng bọc quanh các bộ phận ruột gan, phèo phổi chắc chắn sẽ bị xử trước tiên. Nhờ đó các bộ phận trong nội tạng sẽ được tà tà không phải làm quá sức như trước kia nữa. Có nhiều cuộc nghiên cứu cho thấy, bên cạnh việc giảm cân qua phương pháp Intermittent Fasting, người ta c̣n khỏe mạnh hơn, nhanh nhẹn hơn, minh mẫn hơn, tránh được nhiều bịnh tật hơn và nhất là … yêu đời hơn … Cũng theo nhiều cuộc nghiên cứu th́ người dân nhất là các quốc gia nặng về nông nghiệp như Việt Nam, thường có thói quen ăn rất nhiều tinh bột. Gạo, bánh ḿ, bún, ḿ sợi và một số các loại củ mà người Việt ḿnh thường ăn mỗi ngày, Chứa Một Lượng Tinh Bột và Đường Quá Cao, dẫn đến việc béo ph́ và lên cân. Người Việt ḿnh tuy không quá béo ph́ như người Mỹ nhưng giảm cân lại rất khó v́ lượng tinh bột thâu vào cơ thể quá tải. Giảm đi ½ lượng tinh bột ăn vào mỗi ngày, bảo đảm sẽ giảm cân nhanh chóng, giảm 5-10lbs mỗi tháng trong vài tháng đầu là chuyện nhỏ. Giảm tinh bột, sẽ kéo theo giảm lượng đường trong cơ thể. Đó là lư do một số người bị tiểu đường loại nhẹ, chỉ cần giảm tinh bột, và thay đổi cách ăn uống theo phương pháp Intermitten Fasting th́ sau một thời gian là không cần đến uống thuốc. Có 2 thứ giúp chúng ta giảm cân và giữ cân được lâu dài, đó là tập quen ĂN ÍT cơm, bánh ḿ, ḿ, phở, hủ tíu hay bún mỗi ngày. Thay vào tinh bột, ta có thể ăn nhiều rau, nhiều thịt cá hơn một chút. Tuy nhiên, bí quyết để đạt được cái mốc mà tôi đặt ra trong ṿng 3 tháng giảm 22+lbs là ở chỗ: Giảm Tinh Bột 50-70% và Giảm Đường 90% từ các loại bánh kẹo hoặc bất cứ thức ăn ǵ phải có đường để làm ra, nhất là các loại có chứa High Fructose Corn Syrup, loại đường hóa học này, nằm ở 99% các loại bánh kẹo, nước ngọt soda và các loại nước juice bán ở các chợ. Chúng tôi có thói quen hơn chục năm nay là tự ép nước trái cây và rau củ ra uống, ít là 3 ngày một tuần mỗi ngày khoảng 6oz. Lượng đường đến từ loại nước ép trái cây rau củ này cũng khá cao nhưng bù lại nó là đường thiên nhiên và nhất là nhờ đó chúng tôi RẤT ÍT, VÔ CÙNG ÍT KHI BỊ CẢM CÚM, NHỨC ĐẦU, SỔ MŨI nên chúng tôi giữ lại và tiếp tục. Đối với chúng tôi, nước ép trái cây rau củ này mang lại nhiều lợi hơn hại, PHẢI GIỮ và TIẾP TỤC. Chúc các bạn may mắn trong việc giảm cân giữ ǵn sức khỏe và sắc đẹp. HEALTHLINE.COM 10 Evidence-Based Health Benefits of Intermittent Fasting This is a detailed review of the health benefits of intermittent fasting. Studies show that it can cause weight loss and improve health in many ways. Paul Phạm |
Một cách hiệu nghiệm để tăng cường trí nhớ
Bản quyền hình ảnhGETTY IMAGESImage caption Trí nhớ của chúng ta đối với những thông tin mới là đặc biệt mong manh ngay sau khi nó được nhập mă Một kỹ thuật hiệu nghiệm không ngờ có thể làm tăng cường trí nhớ ngắn hạn và dài hạn của bạn, và nó thể hiện là tốt cho mọi người, từ học sinh đến đến bệnh nhân Alzheimer. Khi cố gắng ghi nhớ những điều mới, ta thường dễ dàng cho rằng bỏ thêm công sức vào đó th́ ta sẽ nhớ hơn. Tuy nhiên, dừng tạm thời, nghĩa là không làm một tư ǵ, lại chính là điều cần làm. Chỉ cần tắt đèn, ngồi và tận hưởng 10-15 phút suy ngẫm yên tĩnh, và bạn sẽ thấy rằng trí nhớ về những sự kiện mà bạn vừa học được sẽ tốt hơn nhiều so với nếu bạn cố gắng sử dụng thời gian đó cho có hiệu quả hơn. Mặc dù ta đă biết rất rơ rằng việc học nên được tiến hành đều đặn nhưng nghiên cứu mới cho thấy ta nên "can thiệp tối thiểu" vào thời gian nghỉ này, phải cố t́nh tránh bất kỳ hoạt động nào có thể gây xáo trộn cho nhiệm vụ tinh tế của việc h́nh thành trí nhớ. V́ vậy, không làm việc vặt, không kiểm tra email, hoặc lướt web trên điện thoại. Bạn thực sự cần phải dành cho năo ḿnh cơ hội để nó được nạp lại đầy đủ mà không bị quấy rầy. Một cái cớ để không làm ǵ có vẻ như là một kỹ thuật ghi nhớ hoàn hảo cho học sinh lười biếng, nhưng phát hiện này cũng có thể tạo sự cứu giúp cho những người mắc chứng quên và mất trí, nó đề xuất ra những cách mới để phát huy khả năng tiềm ẩn, chưa được công nhận trước đó, để học và nhớ. Những lợi ích vượt trội về nâng cao trí nhớ của việc nghỉ ngơi mà không bị sao nhăng lần đầu tiên được nhà tâm lư học người Đức Georg Elias Muller và học sinh Alfons Pilzecker của ông chứng minh bằng tài liệu năm 1900. Ở một trong nhiều thí nghiệm của họ về củng cố trí nhớ, Muller và Pilzecker trước tiên đă yêu cầu những người tham gia học một danh sách các âm tiết vô nghĩa. Sau một thời gian học ngắn, một nửa nhóm, ngay sau đó, cho học tiếp một danh sách thứ hai, trong khi phần c̣n lại được nghỉ ngơi 6 phút trước khi học tiếp. Sau 1 tiếng rưỡi, khi được thử nghiệm th́ hai nhóm này cho thấy những mẫu h́nh nhớ khác nhau một cách đáng ngạc nhiên. Những người tham gia được nghỉ ngơi nhớ lại được gần 50% danh sách của họ, so với mức trung b́nh là 28% của nhóm người không có thời gian để nạp pin trí óc. Phát hiện này cho thấy bộ nhớ của ta về thông tin mới là đặc biệt mong manh ngay sau khi nó được nhập mă lần đầu, làm cho nó dễ bị can thiệp v́ những thông tin mới. Mặc dù một số nhỏ các nhà tâm lư học khác thỉnh thoảng có nhắc tới phát hiện này, nhưng chỉ tới đầu những năm 2000 th́ ư nghĩa rộng lớn hơn của nó mới được biết đến, với một nghiên cứu tiên phong của Sergio Della Sala của Đại học Edinburgh và Nelson Cowan của Đại học Missouri. Nhóm nghiên cứu này quan tâm đến việc nghiên cứu xem liệu sự can thiệp được đi giảm có cải thiện được trí nhớ của những người đă bị chấn thương thần kinh, thí dụ như đột quỵ, hay không. Sử dụng cách làm tương tự như nghiên cứu ban đầu của Muller và Pilzecker, họ đă cho những người tham gia xem các danh sách có 15 từ và rồi thử nghiệm họ sau đó 10 phút. Trong một số thử nghiệm, những người tham gia vẫn phải tham gia vào các bài kiểm tra thông thường về nhận thức; ở những thử nghiệm khác, họ được yêu cầu nằm, không được ngủ, trong một căn pḥng tối. Tác động của sự can thiệp nhỏ này là sâu sắc hơn là bất cứ ai có thể tin. Mặc dù hai bệnh nhân có chứng quên th́ không thấy có lợi ǵ, nhưng những người khác đă tăng gấp ba lần số từ mà họ có thể nhớ được, từ 14% lên 49%, đưa họ xếp hạng vào những người khỏe mạnh không bị tổn thương thần kinh. Các kết quả tiếp theo thậm chí c̣n ấn tượng hơn nữa. Những người tham gia được yêu cầu nghe một số câu chuyện, và trả lời các câu hỏi sau đó một giờ. Không có cơ hội để nghỉ ngơi, th́ họ chỉ có thể nhớ lại 7% sự việc trong câu chuyện; nhưng với những người c̣n lại, tỷ lệ này đă tăng tới 79%, một sự gia tăng khủng khiếp tới 11 lần về những thông tin mà họ nhớ được. Các nhà nghiên cứu cũng phát hiện thấy một lợi ích tương tự, mặc dù ít nổi trội hơn, ở những người khỏe mạnh trong từng trường hợp, tăng trí nhớ từ 10% đến 30%. Della Sala và cựu sinh viên của Cowan, Michaela Dewar ở Đại học Heriot-Watt, hiện đă tiến hành một số nghiên cứu tiếp theo, lặp lại các phát hiện với nhiều bối cảnh khác nhau. Ở những người tham gia lành mạnh, họ đă phát hiện ra rằng những khoảng thời gian nghỉ ngắn này cũng có thể cải thiện trí nhớ về không gian, ví dụ như giúp người tham gia nhớ lại vị trí của các điểm mốc khác nhau trong môi trường thực tế ảo. Điều quan trọng là lợi ích này c̣n kéo dài một tuần sau khi thực hiện nhiệm vụ học tập ban đầu, và có vẻ như lợi ích là như nhau với người trẻ và cũng như người già. Và ngoài những người từng bị đột quỵ, các nhà nghiên cứu cũng thấy những lợi ích tương tự với những người bị Alzheimer nhẹ, ở giai đoạn đầu. Bản quyền hình ảnhGETTY IMAGESImage caption Lập kế hoạch thời gian nghỉ ngơi đều đặn có thể giúp tất cả chúng ta lưu giữ những điều mới biết Trong từng trường hợp, các nhà nghiên cứu chỉ đơn giản yêu cầu những người tham gia ngồi trong một căn pḥng sẩm tối, yên tĩnh, không mang theo điện thoại và các thứ gây xao lăng tương tự. "Chúng tôi không có hướng dẫn cụ thể với họ phải hoặc không phải làm ǵ trong khi nghỉ ngơi," Dewar nói. "Nhưng việc trả lời cho các câu hỏi vào cuối đợt thử nghiệm cho thấy hầu hết mọi người chỉ đơn giản là nghĩ vẩn vơ." Ngay cả khi đó, chúng ta nên cẩn thận đừng cố gắng quá khi ta mơ mộng. Ví dụ, trong một nghiên cứu, những người tham gia được yêu cầu tưởng tượng một sự kiện trong quá khứ hoặc trong tương lai trong thời gian nghỉ của họ, điều này làm giảm trí nhớ của họ sau đó về những điều mới học được. V́ vậy, có thể an toàn nhất là tránh mọi nỗ lực về tinh thần trong thời gian nghỉ. Cơ chế chính xác th́ vẫn chưa được biết, mặc dù người ta thấy một số manh mối về sự hiểu biết ngày càng tăng của việc h́nh thành trí nhớ. Giờ đây người ta đều thừa nhận rằng một khi trí nhớ được nhập mă ban đầu th́ nó trải qua một giai đoạn củng cố để gắn kết nó vào bộ nhớ dài hạn. Điều này đă từng được cho là xảy ra chủ yếu trong thời gian ngủ, với sự trao đổi tăng cường giữa hồi hải mă (nơi kư ức được h́nh thành lần đầu tiên) và vỏ năo, một quá tŕnh kiến tạo và tăng cường cho các các kết nối mới về thần kinh cần thiết để nhớ lại sau này. Hoạt động về đêm được tăng cường này có thể là lư do v́ sao chúng ta thường học tốt hơn ngay trước khi đi ngủ. Nhưng theo luồng nghiên cứu của Dewar, một nghiên cứu năm 2010 của Lila Davachi tại Đại học New York cho thấy điều này không chỉ hạn chế ở giấc ngủ, và những hoạt động thần kinh tương tự cũng xảy ra trong những lúc nghỉ ngơi. Ở nghiên cứu này, mới đầu người tham gia được yêu cầu ghi nhớ các cặp h́nh ảnh sánh đôi (một mặt người đi đôi với một vật thể hoặc một cảnh) và sau đó nằm xuống và để tâm trí vẩn vơ trong một thời gian ngắn. Điều chắc chắn là bà đă phát hiện thấy có sự liên kết gia tăng giữa hồi hải mă với các vùng vỏ năo thị giác trong thời gian nghỉ ngơi. Đặc biệt quan trọng là những người có sự liên kết mạnh giữa các khu vực này là những người nhớ được nhiều hơn, bà nói. Có lẽ bộ năo đă tận dụng mọi thời gian nghỉ ngơi có thể có để gắn kết những ǵ nó vừa học được, và việc giảm sự kích thích bổ sung trong thời gian này có thể làm cho quá tŕnh này dễ dàng hơn. Có vẻ như tổn thương thần kinh có thể làm cho năo đặc biệt dễ bị ảnh hưởng bởi sự can thiệp đó sau khi phải nhớ một điều mới lạ, đó là lư do tại sao thời gian nghỉ ngơi tỏ ra đặc biệt mạnh mẽ đối với những người từng bị đột quỵ và những người bị bệnh Alzheimer. Các nhà tâm lư học khác rất phấn khích về nghiên cứu này. "Tác động này là hoàn toàn đồng nhất ở tất cả các nghiên cứu mà hiện nay được thực hiện ở một loạt các thí nghiệm và nhiệm vụ nhớ," Aidan Horner ở Đại học York, nói. Horner đồng ư rằng nó có thể cung cấp những cách thức mới để giúp những người bị suy yếu chức năng. Bản quyền hình ảnhGETTY IMAGESImage caption Bộ năo có thể sử dụng thời gian nghỉ để gắn kết những ǵ nó vừa mới học được Trên thực tế, ông chỉ ra rằng khó có thể sắp xếp đủ thời gian nghỉ ngơi để tăng cường trí nhớ tổng thể hàng ngày của họ. Nhưng ông nghĩ rằng nó vẫn có thể có giá trị để giúp bệnh nhân học được những thông tin mới quan trọng, thí dụ như học tên và khuôn mặt của người chăm sóc mới. "Có lẽ một thời gian ngắn nghỉ ngơi sẽ làm tăng khả năng nhớ được người chăm sóc, và do vậy quan hệ sẽ thoải mái hơn." Dewar nói với tôi rằng bà ấy biết một bệnh nhân, do có thời gian nghỉ ngơi, đă học được tên cháu ḿnh, mặc dù bà nhấn mạnh rằng đó chỉ là những bằng chứng có tính giai thoại. Thomas Baguley tại Đại học Nottingham Trent ở Anh cũng lạc quan một cách thận trọng. Ông chỉ ra rằng một số bệnh nhân Alzheimer đă được khuyên tham gia vào các kỹ thuật chánh niệm (như thiền) để giảm bớt căng thẳng và cải thiện sức khỏe tổng thể. "Một số những can thiệp này có thể thúc đẩy sự nghỉ ngơi, nhưng vẫn tỉnh táo, và cần phải khám phá xem liệu chúng có tác dụng một phần hay không do việc giảm yếu tố gây nhiễu," ông nói, mặc dù khó có thể thực hiện được ở những người mắc chứng quên trầm trọng, ông nói. Ngoài những lợi ích lâm sàng cho những bệnh nhân này, Baguley và Horner đều đồng ư rằng việc sắp xếp để nghỉ ngơi đều đặn, và không bị xao lăng, có thể giúp tất cả chúng ta lưu nhớ được những điều mới mẻ tốt hơn một chút. Xét cho cùng, đối với nhiều học sinh sinh viên, sự cải thiện 10-30% ghi nhận được ở những nghiên cứu này có thể tạo sự khác biệt từ 1 đến 2 điểm. "Tôi tưởng tượng rằng bạn có thể đưa xen các lần nghỉ 10-15 phút này vào thời kỳ ôn bài," Horner nói, "và điều đó có thể là một cách hữu ích để có những tiến bộ nhỏ cho khả năng nhớ của bạn sau này." Trong thời đại quá tải về thông tin, bạn nên nhớ rằng điện thoại thông minh không phải là thứ duy nhất cần thường xuyên được nạp lại. Đầu óc ta cũng cần nạp lại. |
11 phát minh chẳng ai ngờ sẽ thực sự tồn tại
Một ủy viên của văn pḥng bằng sáng chế Hoa Kỳ từng tuyên bố: “Tất cả mọi thứ có thể được phát minh đều đă được phát minh”. Tuy nhiên, điều này chẳng hề đúng! Hiện vẫn có rất nhiều phát minh khiến người ta phải thốt lên rằng: Thật sao! Chúng ta hăy cùng xem 11 phát minh hiện đại làm cho cuộc sống dễ dàng hơn và thú vị hơn sau đây: 1. Áo sơ mi không thấm bẩn Công ty Labfresh của Hà Lan bắt đầu bán những chiếc áo sơ mi không bị vấy bẩn, kể cả bị đổ cà phê, rượu vang đỏ, nước tương hay dầu ăn. Sản phẩm này được tạo ra nhờ công nghệ độc đáo mới bao gồm 98% INDUO cotton và 2% elastane. Những chất liệu này không bị ảnh hưởng bởi vết bẩn, lại c̣n thoáng hơi, kháng mùi và không bị nhăn. 2. Túi nhựa ăn được Để giải quyết vấn đề môi trường, công ty EnviGreen của Ấn Độ đă tạo ra một loại nhựa phân hủy sinh học. Nó được làm từ 100% hợp chất hữu cơ, gồm tinh bột tự nhiên, rong biển và dầu, nhưng vẫn giống nhựa thật. Dù có ăn loại túi này th́ cũng không ảnh hưởng đến sức khoẻ của bạn v́ nó tiêu hóa được. Thông thường phải mất từ 5 năm đến 200 năm để một túi nhựa có thể phân huỷ. Tuy nhiên, loại túi này chỉ cần 180 ngày hoặc 15 giây trong nước sôi đă phân huỷ. Đây là tin tuyệt vời cho các quốc gia đang phải đối mặt với vấn đề rác thải nhựa. 3. Quần áo ‘lớn lên’ cùng con trẻ Nhà thiết kế Ryan Yasin, London đă tung ra những bộ quần áo đặc biệt có thể ‘lớn lên’ cùng với trẻ em. Những đường xếp ly được dập ngang dọc tạo thành đường vân đẹp mắt. Những đường vân này có thể kéo dăn ra được và tùy vào kích cỡ của đứa trẻ, quần áo sẽ tự động điều chỉnh vừa vặn với cơ thể của trẻ nhất. Đây là một sáng chế tuyệt vời dành cho các ông bố bà mẹ. 4. Quần tất không bị rách Công ty dệt may Sheerly Genius của Mỹ đă chế tạo ra chiếc quần tất bền nhất trên thế giới. Sheerly Genius đă tiến hành thực nghiệm và rút ra kết luận rằng chúng có độ bề cao gấp 50 lần so với quần tất thông thường, bởi họ sử dụng các vật liệu giống như trong áo khoác chống đạn. Phụ nữ hiện nay rất chuộng quần tất, nhưng lại thường rất dễ rách. Mục tiêu chính mà những người sáng tạo ra sản phẩm này là giảm được lượng rác thải dệt may. 5. Quần jeans thông minh Lần đầu tiên, công ty Spinali Design đă tạo ra chiếc quần jeans ‘thông minh’ giúp người mặc xác định được hướng đi chính xác. Bộ cảm biến được đặt 2 bên đùi được kết nối sẵn với điện thoại thông qua Bluetooth, giúp người dùng biết họ cần rẽ trái hay phải. Nó sẽ rung lên khi bạn bị lạc đường để thông báo. 6. Piqapoo - thiết bị giúp cún đi vệ sinh Nhà phát minh người Israel đă sáng chế ra Piqapoo - một chiếc kẹp mềm gắn vào đuôi các chú chó. Khi chúng đi vệ sinh, phân rơi vào một cái túi, sau đó bạn có thể ném đi một cách dễ dàng. Và dĩ nhiên, bạn sẽ không cần phải dùng đến tay để hốt nữa. Thiết bị này làm cho cuộc sống của chủ nhân những chú chó trở nên dễ chịu hơn nhiều v́ không phải lo dọn dẹp ‘sản phẩm’ mà thú cưng của ḿnh để lại. 7. Caffein dạng xịt Chuyên gia hóa sinh Mỹ, Ben Yu đă tạo ra sản phẩm có tên "Sprayable Energy" và tuyên bố đây là dạng năng lượng xịt cục bộ chứa caffein đầu tiên trên thế giới. Theo ông Yu, người dùng có thể xịt caffein lên da mà không phải trải nghiệm cảm giác hưng phấn mạnh, hấp thu lượng calo không cần thiết hay bị ảnh hưởng bởi dư vị khó chịu như khi sử dụng các loại nước uống tăng lực hoặc cà phê. 8. Robot có thể nói chuyện với người Robot cá nhân Jibo trông giống như nhân vật hoạt h́nh Pixar - nó có đầu lớn và mặt tṛn, có thể thể hiện hàng loạt các loại cảm xúc khác nhau. Nó có thể cười khúc khích, khiêu vũ, tạo bản tin, chụp ảnh và quay sang bạn nếu bạn gọi nó. Như những người sáng tạo hứa hẹn, họ sẽ phát triển với mọi mô h́nh mới và cuối cùng sẽ làm cho thay đổi kiểu giao tiếp của con ngươi với robot. 9. Một cốc tự làm nóng cà phê Giám đốc điều hành của Ember Technologies Clay Alexander đă tạo ra một chiếc cốc ‘thông minh’. Với hệ thống giữ nhiệt điều khiển bằng ứng dụng ở bên dưới, nó có thể hỗ trợ giữ nhiệt độ cần thiết cho cà phê hoặc trà - từ 49 đến 60 độ C. Cốc hiện có giá gần 80 USD và đă có mặt trên gần 5.000 quán cà phê Starbucks tại Mỹ. 10. Kem lạnh Halo Top Loại kem lạnh này giúp cho các tín đồ ăn ngọt có thể thưởng thức món ăn khoái khẩu của ḿnh mà không lo bị tăng cân bởi Halo Top không chứa đường, mà chỉ chứa một ít protein và một lượng calo thấp (360 calo). Chính v́ lư do này mà Halo Top đă trở thành sản phẩm bán chạy nhất tại Mỹ. 11. Răng tái sinh từ tế bào gốc Tiến sĩ Jeremy Mao của Đại học Columbia, Mỹ, cho biết ông đă bước đầu thành công trong việc tạo ra răng bằng tế bào gốc. Phương pháp này đặc biệt ở chỗ nó không gây ra đau đớn mà bạn hoàn toàn có một bộ răng mới chỉ sau 9 tuần. Tuy nhiên, dự án này vẫn đang trong quá tŕnh nghiên cứu và chưa được phổ biến rộng răi. |
Đu đủ - "chiến sĩ" pḥng chống tim mạch,
ung thư Không chỉ là một thực phẩm dinh dưỡng giàu vitamin, đu đủ c̣n là một loại thực phẩm đóng góp vào việc cải thiện t́nh trạng hoạt động của nhiều chức năng trong cơ thể, nhất là trong lĩnh vực tim mạch và ung thư. Những cây đu đủ lớn có thể cao đến 10m, quả có thể nặng đến 5kg. Đu đủ là thực phẩm chứa nhiều carotenoid nhất, chiếm đến 7,2 mg trong 1 quả trong khi quả mơ chỉ chứa 2,6mg. Carotenoid chính là nhóm chất chống oxy hóa rất mạnh, rất hữu ích trong việc pḥng chống các bệnh tim mạch và ung thư, trong số 19 chất carotenoid th́ chủ yếu là các nhóm cryptoxanthin, beta-caroten, cryptoflavin. Ngoài ra đu đủ cũng rất giàu vitamine A, B, C. Trong 10g quả chứa 0.2 protein, 14,5g hydrat carbon, 1g lipid và 0,11g khoáng chất. Trong y học cổ truyền Nam Mỹ, với tính chất chống lại các rối loạn tiêu hóa, đu đủ được đánh giá có hiệu lực trị bệnh tiểu đường, hen suyễn và chống kư sinh trùng đường ruột. Các thầy thuốc y học cổ truyền tin rằng đu đủ hiệu quả trong việc điều trị bệnh ho lao nếu được dùng đều đặn trong thời gian dài. Đu đủ c̣n được đánh giá cao trên lĩnh vực thực phẩm chức năng nhờ các enzym như papain, có tác dụng giống như các enzym do dạ dày tiết ra nên rất cần cho việc tiêu hóa thực phẩm. Tác dụng của papain trong đu đủ Enzym papain từ đu đủ giống như bromelin từ dứa là nguồn enzym thực vật có tác dụng giống pepsin của dạ dày hoặc trypsin của dịch tụy, tỏ ra hết sức hiệu quả trong việc phân hủy các hỗn hợp protein, nhất là các bệnh xơ hóa túi mật, tiêu hóa khó khăn và nóng rát dạ dày, thiểu năng tuyến tụy làm giảm hàm lượng enzym pancreatin tiết ra. Đu đủ trong cuộc sống hàng ngày - Đu đủ là loại quả tráng miệng tốt sau các bữa ăn để bổ sung nhu cầu vitamine thiên nhiên cho cơ thể, nhất là bêta caroten khi vào cơ thể được biến dưỡng thành vitamine A. Tuy nhiên không nên dùng quá nhiều có thể dẫn đến vàng da. - Đu đủ non hầm móng gị là một món ăn tạo sữa rất quen thuộc cho các bà mẹ đang cho con bú. - Đu đủ xanh giúp các bà nội trợ hầm các loại thịt dai cho mau mềm. Dùng làm thực phẩm chức năng - Góp phần hỗ trợ sự tiêu hóa sau những bữa ăn gây nặng bụng hoặc dùng nước ép uống khi có rối loạn tiêu hóa như tiêu chảy, viêm ruột kể cả trẻ em trong thời kỳ mọc răng. - Tại Nhật có một sản phẩm rất được ưa chuộng tên là "Immun' Age" từ đu đủ lên men chống lăo hóa. - Tại các quốc gia nhiệt đới, người ta dùng nhựa đu đủ xanh hoặc hạt làm thuốc chống kư sinh trùng đường ruột như tẩy giun kim, giun đũa, sán heo... dưới dạng thuốc sắc. Nước sắc này c̣n có tác dụng kích thích chức năng gan, mật hoạt động. V́ thế xin đừng quên đu đủ trong thực phẩm dinh dưỡng trong gia đ́nh, nhất là khi nó rất rẻ! [Trở Về Đầu Trang] |
5 lư do bạn không nên ép con học giỏi
Tác giả: Như Vũ Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh Nhấn vào chia sẻ trên Facebook (Opens in new window) Chia sẻ trên Skype (Opens in new window) Bấm để chia sẻ lên LinkedIn (Opens in new window) 5 lư do bạn không nên ép con học giỏi Con học giỏi và luôn đạt thành tích cao là niềm tự hào của nhiều bậc làm ba mẹ. Tuy nhiên, nếu bạn thúc ép con quá th́ sẽ khiến bé bị áp lực tâm lư dẫn đến nhiều tác hại không ngờ. Mong muốn con học giỏi và thành công vượt trội là dễ hiểu v́ không ba mẹ nào muốn con ḿnh bị thua thiệt so với những đứa trẻ khác. Thế nhưng, mỗi đứa trẻ đều có khả năng và điểm mạnh riêng. Nếu chỉ chú trọng thành tích trong lớp của trẻ, bạn dễ khiến trẻ dần xa cách, nảy sinh tâm lư chống đối, mất niềm vui và không c̣n tự tin. Không những gặp nhiều vấn đề tâm lư, trẻ c̣n bị suy giảm sức khỏe khi phải học hành quá căng thẳng. Sau đây là những tác hại mà trẻ có nguy cơ gặp phải nếu ba mẹ ép con học giỏi. 1. Trẻ sẽ dần khép kín hơn con học giỏi Các nhà tâm lư cho rằng những trẻ bị áp lực phải học giỏi thường trở nên khép kín với ba mẹ và thầy cô hơn. Khi bị ép phải đạt được một số yêu cầu từ người lớn, trẻ sẽ không c̣n hào hứng chia sẻ những tâm tư, cảm giác hay thắc mắc của ḿnh. Sự xa cách này sẽ khiến ba mẹ khó hiểu con cái và t́nh cảm gia đ́nh từ đó cũng bị ảnh hưởng. Thay v́ chỉ yêu cầu con phải học giỏi và luôn đạt điểm 10, bạn có thể học cùng bé mỗi tối để giúp con học hiệu quả hơn. Đây cũng là khoảng thời gian bạn có thể nghe con tâm sự về những chuyện trên trường như bạn bè, thầy cô, điểm số… 2. Trẻ sẽ có tâm lư chống đối con học giỏi Những trẻ liên tục bị trách mắng khi bị điểm xấu có thể h́nh thành tâm lư tức giận và chống đối với người lớn. Trẻ sẽ có những hành vi chống đối như nói dối, căi lời người lớn, không làm bài tập, gây gổ với bạn bè… 3. Trẻ có thể bị căng thẳng Kỳ vọng về điểm số của ba mẹ có thể tác động tiêu cực đến tâm lư của trẻ và khiến bé bị căng thẳng kéo dài cũng như gặp các dấu hiệu bệnh trầm cảm ở trẻ em. Những bé bị stress do điểm số có thể có một số dấu hiệu như tránh tương tác xă hội, thích ở một ḿnh, giận dữ bất ngờ, trầm cảm, rối loạn ăn uống hay kiệt sức. Bên cạnh đó, tâm lư căng thẳng c̣n có thể dẫn đến các bệnh thể chất như đau dạ dày và đau đầu. 4. Trẻ cảm thấy chán học con học giỏi Khi ba mẹ ép con học giỏi và đạt điểm cao hơn bạn bè, bé sẽ phải chịu những lo lắng vượt quá độ tuổi của ḿnh và ngày càng cảm thấy chán học. Thậm chí, tâm lư lo lắng này c̣n có thể khiến trẻ không muốn đi học và t́m mọi cách để được nghỉ. Học tập vốn là quá tŕnh các bé khám phá thế giới xung quanh, t́m hiểu mọi người và cả t́m hiểu bản thân. Đây là một hành tŕnh đầy hứng khởi và thú vị nên bạn không nên tước đi niềm vui này và ép trẻ chú trọng quá vào điểm số. 5. Trẻ có thể mất tự tin Nếu luôn phải nghe những lời thúc ép của ba mẹ về điểm số của ḿnh, trẻ sẽ dần tin rằng ḿnh chỉ đáng được yêu thương khi đạt thành tích cao. Bé sẽ cho rằng ḿnh cần đáp ứng những tiêu chuẩn ba mẹ đề ra th́ mới được công nhận. Nếu bị điểm kém trong một bài kiểm tra nào đó, trẻ sẽ cho rằng ḿnh không c̣n giá trị và bị thua kém các bạn. Tâm lư này lâu dần có thể khiến trẻ tự ghét bản thân, không dám nói lên chính kiến của ḿnh và bỏ mất nhiều cơ hội phát triển trong tương lai. Việc tạo áp lực ép con học giỏi và đạt thành tích cao không hề mang lại tác động tích cực mà c̣n khiến trẻ thêm căng thẳng, chống đối và xa cách với ba mẹ. Để có thể hỗ trợ trẻ, bạn cần hiểu khả năng, sở thích, tính cách và cả nguyện vọng của con. Khi được ba mẹ giúp đỡ và ủng hộ, trẻ sẽ càng có hứng thú tới trường và tiến bộ nhanh hơn. |
| All times are GMT. The time now is 20:21. |
VietBF - Vietnamese Best Forum Copyright ©2005 - 2026
User Alert System provided by
Advanced User Tagging (Pro) -
vBulletin Mods & Addons Copyright © 2026 DragonByte Technologies Ltd.